نظر مشورتي 7/1403/166 مورخ 1403/04/05 اداره كل حقوقي قوه قضائيه

استعلام : در صورتي كه شخصي به ارتكاب جرم حمل و نگهداري ده گرم هرويين و ششصد گرم ترياك متهم باشد، مجازات وي بر اساس كداميك از بندهاي «ب» يا «ج» ماده 134 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 با اصلاحات و الحاقات بعدي تشديد مي‌شود؟ نظريه مشورتي اداره كل حقوقي قوه قضاييه : اولاً، مجازات جرايم موضوع مواد 5 و 8 قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1376 كه در بندهاي 1 الي 5 با توجه به ميزان مواد مخدر تعيين شده است، همگي داراي حداقل و حداكثر مي‌باشند؛ بنابراين تصريح قانون¬گذار به رعايت تناسب در تعيين ميزان مجازات توسط دادگاه و به دنبال آن صدور حكم به مجازات معين در دادنامه، وصف دارا بودن حداقل و حداكثر را از آن زائل نمي¬كند. ثانياً، رعايت تناسب در تعيين مجازات جرائم موضوع قانون مبارزه با مواد مخدر مصوب 1367 با اصلاحات و الحاقات بعدي، به اين معنا است كه دادگاه با توجه به ميزان مواد مكشوفه و با لحاظ مقررات ماده 18 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392؛ از جمله توجه به سن، سوابق، وضعيت فردي، خانوادگي، اجتماعي و انگيزه مرتكب، مجازاتي بين حداقل و حداكثر مجازات قانوني تعيين كند. اجراي مقررات مربوط به تعدد جرايم تعزيري موضوع ماده 134 اين قانون در صورت تعدد جرايم ارتكابي موضوع قانون مبارزه با مواد مخدر، به نوعي در راستاي رعايت اصل تناسب مجازات جرم است كه با توجه به رأي وحدت رويه شماره 738 مورخ 30/10/1393 هيأت عمومي ديوان ‌عالي كشور در جرايم موضوع قانون صدر‌الذكر نيز بايد اعمال شود؛ بنابراين در فرض سؤال كه ناظر به تحقق تعدد جرم است؛ چون دو جرم مختلف واقع شده و قانونگذار مجازات‌هاي متفاوتي براي آن‌ها پيش‌بيني كرده است، دادگاه بايد بر اساس بند «ب» ماده 134 قانون مجازات اسلامي مصوب 1392، حداقل مجازات هر يك از جرايم مذكور را بيشتر از ميانگين حداقل و حداكثر قانوني تعيين كند و با عنايت به مراتب مقرر در بند اولاً جرايم مذكور در فرض استعلام، از شمول صدر بند «ج» ماده 134 قانون مجازات اسلامي اصلاحي 1399 خارج است. بديهي است دادگاه در تعيين مجازات به اين كيفيت، اصل تناسب را نيز مورد توجه قرار مي‌دهد.