نظامنامه مؤسسات حمل و نقل

هيئت‌ وزراء در جلسه ۱۸ بهمن ماه ۳۱۴ بر طبق پيشنهاد نمره ۴۶۳۸ /۶۹۱۲۳ وزارت داخله نظر بماده (۱) قانون موسسات حمل و نقل نظامنامه اجراء قانون مذكور را بشرح ذيل تصويب نمودند:

مؤسسات مربوط بحمل و نقل كه مشمول مقررات اين نظامنامه ميباشد عبارت است از: الف ـ موسسه حمل و نقل ب ـ كارخانه تعمير ج ـ گاراژ عمومي

هيچكس نميتواند بدون اجازه شهرباني محلي را براي مؤسسه حمل و نقل يا كارخانه تعمير يا گاراژ عمومي اتوموبيل انتخاب نمايد بلديه و شهرباني هر شهر با توافق نظر يكديگر نقاطي را كه براي مؤسسه حمل و نقل و كارخانه تعمير و گاراژ عمومي مناسب و مقتضي بدانند تعيين و اعلان نموده و در اجازه ‌نامه كه براي تاسيس مؤسسات فوق از شهرباني داده ميشود محل تاسيس تصريح گردد خيابانهائي كه در هر شهر نبايد در آنجا گاراژ ساخته شود از طرف شهرباني و شهرداري معين خواهد شد.

تاسيس هر يك از مؤسسات مذكوره در فوق موكول به ‌تقديم تقاضانامه و تحصيل اجازه ‌نامه مخصوص از شهرباني محل ميباشد. اجازه ‌نامه مؤسسه حمل و نقل طبق نمونه نمره (۱) اجازه‌ نامه تاسيس كارخانه تعمير مطابق نمونه نمره (۲) و اجازه‌ نامه گاراژ عمومي بر طبق نمره (۳) صادر خواهد شد.

اجازه ‌نامه تاسيس مؤسسات مزبوره به اشخاصي داده مي ‌شود كه واجد شرايط ذيل باشند: صحت عمل و عدم محكوميت بجنايت و خيانت در امانت و كلاه ‌برداري و تقلب در كسب و تجارت و سرقت و عدم ورشكستگي بتقصير. بعلاوه در مورد مؤسسه حمل و نقل و گاراژ عمومي تقاضاكننده بايد تابع ايران باشد و نسبت باتباع خارجه صدور اجازه منوط بتصويب هيئت دولت است. متصديان كارخانه تعمير بايد داراي سي ‌هزار ريال اعتبار بتصديق شهرباني محل باشند و هر سه ماه يك مرتبه از طرف شهرباني بقاي اعتبار مزبور رسيدگي و تصديق شود.

مؤسسات حمل و نقل

مؤسسه حمل و نقل بمؤسسة اطلاق ميشود كه عهده ‌دار حمل و نقل مسافر يا بار بوده و مطابق مقررات اين نظامنامه توسط يكنفر مدير مسئول اداره شده و داراي دفاتر رسمي باشد.

هر مؤسسه حمل و نقلي كه در طهران دائر ميشود اگر مخصوص حمل مسافر باشد بايد اقلا مالك ده دستگاه اتومبيل سواري بوده و بعلاوه بيست دستگاه اتوموبيل سواري ديگر هم مختصا در اختيار خود داشته باشـد و چنانچه مخصوص حمل بار باشـد بايد بهمان تناسـب اتوموبيلهاي باري داشته باشد. در شهرهائيكه از طرف وزارت داخله تعيين ميشود هر مؤسسه بايد لااقل مالك پنج دستگاه اتوموبيل سواري (اگر مخصوص حمل مسافر باشد) و يا پنج دستگاه باري (در صورتيكه مخصوص حمل بار باشد) بوده و بعلاوه ده‌ دستگاه اتوموبيل باري يا سواري ديگر نيز مختصا در اختيار خود داشته باشد. در ساير نقاط براي مؤسسات حمل و نقل پنجاه‌ هزار ريال اعتبار و يا اقلا مالكيت چهار دستگاه اتوموبيل كافي خواهد بود.

اسم هر مؤسسه حمل و نقل از طرف شهرباني روي اتوموبيل‌ هاي باري يا سواري كراية نقش خواهد شد.

مؤسسات حمل و نقل مركز و شهرهاي درجه اول ولايت ميتوانند با اجازه شهرباني محل در شهرهاي ديگر شعبة تاسيس نمايند و شعب مزبور داراي اختيارات مؤسسه مركزي بوده و مسئوليت كارهاي آن با مدير مركزي مؤسسه است ولي چنانچه بتاسيس شعب در شهرها موفق نشوند يكي از مؤسسات حمل و نقل مجاز را با ورقه قبولي آن كه بتصديق شهرباني محل رسيده باشد بعنوان نمايندگي خود بدائره وسائط نقليه شهرباني معرفي كنند.

مؤسسه حمل و نقل بايد متناسب با تعداد اتوموبيلهائيكه كه در اختيار خود دارد حجرات مخصوص مسقف براي نگاهداري اتوموبيلها داشته و محوطه مؤسسه نيز بمقدار كفايت وسيع بوده و بناهاي ضروري مطابق دستور شهرداري ساخته شده باشد و وسائل روشنائي كافي و ساير احتياجات ضروري را مطابق اصول صحي واجد و نظافت كامل در تمام محوطه و اماكن مؤسسه رعايت شود و نيز بايد كارخانه اختصاصي كوچك براي تعميرات بشرح ماده «۱۰» داشته باشد.

محل تعمير در مؤسسه حمل و نقل لوازم (مطابق صورت ضميمه را) بايد هميشه داشته باشد.

علاوه بر حجرات مخصوص اتوموبيلها در هر مؤسسه بايد انبار مخصوص جهت نگاهداشتن بار ساخته شده و محل مزبور بدون رطوبت بوده و با آسفالت يا آجر مفروش و ديوارهاي آن نيز آجري و سفيد باشد و بعلاوه درب بزرگ محكمي داشته باشد.

مؤسسات حمل و نقل ولايات كه مسافر حمل مي ‌نمايند بايد لااقل پنج باب اطاق تميز مطابق اصول صحي با تخت ‌خواب و روشنائي و وسايل كافي داشته باشند.

متصديان حمل و نقل شخصا مسئول مستقيم انجام كليه مقررات اين نظامنامه در قسمت مربوط بحمل و نقل مسافر يا بار ميباشند و چنانچه براي مدت معيني غيبت كنند بايد قبلا موضوع را بدايره وسائط نقليه شهرباني محل اطلاع داده و متصدي مسئول را با رعايت مقررات ماده (۴) اين نظامنامه و با توافق نظر شعبه وسائط نقليه معين نمايند.

علاوه بر دفاتريكه قانونا براي مؤسسات تجارتي مقرر است اداره شهرباني ميتواند دفاتر ديگري براي مؤسسات حمل و نقل بموجب نمونة كه خود ميدهد مقرر دارد در اينصورت دفاتر مزبور را دائره وسائط نقليه شهرباني محل بايد پلمپ نموده و ابتدا و انتهاي آن را امضا نمايد. صفحات دفاتر مؤسسه حمل و نقل بايد نمره‌ دار بوده و در موقع ثبت تراشيدگي و قلم‌ خوردگي نداشته باشند بعلاوه از پاره‌ كردن اوراق يا اضافه‌ كردن بين سطور خودداري و چنانچه اشتباهي رخ دهد با مركب قرمز اصلاح شود.

حمل مسافر بيش از ميزان ظرفيتي كه براي هر اتوموبيل[اتومبيل] معين شده ممنوع است.

در مدخل هر يك از مؤسسات حمل و نقل براي ثبت ورود و خروج اتومبيلها بايد تابلوئي نصب شود كه نمره و سيستم اتوموبيلهاي موجوده در آن مؤسسه با ذكر باري يا سواري براي اطلاع مراجعه‌ كنندگان روي آن ثبت گردد.

در هر مؤسسه حمل ‌و نقل بايد تلمبه بنزين يا انبار مخصوصي جهت نگاهداري بنزين طبق نظامنامه مواد محترقه موجود باشد نگاهداشتن بنزين و روغن در ساير اماكن مؤسسه مطلقا ممنوع است.

صدور بليط مسافر يا بارنامه منحصراً مختص مؤسسات حمل و نقل بوده و متصديان آن مكلفند در مقابل وجهي كه جهة حمل مسافر يا بار ميگيرند بليط بارنامة رسمي صادر نمايند.

متصديان حمل و نقل بايد مال ‌التجاره كه براي حمل قبول ميكنند رسيدگي كرده پس از تطبيق آن با صورتي كه صاحب مال فرستاده بارنامه در سه نسخه مطابق نمونه نمره (۴) تهيه و امضاء نموده و بامضاي فرستنده مزبور نيز رسانيده دو نسخه آن را بفرستنده تسليم و يك نسخه را همراه مال بمقصد فرستاده و در ظهر آن از تحويل ‌گيرنده رسيد بگيرند و در صورتيكه فرستنده مال تهيه نموده با ته چك بارنامه و رسيد واصله از مقصد در دفتر خود ضبط نمايند. براي مسافرين بليط مسافرت طبق نمونه نمره (۵) كه ضميمه اين نظامنامه است در دو نسخه صادر ميشود. بارنامه و بليط مسافرت در دفاتر مخصوص ثبت خواهد شد.

متصديان مؤسسه حمل و نقل موظفند مال ‌التجاره و بار را از تاريخ صدور بارنامه منتهي در ظرف ۴۸ ساعت حمل نموده (مگر اينكه بين طرفين ترتيب خاصي مقرر شده باشد) و در موقع مقرر در بارنامه آنرا بمقصد تحويل نمايند مگر در موارديكه در اثر حادثه خارق‌ العاده در حين مسافرت مانعي جهت آنها پيش آمد كرده باشد و در اين صورت بايد از حكومت يا كدخداي محل و يا مامورين امنيه تصديق لازم تحصيل و ارائه دهند و در غير اين صورت مسئول تأخير در تحويل بار بوده و بايد از عهده خسارت آن برآيند.

ارسال‌ كننده بايد با مال ‌التجارة كه براي حمل و نقل ميفرستد بيجكي همراه نمايد كه نكات ذيل در آن قيد شده باشد: الف ـ تاريخ و ساعت ارسال جنس بمؤسسه حمل و نقل ب ـ نوع جنس بطور اجمال يا تفصيل باختيار فرستنده ج ـ تعداد عدل يا صندوق و علائم آنها و وزن صحيح هر عدل يا صندوق نسبت بمال ‌التجاره ‌هاي قابل شماره تعداد جنس محتوي عدل يا صندوق د ـ مقصد هـ ـ اسم و آدرس كامل فرستنده و تحويل‌ گيرنده و ـ محل تحويل ز ـ ميزان كرايه در صورتيكه قبلا با متصدي مؤسسه حمل و نقل قطع شده باشد.

ارتفاع بارگيري هر اتوموبيل از سطح اطاق بيش از دو متر و نيم نبايد باشد.

مؤسسات حمل و نقل بار بايد در جور كردن نوع محصول دقت نمايند تا مال ‌التجاره‌ هائيكه در يك اتوموبيل بار ميكنند باعث فاسد كردن يكديگر نشود.

اتوموبيل ‌هاي باري بايد روپوش غيرقابل نفوذي (امپرمابل) داشته باشند كه در موقع حمل بار روي مال‌ التجاره بكشند.

مؤسسات حمل و نقل حق دريافت وجهي بغير از كرايه ندارند.

مؤسسات حمل و نقل حق ندارند به اتوموبيل‌ هاي شخصي (پلاك زمينه سفيد) بار يا مسافر بدهند.

چنانچه بار يا مال‌ التجاره بر اثر اعتراض گيرنده در مؤسسه باقي بماند و پس از رسيدگي معين شود ذيحق بوده صاحب مؤسسه براي مدتيكه اختلاف باقي بوده است حق مطالبه كرايه انبارداري را ندارد.

نصب چراغهاي خيره ‌كننده جلو مؤسسه حمل و نقل و در داخل آن ممنوع است.

مؤسسات حمل و نقل نبايد بشوفر بدون تصديق مسافر يا بار بدهند.

موقعيكه مؤسسات ميخواهند بماشين مسافر يا بار بدهند بايد دقت نمايند كه ماشين از معاينه متخصص گذشته و مدت معاينه آن منقضي نشده باشد.

محمولات بايد بكيلوگرم وزن شود و تعيين وزن بطور تخمين ممنوع است هر مؤسسه بايد ميزان يا قپان صحيح براي وزن داشته باشد.

متصدي حمل و نقل مقصد يا شعبه مؤسسه مبدء موظف است بمحض وصول بار كتبا گيرنده آنرا مطلع نمايد و گيرندة هم بايد در ظرف ۴۸ ساعت از تاريخ اطلاع بار را تحويل بگيرد هرگاه مرسل ‌اليه پيدا نشود متصدي مؤسسه بايد باسرع وسائل توسط مؤسسه مبداء ارسال‌ كننده را از قضيه آگاه نمايد و چنانچه اتفاقا بمرسل ‌اليه و ارسال ‌كننده دسترس نداشته باشد بشهرباني محل كتبا اطلاع دهد.

اتوموبيل‌ هائي كه مسافر قبول كرده ‌اند بايد در ساعت معين كه در بليط مسافرت قيد شده در مؤسسه بدون هيچ نقصي با داشتن ورقه معاينه شهرباني و رعايت مقررات ذيل مهياي حركت باشد:

در صورتيكه اتوموبيل دربست كرايه نشده باشد و يك يا چند نفر از مسافرين در موقع معين حاضر نباشند متصدي مؤسسه مكلف است تا دو ساعت بعد از ساعت مقرره منتظر رسيدن تاخيركنندگان بوده و بعد از دو ساعت اسامي مسافرين غايب و نمره اتوموبيل را كتبا بدائره تامين عبور و مرور راپرت داده اتوموبيل را با هر چند نفر از مسافرين كه حاضر باشند حركت دهد.

مسافريني كه بيش از دو ساعت فرجه تاخير نمايند حق استرداد پيش كرايه كه داده ‌اند نخواهند داشت مگر اينكه ۲ روز قبل مسافر عدم حركت خود را اطلاع بدهد.

هرگاه در ساعت مقرر در بليط اتوموبيل حركت نكند تاخير تا ۲ ساعت قابل اغماض است چنانچه از ۲ ساعت بيشتر تاخير شود هر مسافري مخير است يا از مسافرت با اتوموبيل مزبور منصرف شده يا براي هر ساعت تاخير علاوه بر ۲ ساعت يك عشر از قيمت معين در بليط را كمتر بدهد.

در صورتي كه اتوموبيل حامل بار يا مسافر در راه معيوب و معطل شود شوفر مكلف است كه فوراً مراتب را بنزديكترين شعبه و يا طرف مؤسسه خود و يا مؤسسه حمل و نقل اطلاع دهد و متصدي حمل و نقل موظف است بفوريت اتوموبيل ديگري براي اعزام مسافر يا حمل بار بمقصد فراهم نموده اعزام دارد. مسافرين مي ‌توانند در صورت تاخير بشهرباني محل اطلاع دهند.

هيچ متصدي حمل و نقل حق پذيرفتن اتومبيل و شوفريكه قبلا در مؤسسه ديگر بوده ندارد مگر پس از رؤيت رضايتنامه كتبي مؤسسه سابق بعلاوه بايد مراتب را فورا بشهرباني اطلاع دهد. چنانچه متصدي مؤسسه من غير حق از دادن رضايت نامه خودداري كند شهرباني محل پس از رسيدگي تصديق لازم خواهد داد.

شرايط كارخانه تعمير

كارخانه تعمير بايد ماشين ‌آلات و لوازم ذيل را دارا باشد:

يكدستكاه موتور براي گردانيدن چرخ تراش و پرقو زدن سيلندر و مته‌ كاري و گردانيدن دينام براي احتياجات الكتريكي.

ماشين چرخ تراش و فرز براي صفحه تراشي پيستون ـ دنده ـ لولة- ميل و غيره.

ماشين مخصوص پرقوزني با لوازم مخصوص آن.

آهنگري در محل مخصوص بانضمام انبرهاي كوچك و بزرگ آهنگري.

ـ يكدستگاه كامل حديده و قلاويز براي پيچ و مهره‌ هاي مختلف‌ الشكل كوچك و بزرگ.

لوازم و افزار مخصوص ريخته‌ گري با پيمت براي اقسام يا طاقانها.

ميزهاي آهني متعدد براي بازكردن و بستن و تعمير قسمتهاي ماشين از قبيل موتور ديفرانسيل و غيره.

سه تابلو و يا قفسه از آچارهاي مختلفه از قبيل آچار دوسره آچار چپوق (بوكس) كوچك و بزرك آچار چرخ كش منگنه چرخ سنباده ـ چكش و قلم و سنبه انبردست و غيره ليس و پرگار ميكرو مضر كه روي همرفته بالغ بر ۲۰۰ پارچه ميباشد.

دستگاه لحيم‌ كاري كامل.

گيره كوچك و بزرگ ۳ عدد.

جراثقال با زنجير ـ قپان بزرگ و كوچك

محوطه كارخانه تعمير براي گردش اتوموبيلهائيكه جهت تعمير قبول ميشود بايد وسعت كافي داشته و بعلاوه بقدر كفايت محلهاي مخصوص مسقف چاله ‌دار (ديبا) براي تعميرات و همچنين محل مسقف براي نگاهداري اتوموبيل دارا باشد.

صاحب كارخانه بايد براي قبول تعمير دفتر مخصوصي با صفحات نمره ‌دار ترتيب دهد كه كيفيت تعميرات لازمه مشروحا با تعيين مدت تعمير و ميزان اجرت و لوازم يدكي كه مصرف خواهد شد در آن قيد شود و صاحب كارخانه و تعميردهنده هر دو ذيل آنرا امضاء نمايند و سوادي هم از مراتبي كه قيد شده بامضاي طرفين بتعميردهنده تسليم گردد نمونه دفتر مزبور از طرف دائره وسائط نقليه شهرباني تهيه ميشود. هرگاه در حين تعمير مشاهده شود علاوه بر آنچه قبلا تعيين گرديده تعميرات بيشتر يا عوض كردن قسمتي از ادوات مورد لزوم است قبل از شروع بايد بتعميردهنده اطلاع و بطريق مذكور در فوق در صفحات دفتر درج و بامضاء طرفين رسيده بعدا اقدام نمايند صاحب كارخانه در موقع تحويل بايد رسيد تكميل تعمير را از تعميردهنده بگيرد.

صاحب كارخانه از هر جهت مسئول محافظت مال مورد تعمير بوده و بايد همه قسم مراقبتهاي لازم بعمل آورده و خسارات وارده را كه ناشي از غفلت و مسامحه در تعمير باشد جبران نمايد.

گاراژ عمومي

گاراژ عمومي محلي است كه داراي حجرات مخصوص مسقف جهت نگاهداري و محافظت لااقل ۵ دستگاه اتومبيل باشد.

گاراژ عمومي مجاز بقبول تعمير اتومبيل‌ هاي شخصي يا باري نبوده و همچنين بهيچوجه حق ندارد كه در امور مربوط بحمل و نقل مسافر يا بار چه مستقيم و چه غيرمستقيم مداخله نمايد.

متخلفين از هر يك از مواد اين نظامنامه به پنج الي هفت روز حبس تكديري يا بتاديه سي و يك الي پنجاه ريال غرامت محكوم خواهند شد و در صورتيكه هر يك از صاحبان مؤسسات مزبور بيش از پنج بار محكوميت جزائي پيدا كنند در دفعه ششم از يك الي سه سال از شغل مزبور ممنوع بوده و مؤسسه او بسته خواهد شد.

رئيس الوزراء