سند ملي خواندن و ترويج مطالعه مفيد

مصوبه «سند ملي خواندن و ترويج مطالعه مفيد» كه در جلسه ۸۹۶ مورخ 1402/11/24 شوراي عالي انقلاب فرهنگي و بر اساس مصوبه ۴۶۱ مورخ 1402/11/17 شوراي معين شوراي عالي انقلاب فرهنگي (بنا به پيشنهاد جلسه ۸۰۲ مورخ 1402/05/10شوراي فرهنگ عمومي كشور) به تصويب رسيده است؛ به شرح ذيل براي اجرا ابلاغ مي گردد:

مقدمه مرتبه والاي كتاب در دستگاه معارفي اسلام و ميراث كهن فرهنگ ايراني، چنان آشنا و غيرقابل انكار است كه تجليات بارز آن را مي توان در همه سويه هاي تعليمي و تربيتي، اعتقادي، عبادي، اخلاقي، اجتماعي، سياسي، علمي، ادبي، هنري و معرفتي، به وضوح ديد. هيچ رسانه اي نتوانسته است جايگاه كتاب را به عنوان ابزار بنيادين فرهنگ ساز و تمدن آفرين كسب كند. آگاهي بخشي و دانش افزايي، بصيرت زايي و دانايي پروري، توسعه و پيشرفت و گفتمان سازي در حوزه فرهنگ عمومي، بخشي از جلوه هاي حضور كتاب در تاريخ و جغرافياي فكري ماست. با پشتگرمي به اين ميراث و مبتني بر روح كلي تعاليم گرانبار اسلامي ( چنان كه در نخستين آيه قرآن كريم، امر به «خواندن» شده است) و نيز بر مبناي فرهنگ دانايي خواه و «متن محور» ايراني و آرمان هاي فرهنگي نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران كه در سيره و سخنان پيشواي فقيد انقلاب (ره) و رهبر معظم انقلاب (مدظله العالي) جلوه گر است، برنامه ريزي براي كتاب و كتاب خواني، در واقع، مصداق بارز برنامه ريزي براي حفظ هويت عقيدتي و قومي و نيز برساختن سبك زندگي ايراني ـ اسلامي است. اين مهم در شرايط فعلي جهان و منطقه كه تهاجم فرهنگي به عنوان بخشي از گفتمان جنگ تركيبي نظام سلطه عليه انقلاب اسلامي، به دنبال تضعيف پايه هاي هويتي جامعه اسلامي و توقف شتاب، رشد و گسترش «انقلاب اسلامي در گام دوم، فرهنگ مقاومت در منطقه و استقلال خواهي آزادگان جهان» است، بسيار حياتي و ضروري مي نمايد. «خواندن»، به جز اينكه وسيله تبادل دانش، ارتقاء و سودهي به فرهنگ و زمينه ساز تغيير و تحول اجتماعي، اقتصادي و سياسي است، همچنين، به دليل ارتباط مستقيم با توسعه تفكر فردي و تأثيرگذاري بر حوزه عمومي و غيررسمي فرهنگ، از كارآمدترين ابزارهاي ايجاد نظم اجتماعي، مهارت هاي هوشمندي فردي و جمعي، پرورش شخصيت خلاق، ايجاد و تجديد حيات اخلاقي و ديني و مذهبي، عمق دهي به مفاهيم و ادراكات، معنادهي به معلومات، ظهور تفكر انتقادي و زيبايي شناسانه، نشاط روحي، الهام بخشي، ارتباط آفريني و جامعه سازي نيز به شمار مي آيد. با توجه به سرعت تحولات فرهنگي و اجتماعي در جهان، «ترويج خواندن» ـ كه گستره اي فراتر از مفهوم «مطالعه» را در بر مي گيرد ـ به عنوان يكي از راهكارهاي اصلي مبارزه با بحران هاي فرهنگي و عامل توسعه پايدار متناسب با زيست بوم هر فرهنگ، به تحقق آرمان هاي اجتماعي و فرهنگي كشورها ياري مي رساند. برنامه ريزي و طراحي سياست گذارانه به منظور ترويج خواندن مفيد، مستلزم تبيين الزامات و شيوه ها، به كارگيري هماهنگ و هدفمند امكانات عمومي و حاكميتي، تمهيد براي جلب پشتيباني هاي فكري، فرهنگي، مالي، فناوري هاي ارتباطي و اطلاع رساني و ترويج ضرورت مشاركت جمعي و فردي در اين حوزه است. بر اين اساس، توسعه كمي و كيفي فرهنگ كتاب خواني و ترويج و عمومي سازي خواندن مفيد در ميان همه گروه هاي اجتماعي به عنوان يك هنجار رهايي بخش، مستلزم توليد مواد خواندني مناسب و مفيد و از ميان برداشتن موانع دسترسي آحاد مردم به آنها از راه هم افزايي همه دستگاه ها و سازمان هاي مرتبط و به كارگيري تمام توان كشور با ترسيم فرآيند كار و تقسيم وظايف و مطالبه و ارزيابي بهنگام عملكرد هاست. در اين مسير و در پي اين ضرورت، «سند ملي خواندن و ترويج مطالعه مفيد» كه از اين پس به اختصار «سند» ناميده مي شود به شرح احكام و مواد آتي؛ احصاء و تبويب مي گردد.

مفاهيم و تعاريف

خواندن: فرايند و زيست بوم فعال شناختي ـ مهارتي است كه شامل رمزگشايي از نمادهاي نوشتاري يا گفتاري زنجيره وار و منسجم به منظور استنتاج معاني از مواد خواندني مي گردد و مفاهيم و پيام ها به وسيله آن درك و دريافت مي شود. خواننده در اين فرايند، پس از كشف پيام متن و مبتني بر آموخته هاي پيشين، در پي كشف معاني تازه برمي آيد و از مرز انباشت اطلاعات و افزايش كمي سواد اطلاعاتي فراتر مي رود.

خواندن مفيد: خواندن مفيد معطوف به اثر و نتيجه بوده و برون داد علمي، رفتاري، ذهني يا رواني دارد كه براي رشد انگيزه، ارتقاء توانايي هاي انتقادي و مهارتي، توسعه دانش كاربردي و نهايتاً تعالي فرد ضروري است.

مواد خواندني: آثار مكتوب، منتشرشده و مناسب خواندن در يك يا چند رده در قالب هاي كاغذي، ديجيتال، صوت، بريل و تصوير.

ترويج: مجموعه فعاليت هاي منسجم و هدفمند ارتباطي ـ فرهنگي؛ شامل راهنمايي، مشاوره، معرفي، نقد و ... كه مزاياي يك خدمت، محصول يا رفتار را به آگاهي مي رساند و مخاطبان هدف را تشويق به استفاده از آن مي كند.

خواننده: فرد يا جمعيت خدمت گير از كتابخانه و يا استفاده كننده از مواد خواندني، فارغ از سن، جنس، نژاد، مليت و علايق فرهنگي، اجتماعي و سياسي.

سبك زندگي ايراني ـ اسلامي: مهارت و هنر زندگي برآمده از فرهنگ اسلامي ـ ايراني كه مبتني بر جهان بيني و دستگاه معرفتي اسلام؛ روش ها، سنت ها، آداب، عادات، رسوم و رفتارهاي زيستي ايرانيان مسلمان را در سه ساحت «رابطه انسان با خود»، «رابطه انسان با خدا» و « رابطه او با مردم» تبيين مي كند و هدف آن، دستيابي به وضع مطلوب براي نيل به تمدن نوين اسلامي و تحقق وضع آرماني سبك زندگي در عصر ظهور است.

چشم انداز سند ترويج خواندن آگاهانه و مفيد به عنوان زيربناي تفكر انتقادي و خلاق كه جامعه ايراني ـ اسلامي طي آن، علاوه بر افزايش سواد اطلاعاتي عمومي، تخصصي و اختصاصي، در چارچوب سبك زندگي ايراني ـ اسلامي، در بهبود زيست فرهنگي، اجتماعي و سياسي خود مشاركت فعال، پويا و مؤثر داشته باشد.

هدف ها

دسترسي آسان و كم هزينه به مواد خواندني مناسب و مفيد در همه قالب ها براي همه گروه هاي سني و اجتماعي.

كاربست و هم افزايي همه ظرفيت هاي حاكميتي و غيرحاكميتي كشور براي دسترس پذيرساختن مواد خواندني مفيد.

عمومي سازي فرهنگ خواندن مفيد در ميان ايرانيان به عنوان يك كنش فردي و اجتماعي.

برطرف كردن چالش ها و موانع پيش روي جامعه ايراني در ارتباط با خواندن مفيد با رويكرد علمي.

توسعه مهارت هاي خواندن مفيد در ميان ايرانيان و توانمندسازي آنان.

بازطراحي زنجيره خواندن در جامعه ايراني براساس الزامات اعتقادي، نيازهاي بومي و الگوهاي موفق جهاني.

كارگروه ملي خواندن و ترويج مطالعه مفيد به منظور بررسي و پايش اجراي «سند»، كارگروهي دايمي مركب از نمايندگان تام الاختيار (حداقل در سطح معاون دستگاه هاي زير) تشكيل مي گردد:

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي

نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور

وزارت آموزش و پرورش

وزارت علوم، تحقيقات و فناوري

سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران

سازمان اسناد و كتابخانه ملي

سازمان تبليغات اسلامي

ستاد عالي نظارت بر كانو ن هاي فرهنگي و هنري مساجد كشور

معاونت علمي و فناوري و اقتصاد دانش بنيان رياست جمهوري

وزارت ورزش و جوانان

ستاد كل نيروهاي مسلح

مركز مديريت حوزه هاي علميه

مركز رسيدگي به امور مساجد

كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان

سازمان جهاد دانشگاهي

مجمع ناشران انقلاب اسلامي

وزارت كشور (سازمان شهرداري ها و دهياري هاي كشور)

شوراي سياست گذاري ائمه جمعه

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي

وزارت راه و شهرسازي

معاونت رياست جمهوري در امور زنان و خانواده.

به پيشنهاد جانشين رئيس كارگروه و با تصويب كارگروه، يك نفر از اعضاي انجمن علمي در حوزه علم اطلاعات و دانش شناسي و نيز دو نفر از فعالان دغدغه مند، آگاه و انقلابي در حوزه نشر و ترويج خواندن به عنوان عضو كميته دعوت خواهند شد.

سايردستگا ه ها وسازمان ها، برحسب مباحث مطرح در كارگروه (بدون حق رأي)، دعوت خواهند شد.

كارگروه استاني مركب از مديران استاني زيرمجموعه دستگاه هاي عضو كارگروه ملي در هر استان، به رياست استاندار تشكيل مي شود و هر سه ماه يك بار گزارش عملكرد خود را براي كارگروه ارسال مي كند.

اركان كارگروه

رياست كارگروه به عهده وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي است.

جانشين رئيس كارگروه، دبيركل نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور است.

دبيرخانه دايمي كارگروه در نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور مستقر خواهد بود.

دبير كارگروه، كه توسط جانشين رئيس كارگروه تعيين مي شود، وظيفه پيگيري و اجراي مصوبات كارگروه را بر عهده دارد.

وظايف كارگروه

سياست گذاري و تدوين برنامه هاي هر يك از موارد مطرح شده در مواد ۸ تا ۱۲

تنظيم وظايف دستگاه هاي مذكور در مواد ۸ تا ۱۲

نظارت بر اجراي مصوبات كارگروه و انجام وظايف دستگاه ها و ارجاع دستگاه هاي متخلف به مراجع ذي ‎صلاح قانوني

رصد تحقق اهداف سند

وظايف دبيرخانه

برنامه ريزي و سازماندهي فعاليت ها و فرآيندهاي دبيرخانه

پيشنهاد طرح ها و راهكارهاي علمي و اجرايي مؤثر براي اجراي سند به ازاي هر يك از دستگاه ها با توجه به مأموريت سازماني آنها و پيگيري اجراي آن

هماهنگي ميان اعضاي كارگروه براي حفظ ارتباط اعضا و برگزاري منظم جلسات

پيگيري اجراي مصوبات و گزارش فصلي آنها به كارگروه

توليد

معاونت علمي و فناوري و اقتصاد دانش بنيان رياست جمهوري و وزارت علوم و تحقيقات و فناوري مكلف به الگوبرداري و بومي سازي فناوري هاي نوين سخت افزاري و نرم افزاري د ر حوزه خواندن در قالب حمايت از شركت هاي دانش بنيان فعال در اين حوزه هستند.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و ساير دستگاه ها و نهادهاي دولتي و عمومي فعال در حوزه نشر، در راستاي توليد مواد خواندني مناسب و ساماندهي بازار نشر به منظور غلبه آثار تأليفي مناسب بر آثار ترجمه اي، علاوه بر نظارت نظام مند بر ترجمه آثار زبان هاي ديگر به زبان فارسي، مكلف به شناسايي و سفارش ترجمه آثار فاخر ساير زبان ها به زبان فارسي و حمايت از آنها در كشور هستند.

همه دستگاه هاي ذي ربط، به ويژه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، مكلف به اقدام در راستاي توليد و توسعه مواد خواندني براي گروه هاي سني خردسال، كودك و نوجوان هستند .

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مكلف به رفع موانع زيرساختي، حقوقي و مالي براي «گسترش و حمايت از بازار كتاب ديجيتال» در كشور هستند.

نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور، سازمان بهزيستي كشور و كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان مكلف به فراهم آوري امكانات و حمايت از توليد مواد خواندني گويا و بريل براي نابينايان و «مواد خواندني مناسب سازي شده» براي ناشنوايان و سالمندان هستند.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، از طريق فعال كردن فرآيندهاي حمايتي و اعتبارات سالانه، مكلف به تدوين و ابلاغ سياست ها و دستورالعمل هاي محتوايي براي توليد مواد خواندني مبتني بر نياز مردم و اقتضائات جامعه و اهداف كلان كشور است.

عمومي سازي

سازمان صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران مكلف است با رويكرد اطلاع رساني، آموزش، تبليغ و ترويج، در تمامي شبكه هاي راديويي و تلويزيوني داخلي به صورت هفتگي حداقل يك ساعت برنامه با موضوع خواندن، نقد و معرفي كتاب و كتابخانه هاي عمومي توليد و پخش كند.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي (معاونت امور هنري و سازمان سينمايي) مكلف است، به صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون از جمله گسترش طرح اقتباس از آثار ادبي ، به ترويج خواندن در آثار سينمايي كشور اهتمام ورزد.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت آموزش و پرورش، كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان و سازمان تبليغات اسلامي مكلفند با ترويج شخصيت هاي ايراني ـ اسلامي مبتني بر فرهنگ مكتوب، به رشد محسوس كتاب خواني براي گروه سني كودك و نوجوان اهتمام ورزند و برنامه سالانه خود را به كارگروه ارائه كنند.

تمامي شهرداري هاي كشور مكلفند حداقل ۳ درصد از تبليغات شهري را به ترويج خواندن و كتابخانه هاي عمومي اختصاص دهند.

تمامي پيام رسان هاي داخلي مكلفند، به صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون، حداقل ۵ درصد از توليدات سالانه خود را به موضوع ترويج خواندن و خدمات كتابخانه ها و معرفي كتب مفيد اختصاص دهند. اين پيام رسان ها در اين صورت از معافيت هاي قانوني بهره مند خواهند شد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و دبيرخانه كارگروه مكلف به پيگيري سازوكار اجرايي آن خواهند بود.

مركز مديريت حوزه علميه قم، دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم و مركز مديريت حوزه هاي علميه خواهران، از تمام ظرفيت خود براي ترويج خواندن، به ويژه در مناسبت هاي مذهبي و تبليغي براي همه گروه هاي سني مخصوصاً كودكان، نوجوانان و جوانان استفاده كنند.

تمامي نشريات كثيرالانتشار يا محلي و خبرگزاري ها و سايت هاي خبري كه از بودجه عمومي استفاده مي كنند، مكلفند سالانه حداقل 24 محتواي 1000 كلمه اي با موضوع كتاب و كتاب خواني، به تناوب زماني، توليد و منتشر كنند كه در اين صورت از معافيت هاي قانوني نيز بهره مند خواهند شد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و دبيرخانه كارگروه مكلف به پيگيري ساز و كار اجرايي آن خواهند بود.

وزارت آموزش و پرورش مكلف به نهادينه سازي ترويج خواندن در مدارس از طريق تقويت كتابخانه هاي آموزشگاهي و گنجاندن دوره هاي مهارتي «مشاوره كتابدار» در آموزش ضمن خدمت معلمان است.

سازمان تبليغات اسلامي و دبيرخانه ستاد عالي كانون هاي فرهنگي و هنري مساجد مكلفند با استفاده از ظرفيت مساجد و هيأت هاي مذهبي به صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون، به ترويج خواندن و مواد خواندني اهتمام ورزند.

سازمان اوقاف و امور خيريه مكلف است، ضمن توجه به موضوع ترويج خواندن در سياست گذاري ها و برنامه هاي راهبردي خود، به صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون، از همه امكانات تبليغي خود به منظور ورود نخبگان، واقفان و خيرين به حوزه كتاب، خواندن و كتابخانه سازي استفاده كرده و بخشي از ظرفيت خدماتي و محيطي اش را به اجراي برنامه ‎ هاي ترويجي حوزه خواندن در كتابخانه هاي امامزادگان (فيزيكي و ديجيتالي) و نيز در كتابخانه هاي خود اختصاص دهد.

سازمان تبليغات اسلامي (حوزه هنري) مكلف است به صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون، به ترويج خواندن و موادخواندني در آثار و برنامه هاي خود در حوزه هاي كتاب، موسيقي، فيلم و هنرهاي تجسمي اهتمام ورزد.

تمامي ارائه كنندگان محتواي فراگير(فضاي مجازي) كه با نمايش مواد خواندني مختلف، به ترويج خواندن مي پردازند، از معافيت هاي قانوني بهره مند خواهند شد. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و دبيرخانه كارگروه مكلف به پيگيري سازوكار اجرايي آن خواهند بود.

دسترسي

نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور، به عنوان بهره بردار و پس از تأمين اعتبارات مالي مربوط، موظف به ايجاد و تجهيز كتابخانه هاي عمومي با اولويت شهرهاي فاقد كتابخانه منطبق با برنامه ملي آمايش كتابخانه هاي عمومي كشور است؛ به طوري كه سالانه حداقل ۵۰ كتابخانه عمومي استاندارد به شبكه كتابخانه عمومي كشور اضافه شود.

كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان مكلف به ايجاد و گسترش «خدمات كتابخانه اي» خود به منظور ترويج خواندن براساس برنامه مدون پنج ساله است.

نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور و سازمان اسناد و كتابخانه ملي، با همكاري دستگاه هاي ذي ربط، مكلف به ايجاد كتابخانه عمومي ديجيتال براي دسترسي همه فارسي زبانان مي باشند.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مكلف به پيگيري تخصيص اعتبارات مالي مربوط است.

نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور موظف است چالش هاي قانوني و حقوقي مربوط را پيگيري كند.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، به منظور توزيع و دسترس پذيري عادلانه مواد خواندني و روزآمدكردن آنها، مكلف به تأمين سالانه يك ميليون نسخه كتاب كاغذي، با اولويت گروه سني كودك و نوجوان، براي كتابخانه هاي عمومي كشور است.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مكلف به تأمين سالانه پنج ميليون مجوز (لايسنس) استفاده يك ماهه كتاب ديجيتال و صوتي براي كاربران كتابخانه هاي عمومي است.

نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور موظف به برقراري عضويت رايگان و ارائه خدمات فرهنگي كتابخانه هاي عمومي كاملاً رايگان براي سه دهك پايين جامعه است.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات مكلف به توسعه زيرساخت فروش الكترونيكي كتاب در كشور با اولويت مناطق كمتربرخوردار و ايجاد تسهيلات فروش رايگان يا با تخفيف براي سه دهك پايين جامعه است.

وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، مكلف به وضع استانداردهاي لازم براي ايجاد و ارتقاء سكوهاي ايراني ارائه كننده كتاب ديجيتال و صوتي و پيگيري اخذ مجوزهاي قانوني مربوط از مراجع ذي ربط هستند.

همه نهادها و دستگاه هاي خدماتي مرتبط با موضوع، به ويژه نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور و كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان، بايد بخشي از اقدامات و برنامه هاي سالانه خود را، براساس برنامه مدون، به گروه هاي خاص (نابينايان، ناشنوايان، سالمندان، مهاجران و ...) اختصاص دهند.

شهرداري ها مكلف به ايجاد راهنمايي هاي شهري مناسب براي دسترسي شهروندان به كتابخانه ها و كتابفروشي ها هستند.

وزارت راه و شهرسازي مكلف است، مبتني بر اولويت ‎ هاي آمايشي، ضمن درنظرگرفتن اماكن ترويج خواندن در سياست ها و ضوابط شهرسازي و توسعه فضاهاي شهري و شهرنشيني، در فرودگاه ها، ايستگاه هاي راه آهن و پايانه هاي مسافربري، فضاهايي را به ترويج خواندن اختصاص دهد.

وزارت كشور با همكاري دستگاه هاي ذي ربط در ارائه خدمات اجتماعي مكلف است، به منظور افزايش توانمندي و ارتقاء سطح زندگي فرهنگي خدمت گيران به ويژه در مناطق محروم، طبق برنامه اي مدون و براساس اولويت ‎ هاي آمايشي كتابخانه هاي عمومي، از راه واگذاري يا طرق ديگر، فضاهايي را به عرضه خدمات و محصولات فرهنگي كتاب محور و ترويج خواندن اختصاص دهد.

آموزش و مشاوره

نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور موظف به ارائه «خدمات مشاوره خواندن» به خوانندگان در تمامي كتابخانه هاي عمومي به صورت حضوري است.

وزارت آموزش و پرورش، ضمن الزام به گنجاندن «زنگ خواندن» در برنامه درسي دانش آموزان مقطع تحصيلي ابتدايي به منظور ارائه آموزش «مهارت هاي خواندن»، مكلف است در مسير برنامه هاي آموزشي خود تدبيري اتخاذ كند كه دانش آموزان همه مقاطع در طول دوران تحصيلات رسمي خود، به مواد خواندني غيردرسي مراجعه كنند.

وزارت آموزش و پرورش مكلف است سالانه و براساس برنامه مدون، به پايش دانش آموزان مدارس در همه مقاطع تحصيلي براي شناسايي انواع اختلالات خواندن بپردازد و براي بهبود وضعيت دانش آموزان مبتلا به اختلال خواندن، اقدام لازم را به عمل آورد.

سازمان بهزيستي كشور مكلف است بخشي از فعاليت هاي فرهنگي و اجتماعي خود را به صورت مشخص و منطبق با برنامه مدون، به گونه اي برنامه ريزي كند كه همه گروه هاي خدمت گير آن سازمان، به ويژه كودكان و نوجوانان، از خدمات مربوط به حوزه ترويج خواندن برخوردار شوند.

پژوهش

وزارت علوم، تحقيقات و فناوري مكلف است، به منظور تحول محتوايي و نظري در چارچوب تمدن نوين ايراني ـ اسلامي و تطابق هرچه بيشتر سرفصل هاي رشته علم اطلاعات و دانش شناسي با ماهيت اين رشته و امكان فعاليت حرفه اي و مهارت محور فارغ التحصيلان در بازار كار، ضمن توجه به مفهوم «مطالعات خواندن» در برنامه ريزي هاي درسي خود، براي بازنويسي رشته «مديريت كتابخانه عمومي» در مقطع كارشناسي ارشد، منطبق با نيازهاي بازار كار كشور، اقدام كند.

شوراي عالي علوم، تحقيقات و فناوري مكلف به هدايت پژوهش هاي كاربردي و نظري كشور به سمت موضوع خواندن و همه تقسيمات مختلف آن مانند «خواندن ديجيتال» است.

دستگاه هاي مرتبط با كارگروه «سند» و نيز همه دستگاه هاي ذي ربط، مكلف به يكپارچه سازي داده ها و سامانه هاي مرتبط با حوزه خواندن به منظور هم افزايي هستند.

دبيرخانه دائمي كارگروه (موضوع بند ۳ ماده ۵) از طريق مركز رصد فرهنگي كشور مستقر در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي مكلف به پيمايش علمي سالانه موضوع «ميزان مطالعه و عادات خواندن ايرانيان» و گزارش آن به كارگروه است.

بخش هاي پژوهشي مستقر در دستگاه هاي مرتبط با كارگروه «سند» مكلفند، براساس برنامه مدون، بخشي از پژوهش هاي خود را به موضوع رصد و بررسي فرهنگ و ميزان خواندن و نقد و معرفي مواد خواندني اختصاص دهند.

ارزيابي و اصلاح «سند» از زمان تصويب حداكثر ۵ سال اعتبار دارد و بعد ازآن، براساس اقتضائات و نيازهاي كشور، به پيشنهاد نهاد كتابخانه هاي عمومي كشور توسط شوراي فرهنگ عمومي، ارزيابي و بازبيني و درصورت نياز به اصلاح جهت تصويب به شوراي عالي انقلاب فرهنگي پيشنهاد مي گردد.

اين «سند» مشتمل بر ۱۴ ماده و ۶ تبصره، در جلسه ۸۹۶ مورخ 1402/11/24 شوراي عالي انقلاب فرهنگي تصويب شد و مقررات مغاير با آن از جمله «سند نهضت مطالعه مفيد» (مصوب جلسه ۶۷۳ مورخ 1389/08/04 شوراي عالي انقلاب فرهنگي) و «سند ترويج فرهنگ كتاب و كتاب خواني» (مصوب جلسه ۶۹۲ مورخ 1396/08/23 شوراي فرهنگ عمومي)، نسخ خواهند شد.

سيدابراهيم رئيسي رئيس جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي