طرح راهبردي حفاظت از زيرساخت هاي كشور كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور

با صلوات بر محمد و آل محمد و احترام ؛ به استناد تبصره ۱ قانون تشكيل سازمان پدافند غير عامل كشور مصوب 1402/6/12 مجلس شوراي اسلامي و ماده ۸ اساسنامه سازمان پدافند غير عامل كشور مصوب مقام معظم رهبري مدظله العالي هفتاد و هفتمين جلسه كارگروه كميته دائمي پدافند غير عامل كشور در تاريخ 1402/06/28 تشكيل گرديد و در جهت تسري الزامات قانون فوق الذكر، پيشنهاد آن سازمان مبني بر ابلاغ مجدد طرح راهبردي حفاظت از زير ساخت هاي كشور مصوبه شماره ۱۶۰/۱/۲۳۰۱ مورخ 1401/07/20 را بررسي و به شرح زير تصويب نمود:

مقدمه زير ساخت هاي هر كشور بستر مهم ،حيات رشد و پويايي آن به شمار مي رود برخي از زير ساخت ها نقشي حياتي در حفظ منافع ملي دارند و بعنوان يكي از اركان مهم پيشرفت اختلال هر چند كوتاه مدت در عملكرد آنها مي تواند منجر به آسيب جدي در اقتصاد و امنيت ملي شود؛ از آنجا كه زير ساخت ها جرياني به هم پيوسته از خدمات و پشتيباني ها را براي تأمين نيازهاي اساسي به جامعه ارائه مي دهند و آسيب يا اختلال در عملكرد و كاركرد آنها مي تواند قطع خدمات زيرساختي به مردم و جامعه را در پي داشته باشد؛ از اين رو طرح راهبردي حفاظت از زير ساخت هاي كشور به عنوان عالي ترين سند پدافند كالبدي و حفاظت از زيرساخت هاي كشور در راستاي مصون سازي زيرساخت ها و شريان هاي حياتي و حفظ و تضمين تداوم ارائه خدمات ضروري به بخش هاي مختلف جامعه و مردم تدوين شده است.

تعاريف و اختصارات

سازمان: سازمان پدافند غير عامل كشور

كميته دائمي: كميته دائمي پدافند غير عامل كشور

زير ساخت[ پاورقي 1]: به مجموعه اي از مراكز و تأسيسات زيربنايي و شريان هاي عمده كه خدمات و نيازهاي ضروري و اساسي كشور را به مردم و جامعه ارائه مي كند، اطلاق مي گردد؛ زير ساخت مشتمل بر فرابخش[پاورقي 2] (حوزه)، بخش[ پاورقي3] ، زير بخش[ پاورقي4]، دارايي [ پاورقي5] و اجزاء آن مي باشد.

1 - Infrastructure

2 - Sector

3 - sistem

4 - subsystem

5 - Asset & components

حوزه هاي با اهميت بالا[ پاورقي6]: به هر يك از حوزه هاي 1- انرژي2-آب،3- غذا و كشاورزي 4 - حمل و نقل، 5- بهداشت و سلامت، 6- دفاعي و امنيتي 7- صنعت، 8- رسانه 9 هسته اي 10- فضا، 11- جمعيت، 12- حاكميتي، 13 - خدمات ضروري و فوريتي 14 - پولي و مالي 15 - ارتباطات و فناوري اطلاعات، حوزه هاي با اهميت بالا گفته مي شود كه با توجه به شاخص هاي زير حوزه هاي ؛1 - انرژي 2- آب، 3- ارتباطات و فناوري اطلاعات 4 - حمل و نقل، 5- بهداشت و سلامت 6- غذا و كشاورزي 7- دفاعي و امنيتي و 8- حاكميتي بعنوان حوزه هاي كليدي از منظر پدافند غير عامل دسته بندي مي شوند: - اهميت كاركرد هر حوزه در تأمين نيازهاي حياتي مردم در شرايط اضطراري - شدت اثر گذاري بر اقتصاد امنيت ملي و سلامت مردم - وابستگي زيرساخت هاي ساير حوزه ها به عملكرد آنها - شدت پيامد وقوع تهديد مبتني بر جغرافيا و جمعيت

6 - Critical infrastructure

پدافند كالبدي: مجموعه تدابير و اقدامات فني و مهندسي پدافند غير عامل كه بكارگيري آنها در سطوح راهبردي عملياتي اجرايي در زيرساخت ها موجب توليد بازدارندگي كاهش آسيب پذيري، تسهيل مديريت بحران، ارتقاء تاب آوري زيرساختي، املاگي پاسخ پدافندي به تهديد پايداري و مصونيت بخشي مديريت مخاطرات و تضمين تداوم كار كرد و استمرار خدمات اساسي در برابر تهديدات و اقدامات نظامي دشمن مي شود.

طرح راهبردي : مجموعه اي يكپارچه متشكل از مطلوبيت هاي راهبردي از قبيل، اصول ارزش ماموريت اهداف كلان و چشم انداز راهبردها، اقدامات اساسي برنامه ها راهبردهاي عملياتي و الزامات تحقق آنهاست كه پياده سازي آن مي تواند دستيابي به اهداف را تسهيل كند.

حفاظت از زير ساخت[ پاورقي 7]: مجموعه تدابير و اقدامات پدافند غير عاملي كه توانايي و آمادگي عملياتي زيرساخت و تداوم كاركردهاي آن و دستگاه هاي اجرايي مسئول براي پاسخ مؤثر به حوادث و سوانح ناشي از تهديدات نظامي تهديدات امنيتي و تروريستي تهديدات سايبري زيرساختي و تهديدات از درون دشمن پايه را افزايش ميدهد بطوري كه فعاليت آن حفظ گرديده و خسارات انساني و مادي ناشي از آن را به حداقل مي رساند.

7 - infrastructure protection

مخاطره امنيتي – نظامي: به اندركنش تهديدات با آسيب پذيري ها و احتمال وقوع و شدت پيامد آنها با منشاء دشمن در حوزه هاي زيستي ،سايبري شيميايي، پرتوي، تروريستي امنيتي، نظامي و يا تركيبي از آنها كه با هدف ضربه زدن به امنيت ملي كشور باشد، اطلاق مي گردد.

تهديدات درون زا[پاورقي8]: به تهديداتي اطلاق مي گردد كه توسط كاركنان يك سازمان يا شبكه هاي همكار پيمانكاران و سايرين به صورت فردي يا شبكه اي خواسته يا ناخواسته با همكاري يا هدايت عوامل بيگانه يا بدون پشتيباني آنها از سطح دسترسي مجاز دانش و اختيارات خود براي آسيب رساندن به سازمان استفاده كنند اين امر مي تواند شامل سرقت اطلاعات و فنآوري، خسارت به تأسيسات سيستم ها تجهيزات كاركردها و فرآيندها صدمه به كارمندان، توقف فعاليت هاي ضروري و يا اقدامات ديگري در جهت صدمه زدن به مأموريت سازمان و منافع آن باشد.

8 - Insider threat

مراكز ضروري: مراكز و تاسيساتي كه فقدان با اختلال در عملكرد آنها زندگي مردم را با چالش مواجه مي سازد.

شريان هاي اصلي و حياتي: به شبكه هاي زيرساختي و ارتباطي كه نقش اصلي و حياتي در تامين نيازهاي اساسي اداره كشور و امور مردم را دارند اطلاق مي شود؛ مانند شبكه هاي ارتباطات، آب و گاز و ساير

وابستگي متقابل: عبارت است از ارتباط عملكردي اجزا و فرآيندها به يكديگر كه در صورت اختلال در يك سيستم احتمال ايجاد اختلال در مراكز و تاسيسات وابسته وجود دارد و به انواع فيزيكي، جغرافيايي، سايبري و منطقي تقسيم مي شود

سطح بندي: ميزان ارزش و اهميت مراكز تاسيسات و زيرساخت هاي كشور است كه از منظر پدافند غير عامل در سطوح حياتي، حساس مهم و قابل حفاظت تقسيم بندي و تعريف مي شوند.

روابط سيستمي زير ساختي: روابط حاكم بر زيرساخت ها مبتني بر رويكرد سيستم از سيستم[پاورقي9] و تعامل بين اجزاي سيستم زير ساختي كه منجر به ايجاد روابط سيستمي از قبيل هم افزايي ،تضاد وابستگي و وابستگي متقابل مي شود.

9- System of system

آسيب پذيري[پاورقي10]: ميزان خسارات و صدماتي است كه از عوامل و پديده هاي بالقوه تهديدات يا بالفعل خسارت را به نيروي انساني تجهيزات و تأسيسات با شدت صفر تا صددرصد ناشي مي گردد.

10 - vunilerability

تاب آوري [پاورقي11]: به توانايي يك نظام جامعه دستگاه اجرايي و يا زير ساخت براي ايستادگي تحمل انعطاف پذيري و حفظ كار كرد، تطبيق و برگشت پذيري در برابر مخاطره امنيتي - نظامي گفته مي شود.

11 - Resiliency

تداوم كارگرد [پاورقي12]: توانايي ادامه توليد محصولات يا ارائه خدمات توسط زير ساخت ها در چارچوب زماني مورد پذيرش قابل قبول و درحد ظرفيت از پيش تعيين شده، حين و پس از وقوع مخاطره امنيتي نظامي، تداوم كاركرد گفته مي شود.

12- Business Countinuty

اسناد بالادستي

فرامين، تدابير و منويات مقام معظم رهبري (مدظله العالي)

سياست هاي كلي نظام در موضوع پدافند غير عامل و آمايش سرزمين

قانون تشكيل سازمان پدافند غيرعامل كشور

قانون احكام دائمي برنامه هاي توسعه كشور ماده ۵۸

اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور

قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه جمهوري اسلامي ايران - بند ب ماده ۱۰۶

سياست هاي كلي برنامه پنج ساله هفتم توسعه جمهوري اسلامي ايران - بند ۲۴

منظور

ايجاد درك مشترك از مفهوم حفاظت از زير ساخت تعيين راهبردها، سياست ها و وظايف اصلي دستگاه هاي اجرايي متولي حوزه هاي كليدي براي دستيابي به اهداف پدافند كالبدي در كشور

تبيين چارچوبي مدون براي تهيه و تنظيم ضوابط و مقررات حفاظت از زير ساخت برنامه هاي مصون سازي و ارتقاء آمادگي زيرساخت هاي حوزه هاي با اهميت بالا و شريان هاي اصلي و حياتي كشور

ايجاد هماهنگي همسويي و هم افزايي بين سازمان و دستگاه هاي اجرايي متولي حوزه هاي با اهميت بالاي كشور در راستاي حفظ و ارتقاء پايداري ملي در شرايط اضطراري ناشي از وقوع تهديد

حوزه شمول و حدود طرح

دستگاه هاي اجرايي متولي زيرساخت هاي حياتي حساس مهم و قابل حفاظت (زير ساخت هاي در دست مطالعه، اجراء ساخت و در حال بهره برداري) در هر يك از حوزه هاي با اهميت بالاي كشور

سازمان هاي نيروهاي مسلح داراي زيرساخت هاي صنعتي اقتصادي مانند نيروگاه، پالايشگاه و ساير

بخش خصوصي و غير دولتي داراي زيرساخت هاي حياتي ،حساس مهم و قابل حفاظت در حوزه هاي با اهميت بالا

حدود كاربرد طرح در سلسله مراتب طرح هاي پدافند كالبدي زير است:

طرح هاي پدافند كاليدي زير ساخت دستگاهي مطالعات پدافند غير عامل زيرساخت هاي حوزه شمول ماده ۴ اين طرح

طرح هاي پدافند غير عامل شهري: مطالعات پدافند غير عامل زيرساخت هاي شهري

طرح هاي جامع پدافند غير عامل استاني: طرح ها و برنامه هاي پدافند غير عامل استان و شهرستان

طرح هاي جامع موضوعي پدافند كالبدي و حفاظت از زير ساخت كشور : طرح هاي راهبردي و ملي در موضوعات اساسي زير ساختي كشور مانند طرح جامع پدافند غير عامل حفاظت اززير ساخت - ]پاورقي13[ SSP،آب ،برق، گاز و پتروشيمي

13-sector specific plan

طرح راهبردي و ملي حفاظت از زيرساخت ها و شريان هاي حائز اهميت كشور

اصول و ارزش ها

اقتدار ذاتي و درون زاي زير ساختي

خوداتكائي ملي عدم پذيرش تسلط كفار بر مسلمانان

صيانت از منافع ملي

قوي شدن مبتني بر دانش فناوري و صنعت

قابليت دفاع ذاتي

پايداري در برابر تهديدات

تاب آوري زير ساختي

تداوم كاركرد زيرساختي و خدمات ضروري

تناسب اهميت با امنيت زير ساخت

كاهش مستمر آسيب پذيري

حفاظت همه جانبه در برابر تهديدات

آمادگي دائمي پاسخ به تهديد

مديريت ريسك و مخاطرات

روز آمدي اقدامات پدافندي

مهندسي ارزش (هزينه - فايده )

قدم امنيت بر توسعه

پدافند عميق و لايه به لايه

توسعه ي امنيت افزا و ذاتاً آمن

حفظ سرمايه هاي ملي

تهديدات مفروض تهديدات مفروض اين طرح عبارتند از:

تهديدات نظامي (هوايي ،زميني، دريايي موشكي)

تهديدات امنيتي و تروريست (اقدامات ضد زير ساختي تروريستي)

تهديدات سايبري زيرساختي( تهديدات زير ساختي سايبري عليه زير ساخت هاي هوشمند)

تهديدات از درون دشمن پايه

اين طرح ساير تهديدات نوين و نويديد با منشاء دشمن و تركيبي از آنها كه با هدف تخريب و اختلال در عملكرد زيرساخت در آينده با آن مواجه خواهيم شد را نيز شامل مي شود.

اهداف و مأموريت هاي عمده اهداف و مأموريت هاي عمده در طرح راهبردي حفاظت از زير ساخت هاي كشور عبارت است از:

سطح بندي روزآمد زير ساخت ها و دارايي هاي حوزه هاي با اهميت بالا

رصد و ،پايش ،تشخيص هشدار و مديريت تهديدات زير ساختي

مصون سازي امن سازي تاب اور نمودن زيرساخت ها متناسب با سطح اهميت آنها،

تضمين و تسهيل تداوم كار كرد و استمرار خدمات ضروري زير ساخت هاي حياتي در كشور،

بهينه سازي سطح وابستگي و كاهش مستمر آسيب پذيري در زير ساخت ها متناسب با سطح اهميت آن ها

نهادينه سازي اصول و الزامات پدافند غير عامل در ذات طرح هاي توسعه زيرساختي كشور

كاهش و خنثي سازي دروني و ذاتي مخاطرات زير ساخت هاي داراي پتانسيل خطر در زمان طراحي و ساخت

مصونيت زير ساخت هاي سايبري و وابسته به سايبر و هوشمند.

پاسخ به حوادث و تهديدات و ايجاد آمادگي در برابر آنها در زير ساخت هاي حوزه هاي با اهميت بالا

مديريت و كاهش تهديدات درون زا در زيرساخت هاي حوزه هاي با اهميت بالا

توانمند سازي و آموزش مديران و كاركنان دستگاه هاي متولي راهبري زيرساخت هاي حوزه هاي با اهميت بالا

هماهنگي حداكثري و هم افزايي دستگاهي براي ارتقاء آمادگي هاي عملياتي و تداوم كاركردهاي ضروري

راهبردها

سطح بندي زير ساخت ها مبتني بر مؤلفه هاي ماهيت اهميت ،هوشمندي كاركرد سيستمي يا غيرسيستمي بودن و خطرزايي با نظام روزآمد سطح بندي زير ساخت ها و دارايي ها

نهادينه سازي اصول الزامات و ملاحظات حفاظت از زيرساخت در ذات طرح هاي توسعه زيرساخت در برابر انواع تهديدات مهاجرت پدافند از پيوست به ذات طرح از طريق:

مصون سازي در لايه طرحهاي پايه با چارچوبهاي فني و مهندسي با رعايت اندركنش سيستمي زير ساخت ها

مصون سازي با تاكيد بر انتخاب فناوري مورد نياز طرح و پيش بيني الزامات پدافندي در ذات فناوري و طرح

توسعه و پياده سازي سامانه رصد ،پايش ارزيابي تشخيص و هشداردهي روزآمد تهديدات و آسيب پذيري ها در زير ساخت ها و شريان هاي حياتي و شبكه سازي آن در قالب سامانه يكپارچه ملي

ارتقاء امنيت و پايداري زير ساخت ها و شريان هاي حياتي كشور با تهيه طرح هاي جامع عملياتي پدافندي در جهت مصون سازي، افزايش آمادگي ارتقاء تاب آوري و آمن سازي اضطراري ]پاورقي14[ -EOPبا رويكرد زيست بوم، متمركز بر اقدامات اساسي زير

14- Emergency operations Plan

تهيه و پياده سازي طرح پاسخ اضطراري به حوادث و تهديدات زير ساختي ]پاورقي15[ ERP

15- Emergency response Plan

تهيه و پياده سازي طرح تضمين و تسهيل تداوم كاركردهاي اساسي ]پاورقي16[ - BCP

16 - Business Countinuty Plan

تهيه و پياده سازي طرح بازيابي و برگشت پذيري زير ساختي و سيستمي]پاورقي17[ - DRP

17 - Disaster Recovery Plan

تهيه و پياده سازي طرح آمن سازي و مصون سازي و تاب آوري ]پاورقي18[ ISP–

Immunius & Security Pla18

تهيه و پياده سازي طرح كاهش آسيب پذيري ]پاورقي19[ Maps –

19 Vulnerability Reduction Plan

تهيه و پياده سازي طرح بهينه سازي وابستگي و وابستگيهاي متقابل ]پاورقي20[ OIP

20 Optimizing Interdependency Plan

تهيه و پياده سازي طرحهاي ارزيابي و ارتقاء آمادگي هاي زير ساختي ]پاورقي21[ pppt

21 Preparedness Promotly Plan

حفظ و تداوم كاركردهاي ضروري و تأمين نيازهاي اساسي كشور از طريق ،طراحي پياده سازي و روزآمد سازي نظام عملياتي حفظ و تداوم كار كرد زير ساخت ها،

پايدارسازي و تاب آور نمودن زيرساخت هاي حياتي با قابليت برگشت پذيري سريع انعطاف پذير بودن در برابر تهديدات مقاوم بودن در برابر حوادث حفظ تداوم عملكرد ارتقاء ضريب افزونگي با تمركز بر حفظ كاركرد اصلي در سطح پاسخگويي به نياز،

بهينه سازي وابستگي متقابل در زير ساخت هاي حياتي كشور از طريق ذخيره سازي آمن ،سازي جايگزيني خدمات تطبيق پذيري با تمركز بر برطرف نمودن با موازي نمودن گره هاي زنجيره توليدات و خدمات،

استفاده حداكثري از ظرفيت هاي دستگاهي با تاكيد بر تداوم كاركرد زنجيره فعاليت / خدمت از طريق نقش پذيري مناسب دستگاه هاي ذي نقش با هماهنگي و هم افزايي دستگاهي و مديريت و فرماندهي يكپارچه

طراحي، پياده سازي نظام ساختار و الزامات تحقق برنامه كاهش مستمر تهديدات درون زا با رصد و مراقبت نوبه اي

مصون سازي سايبري همه جانبه چندلايه و تطبيق پذير زيرساخت هاي حائز اهميت سايبري و وابسته به سايبر كشور در مقابل تهديدات سايبري دشمن از طريق:

شناسايي و ارزيابي داراييهاي سايبري و تعيين سطح اهميت آنها،

رصد، پايش، برآورد تهديدات و اشتراك گذاري اطلاعات

رفع يا كاهش آسيب پذيريهاي سايبري داراييهاي سايبري و وابسته به سايبر

برآورد تحليل و مديريت مخاطرات سايبري زير ساخت و پيامدهاي آبشاري آن

نظام مند كردن ساختار امنيت و پدافند سايبري و فرآيندها و نيروي انساني ساماندهي شوراي عالي كل قرا پدافند غير عامل

روزآمد سازي و بومي سازي هوشمندي در زيرساخت هاي حياتي كشور وابسته به فضاي سايبر،

حفاظت سايبري از زير ساخت هاي وابسته به فضاي سايبر با تهيه و پياده سازي طرح هاي عملياتي پدافند سايبري CERP ] پاورقي 22[ ],CVRPپاورقي 23[ ], CBCPپاورقي 24 [ ,CDRP ]پاورقي 25[ CCIP ]پاورقي 26[ CPPP ]پاورقي 27[

22 - Cyber Emergency Response Plan

23 - Cyber Vulnerability Reduction Plan

24 - Cyber Business Countinuty Plan

25 - Cyber Disaster Recovery Plan

26 - Cyber Critical Infrastructure Protection Plan

27 - Cyber Preparedness Promotly Plan

ارتقاء آمادگي حداكثري و توانمند سازي مديران و كارشناسان دستگاه هاي متولي راهبري حوزه هاي با اهميت بالا با تاكيد بر تجهيز تمرين رزمايش ارتقاء آمادگي و بازخورد و اصلاح طرح هاي عملياتي پدافندي و رزمايش هاي تخصصي

كاهش و مديريت مخاطرات زير ساخت هاي با قابليت توليد خطر بالا پرخطر از طريق :

سطح بندي زير ساختها از منظر خطرپذيري

آمادگي و پاسخ دائمي به حوادث و رخدادها و مخاطرات

بهره گيري از رويكرد طراحي و مصون سازي تخصصي در ذات طرح مبتني بر طراحي ذاتاً ايمن، ذاتاً آمن و طراحي بر اساس تهديد، پيش بيني و تأمين تجهيزات ملزومات و فناوري هاي مقابله با مخاطرات مانند شبكه پايشگر مخاطرات شبكه اطفاء حريق و رفع آلودگي و ساير

مديريت و كاهش و خنثي سازي مخاطرات مفروض زيرساخت با طراحي و پياده سازي عناصر، مولفه ها و اجزاء طرح

ساختار اجرايي بمنظور راهبري و هدايت اجراي طرح راهبردي حفاظت از زير ساخت سازمان با استفاده از ظرفيت هاي موجود خود و دستگاه هاي اجرايي نسبت به تشكيل شوراي هماهنگي حفاظت از زيرساخت هاي با اهميت بالا كارگروه تنظيم مقررات حفاظت از زيرساخت هاي با اهميت بالا و مركز مديريت و هماهنگي عملياتي زير ساختها بشرح زير اقدام مي كند.

شوراي هماهنگي حفاظت از زير ساخت هاي با اهميت بالا: به منظور سياست گذاري و ايجاد هم گرايي، هم افزايي مديريت هماهنگ و رفع تعارض بين زير ساخت هاي حوزه هاي كليدي در كشور، شوراي هماهنگي حفاظت از زيرساخت هاي با اهميت بالا در چارچوب اين طرح با هدايت سازمان و عضويت متوليان اجرايي ۸ حوزه كليدي و عناصر ذي ربط امنيتي و دستگاهي تشكيل مي شود .

كارگروه تنظيم مقررات حفاظت از زير ساخت هاي با اهميت بالا: به منظور تدوين و تصويب ضوابط و مقررات حفاظت از زير ساخت هاي با اهميت بالا اين كارگروه با هدايت سازمان و همكاري سازمان برنامه و بودجه كشور و ساير دستگاه هاي متولي حوزه هاي با اهميت بالا و سازمانهاي امنيتي در سازمان تشكيل مي شود.

مركز مديريت و هماهنگي عملياتي زير ساخت ها: اين مركز به منظور ايجاد همگرايي هم افزايي، هماهنگي و هدايت عملياتي بين زير ساخت هاي با اهميت بالاي كشور در شرايط عادي و عمليات پدافندي اضطراري با ماموريت هاي زير تشكيل مي گردد و با دريافت اطلاعات از وضعيت موجود زيرساخت و تحليل آن به لحاظ آسيب پذيري و تهديدات و اشتراك گذاري و تبادل اطلاعات مرتبط با آنها اقدام مي كند:

رصد و پايش وضعيت زيرساخت ها از منظر تهديدات آسيب پذيري و آمادگي

راهبري مديريت و ارائه برنامه كاهش دائمي آسيب پذيري مشترك زير ساختي

بهينه سازي و مديريت وابستگي متقابل بين زير ساختي

رفع تعارض و ايجاد هماهنگي و هم افزايي بين دستگاهي در ارائه مستمر خدمات زير ساختي

هدايت و راهبري عمليات پدافند غير عاملي مشترك بين زيرساختي در شرايط پاسخ به حوادث و تهديدات

برنامه ريزي هماهنگ و مشترك در جهت پاسخ همگرا به حوادث و تهديدات

وظايف دستگاه هاي اجرايي

وزارت راه و شهرسازي

ملاحظات ،الزامات اصول و راهبردهاي اين طرح را در تهيه بررسي و تصويب طرح هاي توسعه و عمران و طرح هاي كالبدي كشور اعمال و از اجراي آن اطمينان حاصل نموده و نتايج آن را هر ماه به سازمان گزارش كند

ملاحظات ،الزامات اصول و راهبردهاي اين طرح را در كليه سطوح خدمات مهندسي اعم از مطالعه طراحي اجرا و نظارت، اعمال و پياده سازي كند

توانمندسازي آموزشي و تخصصي ظرفيتهاي فني و مهندسي حقيقي و حقوقي متناسب با نياز اين طرح را با استفاده از ظرفيت هاي موجود در سازمان نظام مهندسي و كنترل ساختمان، اجرا كند.

اجراي اين طرح را با هماهنگي سازمان در قالب اصول و قواعد فني لازم الرعايه حفاظت از زير ساخت ها در ضوابط و مقررات ملي ساختمان ،پياده سازي توسعه و ترويج نمايد.

ضوابط و راهكارهاي كاهش خطرپذيري و بهينه سازي استحكام ساختمان ها و ابنيه در برابر حوادث و تهديدات را با هماهنگي سازمان ،تهيه، تصويب و ابلاغ كند

ملاحظات، الزامات اصول و راهبردهاي اين طرح را در تهيه بررسي و تصويب طرح هاي توسعه و عمران بنادر فرودگاه ها خطوط مواصلاتي شهري و بين شهري ريلي جاده اي هوايي و دريايي و خطوط ارتباطي با اهميت بالاي كشور اعمال و از اجراي آن اطمينان حاصل نموده و نتايج آن را به سازمان گزارش كند.

وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح

مركز تدوين تنظيم و روزآمد سازي ضوابط مقررات فني مهندسي حفاظت از زيرساخت هاي با اهميت بالا را با استفاده از ظرفيت هاي موجود در دانشگاه صنعتي مالك اشتر با راهبري و هدايت سازمان تشكيل و راه اندازي كند.

استانداردهاي تخصصي حفاظت از زير ساختهاي با اهميت بالا را جهت تصويب در كارگروه تنظيم مقررات حفاظت از زير ساخت تدوين و توليد كند.

نسبت به آموزش و تربيت نيروي انساني متخصص در مقاطع كارشناسي كارشناسي ارشد و دكتري در حوزه حفاظت از زيرساختها و ساير رشته گرايشهاي مرتبط بين رشته اي با هماهنگي سازمان اقدام كند.

نسبت به پژوهش و توليد و مديريت دانش تخصصي حفاظت از زير ساخت ها و بومي سازي آن در نظام آموزشي ذي ربط اقدام كند

نسبت به پشتيباني از زير ساختهاي با اهميت بالا شامل تجهيزات شناسايي رصد و پايش تهديدات توليد تجهيزات تخصصي پدافند غير عامل برابر راهبردهاي اين طرح اقدام كند.

ملاحظات، الزامات اصول و راهبردهاي اين طرح را در ،تهيه بررسي و تصويب طرح هاي بخش دفاعي وزارت دفاع اعمال و از اجراي آن اطمينان حاصل نموده و نتايج آن را به صورت فصلي به سازمان گزارش كند .

وزارت كشور

در تهيه طرح هاي جامع امنيت از الزامات و ملاحظات اين طرح به عنوان مكمل بخش امنيتي و دفاعي استفاده در آن اعمال كند .

ملاحظات، الزامات اصول و راهبردهاي اين طرح را در تهيه بررسي و تصويب طرح هاي جامع حمل و نقل و ترافيك شهرهاي كشور اعمال و از اجراي آن اطمينان حاصل نموده و نتايج آن را به سازمان گزارش كند.

هماهنگي لازم را با سازمان براي هدايت استانداران و فرمانداران و شهرداران در پياده سازي اهداف و ماموريت هاي اين طرح به عمل آورد

با تطبيق كنترل و نظارت بر رعايت اصول و اجراي راهبردهاي اين طرح در پروژه ها و طرح هاي توسعه و عمران و طرح هاي كالبدي استاني و شهري كشور نسبت به پياده سازي الزامات و ملاحظات و راهبردهاي حفاظت از زير ساخت در اين سطوح اقدام كند

اجراي طرح حفاظت از زيرساخت هاي شهري را در قالب برنامه هاي توسعه شهري با ملاحظات مندرج در اين طرح و سند راهبردي پدافند -شهري مصوبه شماره ۲۰۲۲ مورخ ۱۳۹۸/۹/۲۴ كميته دائمي - راهبري و نظارت نمايد.

وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات

نسبت به افزايش تاب آوري ،پايداري مانورپذيري و حصول اطمينان از استمرار خدمات ضروري شبكه زير ساخت ارتباطي كشور در مقابل تهديدات و حملات سايبري در تراز جنگ سايبري اقدام كند.

نسبت به حفظ پايداري و استمرار خدمات اساسي سايبري مانند به روزرساني نرم افزارهاي پركاربرد سيستم عامل ها ايجاد و به روز نگه داشتن مخازن ]پاورقي28[ نرم افزارها مجوزهاي ]پاورقي29 [نرم افزاري پركاربرد سامانه هاي نام دامته ]پاورقي30[ در جهت كاهش وابستگي كشور و بي اثر سازي اقدامات خصمانه دشمن در فضاي سايبري اقدام كند.

28- Repository

29- Licence

30-DNS

نسبت به ارتقاي پايداري خدمات پدافند و امنيت سايبري مانند توانمند سازي افراد ،ايجاد سازماندهي و عملياتي كردن تيمهاي واكنش به رخدادهاي سايبري - ]پاورقي31[ CERT - مديريت وصله زني ]پاورقي32 [ امنيتي مقابله و كاهش حملات منع سرويس توزيع شده اقدام كند.

31 Computer Emergency Response Team

32 Patch management

نسبت به ايجاد شبكه هاي اختصاصي و محدود آمن و مطمئن براي ارتباط زيرساخت هاي با اهميت بالا با رعايت اصول پدافند و امنيت سايبري اقدام كند.

ملاحظات ،الزامات اصول و راهبردهاي اين طرح را در تهيه بررسي و تصويب طرح هاي توسعه خطوط ارتباطات و فناوري اطلاعات كشور اعمال و از اجراي آن اطمينان حاصل نموده و نتايج آن را به صورت فصلي به سازمان گزارش نمايد

الزامات و ملاحظات پدافند غير عامل و اصول و راهبردهاي حفاظت از زير ساخت هاي با اهميت بالا را در كلان پروژه شبكه ملي اطلاعات پياده سازي و اجرا كند.

- وزارت علوم ،تحقيقات و فناوري

نسبت به طراحي رشته تحصيلي حفاظت از زير ساخت و برنامه ريزي جامع براي آموزش و تربيت نيروي انساني متخصص در مقاطع كارشناسي كارشناسي ارشد و دكتري در حوزه حفاظت از زيرساخت و ساير رشته گرايش هاي مرتبط بين رشته اي با همكاري سازمان، اقدام كند.

نسبت به ايجاد حداقل يك دانشكده تخصصي در حوزه حفاظت از زيرساخت در يكي از دانشگاه هاي برتر كشور با هماهنگي سازمان اقدام كند.

با هدايت توانمندي هاي مراكز رشد شركتهاي دانش بنيان پاركهاي علم و فناوري تابعه و راه اندازي انجمن هاي علمي حفاظت از زير ساخت در دانشگاه هاي منتخب نسبت به مطالعه تدوين تنظيم و به روزرساني ضوابط مقررات فني تخصصي حفاظت از زير ساخت در حوزه هاي كالبدي و سايبري اقدام كند.

با استفاده از ظرفيت دانشگاه ها مراكز پژوهشي و پاركهاي علم و فناوري نسبت به پژوهش و توليد و مديريت دانش تخصصي حفاظت از زيرساخت ها و بومي سازي آن در نظام آموزش عالي اقدام كند.

راهبردهاي اين طرح را در زير ساخت هاي با اهميت بالاي خود از قبيل آزمايشگاه هاي مرجع دانشگاه ها و پژوهشگاه هاي تخصصي پارك هاي علم و فناوري و مانند آن پياده سازي و اجرا كند .

سازمان برنامه و بودجه كشور

الزامات ملاحظات و مقررات فني و اجرايي مصوب كارگروه تنظيم مقررات حفاظت از زير ساخت هاي با اهميت بالا را در برنامه ها طرح ها و پروژه هاي ،حياتي حساس و مهم كشور نهادينه سازي كرده و اجراي آنها را از طريق كميسيون مصوبات طرح هاي عمراني كنترل كرده و مصوبات خود را هر ۶ ماه به سازمان گزارش نمايد

براي حصول اطمينان از اعمال ضوابط و مقررات پدافند غير عامل در طرح ها و پروژه هاي حياتي حساس و مهم حوزه هاي با اهميت بالاي كشور در چارچوب نظام فني و اجرايي كشور و با هماهنگي سازمان، ترتيبات لازم را در اجراي مواد ۴۰ و ۴۱ شرايط عمومي پيمان - تحويل موقت و دائمي طرح و صدور پايان كار - پيش بيني نمايد .

در تدوين و تصويب برنامه ملي بخشي منطقه اي و استاني آمايش سرزمين و تصويب طرح هاي توسعه عمران و كاليدي كشور، ملاحظات راهبردي اين طرح شامل كاهش مستمر اسيب پذيري ها، ارتقاء تاب آوري ملي كاهش و بهينه سازي وابستگي متقابل راهبردي بين دستگاهي و تضمين تداوم كاركردهاي اساسي كشور رعايت شود

چنانچه طرحي پس از اخذ مصوبه كميسيون طرح هاي عمراني كميسيون ماده ۲۳ مقررات مالي دولت بنابر گزارش رئيس سازمان ضوابط و مقررات پدافند غير عامل را در هر مرحله از اجراي طرح رعايت نكند اجراي طرح متوقف و تخصيص بعدي اعتبارات اجراي آن طرح منوط به اخذ تائيديه سازمان خواهد بود

سپاه پاسداران انقلاب اسلامي دانشگاه جامع امام حسين (ع)

مركز تدوين، تنظيم و به روزرساني ضوابط مقررات فني مهندسي حفاظت سايبري از زيرساخت هاي سايبري و وابسته به فضاي سايبر با اهميت بالا كشور را در ساختار دانشگاه جامع امام حسين يا راهبري و هدايت سازمان تشكيل و راه اندازي كند

نسبت به آموزش و تربيت نيروي انساني متخصص در مقاطع كارشناسي كارشناسي ارشد و دكتري در حوزه حفاظت از زيرساخت ها و ساير رشته گرايش هاي مرتبط بين رشته اي اقدام كند

نسبت به پژوهش و توليد و مديريت دانش تخصصي حفاظت از زيرساخت ها و بومي سازي آن در نظام آموزشي ذي ربط اقدام كند.

وزارت اطلاعات و سازمان اطلاعات سپاه

نسبت به مديريت و كاهش تهديدات درون زا در دستگاه هاي اجرايي اقدام و از آسيب ناپذيري يا حداقل اسيب پذيري ممكن اطلاعاتي و ضد اطلاعاتي زير ساخت هاي با اهميت بالا اطمينان حاصل نمايد

نسبت به رصد، پايش تشخيص برآورد و هشدار تهديدات و آسيب پذيري ها و مخاطرات زيرساختي و اشتراك اطلاعاتي بين ذي نفعان اقدام كند

ضمن تامين برآورد و اشراف اطلاعاتي مربوط به تهديدات زير ساخت هاي با اهميت بالا در اجراي عمليات پدافند غير عامل زيرساختي، پشتيباني اطلاعاتي لازم از سازمان به عمل آورند.

تبصره: اجراي ماموريت هاي فوق در چارچوب ماموريتهاي سازماني مصوب و با حداكثر هماهنگي با سازمان در زمان وقوع تهديدات در جهت كسب اشراف اطلاعاتي و اقدام بي درنگ مورد تاكيد و اقدام است.

سازمان مناطق آزاد تجاري - صنعتي و مناطق ويژه اقتصادي كشور موظف است الزامات و ملاحظات اين طرح و دستورالعمل هاي مربوط به آن را در طرح هاي جامع و كاليدي خود اعم از طرح هاي جديد و زير ساخت هاي موجود در مراحل مختلف طراحي ساخت و اجراء بهره برداري رعايت نموده و آخرين وضعيت پياده سازي اجراي اين طرح را بصورت فصلي به سازمان گزارش كند.

سازمان پدافند غير عامل كشور

مباحث حفاظت از زير ساخت را با همكاري سازمان برنامه و بودجه كشور و دفتر مقررات ملي ساختمان در زير ساخت هاي با اهميت بالا و شريان هاي حياتي مانند بنادر فرودگاه ها خطوط راه آهن و مانند آن ظرف مدت يك سال تدوين و تصويب كند.

نظام فني تخصصي حفاظت از زير ساخت هاي كشور را پس از ۶ ماه از تاريخ ابلاغ اين طرح تهيه و ابلاغ كند.

دستورالعمل حفاظت از زير ساختهاي وابسته به سايبري را در برابر تهديدات سايبري و الكترونيك و الكترومغناطيس را با مشاركت و همكاري دستگاه هاي اجرايي ذي ربط ظرف مدت يك سال، تهيه و ابلاغ كند

به منظور حصول اطمينان از اعمال الزامات و مقررات پدافند غير عامل در طرح هاي زيرساختي كشور نظام نظارت كنترل فني و صدور پايان كار پدافند غير عامل طرحها و پروژه هاي جديد و با اهميت بالاي كشور را تهيه و ابلاغ نموده و نتيجه اجراي آن را هر ۶ ماه به كميته دائمي گزارش كند.

به منظور حصول اطمينان از آمادگي زيرساخت هاي با اهميت بالا در برابر تهديدات مفروش اجراي رزمايش هاي پدافند كالبدي و سايبري در مراكز ،حيائي حساس و مهم را به طور توبه اي ارزيايي كنترل نمايد.

۱۱ اقدامات مشترك دستگاه هاي اجرايي كليه دستگاه هاي اجرايي مشمول موظف به اجراي موارد زير مي باشند:

بازنگري و بازمهندسي نظام سطح بندي بر اساس مولفه هاي تعيين شده با قابليت به روزرساني دوره اي و اخذ تاييد يه سازمان

تدوين، طراحي و پياده سازي نظام عملياتي روزآمد تداوم كاركرد و بازيابي در قالب زير ساخت ها و شريان هاي منعطف مقاوم و تاب آور در برابر تهديدات و حوادث

تهيه بازنگري به روز رساني و پياده سازي طرح هاي عملياتي حفاظت فيزيكي و سايبري از زير ساخت هاي حياتي حساس و مهم خود اعم از: 1 - طرح پاسخ اضطراري به حوادث و تهديدات زير ساختي 2 - طرح تضمين و تسهيل تداوم كاركردهاي اساسي3 - طرح بازيابي و برگشت پذيري زيرساختي 4 - طرح آمن سازي و مصون سازي زيرساختي 5 - طرح كاهش آسيب پذيري هاي زير ساختي 6 - طرح ارزيابي و ارتقاء آمادگي هاي زير ساختي 7- طرح بهينه سازي وابستگي و وابستگي هاي متقابل زير ساختي

ذخيره سازي موازي سازي امن ،سازي جايگزيني خدمات تطبيق پذيري با تمركز بر برطرف نمودن يا موازي نمودن گره هاي زنجيره توليدات و خدمات زيرساخت ها

ايجاد سامانه يكپارچه براي رصد ،پايش ارزيابي تشخيص و هشداردهي روزآمد تهديدات و آسيب پذيري ها در زير ساختها و شريان هاي حياتي

تدوين و پياده سازي برنامه عملياتي مديريت و كاهش تهديدات درون را در زير ساخت هاي با اهميت بالا

تهيه، تدوين اجرا و پياده سازي نظام عملياتي مصون سازي سايبري در زيرساخت هاي با اهميت سايبري و وابسته به سابير

اجراي برنامه هاي آموزشي منسجم و رزمايش هدفمند ارتقاء آمادگي و توانمندسازي مديران و كارشناسان فعال در مراكز و زير ساخت هاي حياتي حساس و مهم متناسب با طرح هاي عملياتي پدافندي زير ساختي،

پياده سازي رويكرد انتقال اقدامات و برنامه هاي پدافند غير عاملي حفاظت از زيرساخت از پيوست به ذات طرح هاي توسعه زيرساختي در مراحل مطالعه و طراحي

تدوين و نهادينه سازي برنامه هاي مصون سازي تخصصي و مديريت مخاطرات در زيرساخت هاي پرخطر،

تبادل اطلاعات مخاطرات و تهديدات زير ساختي با دستگاه ها و نهادهاي امنيتي و اطلاعاتي

تهيه و تدوين طرح حفاظت از زير ساخت مراكز حياتي حساس و مهم خود [پاورقي 33]SSP ظرف يك سال از ابلاغ اين طرح،

33 Sector Specific Plan

تهيه گزارش سالانه و روزآمد شامل برآورد تهديدات آسيب پذيري ها وابستگي هاي متقابل و مخاطرات و اقدامات انجام شده هر دستگاه در برابر آنها همراه با تجزيه و تحليل و ارسال به سازمان،

استانداردها، الزامات و ملاحظات عمومي و تخصصي پدافند غير عامل حفاظت از زيرساخت هاي موجود و جديد حوزه هاي با اهميت بالاي كشور توسط سازمان تهيه تنظيم و ابلاغ مي شود و براي دستگاه هاي اجرايي و بخش خصوصي، لازم الاجراست.

به منظور حصول اطمينان از رعايت الزامات و ملاحظات پدافند غير عامل در اجراي طرح هاي عمراني و زير ساخت هاي جديد حياتي، حساس و مهم دستگاه هاي اجرايي موظف به انجام آزمون پايداري طرح در برابر تهديدات براساس طرح پايه صحت سنجي اجراي طرح حفاظت از زير ساخت و اخذ تائيديه پدافند غير عامل از سازمان جهت صدور پايان كار مي باشند.

حفاظت از اطلاعات و اسناد پدافند غير عامل زير ساخت هاي با اهميت بالا در اشكال مختلف آن از قبيل كتبي و پوشه الكترونيكي چند رسانه اي و مانند آنها در كليه مراحل اجراي طرح وفق مصوبه شماره ۱۶۰/۱/۸۰۴ مورخ 1394/11/14 كميته دائمي و ابلاغيات سازمان حراست كل كشور لازم الاجر است.

اعتبار مورد نياز براي اجراي اين طرح در زيرساخت هاي جديد براساس سازوكار پيش بيني شده در قوانين از جمله ماده ۲۳ قانون الحاق برخي مواد به قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت ۲ و از محل اعتبارات اجراي همان طرح تامين مي شود و اعتبار مورد نياز براي زيرساخت هاي در حال بهره برداري بر اساس مطالعات و برآوردهاي انجام شده توسط دستگاه اجرايي در اعتبارات سالانه دستگاه، پيش بيني و تامين مي گردد؛ بخش خصوصي و شركت هاي غير دولتي داراي زيرساخت هاي با اهميت بالا ملزم به تامين اعتبار مورد نياز اجراي طرح حفاظت از زير ساخت خود از منابع داخلي مي باشد.

سازمان با همكاري دستگاه هاي اجرايي ذي ربط دستور العمل ها و طرح هاي اجرايي مورد نياز براي پياده سازي اين طرح را تهيه و به دستگاه هاي اجرايي ابلاغ مي كند.

دستگاه هاي اجرايي موظفند هرگونه قصور و كوتاهي در اجراي اين طرح در زير ساخت هاي حوزه هاي با اهميت بالا را به سازمان گزارش كرده و برابر مقررات با فرد متخلف برخورد كنند.

سازمان با مستنكفين از اين طرح بنابر تخلف صورت گرفته و براساس شيوه نامه اي كه توسط سازمان تنظيم و ابلاغ مي گردد برخورد انضباطي كرده و در صورت نياز از طريق قوه قضائيه اقدام مي كند.

تبصره وفق تبصره 1 قانون تشكيل سازمان مستنكفان علاوه بر جبران خسارت وارد شده به مجازات موضوع ماده 576 كتاب پنجم قانون مجازات اسلامي تعزيرات و مجازاتهاي بازدارنده مصوب 1375/03/02 محكوم مي شوند و چنانچه خسارتي وارد نشده باشد برابر قانون رسيدگي به تخلفات اداري مصوب 1372/09/07 با مستنكف رفتار خواهد شد.

سازمان بر حسن اجراي اين طرح نظارت و اجراي آن را بصورت سالانه به كميته ي دائمي گزارش كند.

طرح راهبردي حفاظت از زيرساخت هاي كشور در بيست ماده و سه تبصره در تاريخ بيست و هشتم شهريورماه سال يكهزار و چهارصدود و هجري شمسي در هفتاد و هفتمين جلسه كارگروه كميته دائمي به تصويب رسيد.

طرح راهبردي حفاظت از زيرساخت هاي كشور مشتمل بر بيست ماده و سه تبصره كه در تاريخ ۱۴۰۲/۰۶/۲۸ در هفتاد و هفتمين جلسه كارگروه كميته دائمي پدافند غير عامل كشور به تصويب رسيد به استناد تبصره ۱ قانون تشكيل سازمان پدافند غير عامل كشور مصوب ۱۴۰۲/۰۶/۱۲ مجلس شوراي اسلامي و ماده ۸ اساسنامه سازمان پدافند غير عامل كشور مصوب مدظله العالي جهت اجرا ابلاغ مي گردد.

رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح و كارگروه (كميته) دائمي پدافند غيرعامل كشور سرلشكر پاسدار محمد باقري