آيين نامه لايحه قانوني استقلال كانون وكلا دادگستري

نظر به ماده 20 لايحه قانوني استقلال كانون وكلاء دادگستري مصوب 7 اسفند ماه 1331 آئين نامه ذيل تصويب مي شود.

انتخاب هيئت مديره

انتخاب هيئت مديره هر 2 سال يك مرتبه در نيمه اول بهمن ماه در مركز كانون تحت نظر هيئت مقرر در اين آئين نامه (به نام هيئت نظارت انتخابات كانون وكلاء) انجام مي پذيرد.

وكلاي حوزه كانون كه واجد شرايط مذكور در ماده 3 لايحه قانوني هفتم اسفندماه 1331 هستند حق دارند در انتخاب هيئت مديره شركت كنند. كساني كه در موقع اخذ رأي از حضور در مركز انتخاب و دادن رأي خود داري نمايند حق آنان ساقط است.

انتخاب هيئت مديره جمعي و مخفي و به اكثريت نسبي است و حائزين اكثريت قاعده لازم به ترتيب تعداد آراء بسمت عضويت اصلي و عضويت علي البدل شناخته مي شوند.

هيئت نظارت انتخابات تشكيل مي شود از رئيس كانون كه سمت رياست هيئت را خواهد داشت و 4 نفر عضو اصلي كه هيئت مديره براي مخفي از بين وكلاء خارج از هيئت مديره كه لااقل واجد شرايط انتخاب كردن باشند انتخاب مي نمايد و 3 نفر نيز به طريق مزبور به عضويت علي البدل انتخاب مي شوند كه در صورت غيبت يا معذور شدن عضو اصلي از طرف رئيس براي شركت در انجمن نظارت دعوت خواهند شد.

تبصره هيئت نظارت در نيمه دوم آذر ماه انتخاب مي شود.

هيئت نظارت انتخابات مكلف است تا پانزدهم دي ماه روز اخذ رأي را تعيين و آگهي نمايد فاصله انتشار آگهي تا روز اخذ رأي نبايد كمتر از 20 روز باشد آگهي انتخابات در يكي از جرايد كثير الانتشار درج و يك نسخه نيز توسط پست به اقامتگاه وكلاء واجد شرايط انتخاب كردن فرستاده مي شود.

مدت اخذ رأي يكروز و هشت ساعت متوالي از 4 قبل از ظهر خواهد بود و اگر روز مزبور مصادف با تعطيل شد روز بعد اخذ رأي بعمل خواهد آمد و محتاج به آگهي مجدد نخواهد بود.

صورت اسامي واجدين شرايط انتخاب كردن و انتخاب شدن از طرف هيئت مديره تنظيم و تا اول دي ماه به هيئت نظارت داده خواهد شد.

هر رأي دهنده روز انتخاب در محل اخذ رأي حاضر و با ارائه پروانه وكالت خود ورقه مخصوصي كه به مهر هيئت نظارت رسيده دريافت و رأي خود را روز [روي]آن مي نويسد و در صندوق مي اندازد و مقابل اسم خود را در صورت اسامي مذكوره در ماده بالا امضاء مي نمايد.

پس از اتمام اخذ رأي صندوق به مهر و امضاء هيئت نظارت لاك و مهر گرديده و در محل اخذ آراء محفوظ مي ماند و روز بعد هيئت نظارت شروع به قرائت آراء نموده و بر هر ورقه كه قرائت شد مهر (قرائت شد) زده مي شود.

آراء بايد بدون امضاء و نشان باشد و در غير اين صورت باطل است و اسامي زائد بر عده لازم قرائت نخواهد شد.

پس از اتمام قرائت آراء ‌اوراق رأي در صندوق ضبط و لاك و مهر مي شود تا در صورت وصول شكايت مورد رسيدگي قرار گيرد.

مدت شكايت از جريان انتخابات تا سه روز بعد از اتمام قرائت آراء مي باشد و شكايت از كساني كه حق رأي دادن دارند پذيرفته است.

مرجع رسيدگي به شكايات هيئت نظارت انتخابات است و مكلف است ظرف سه روز به شكايت رسيدگي و نظر خود را در محل اخذ آراء اعلام نمايد.

كسي كه بر تصميم هيئت نظارت معترض است مي تواند به وسيله دفتر كانون به دادگاه عالي انتظامي قضات شكايت نمايد مدت اين شكايت سه روز از تاريخ اعلام تصميم هيئت نظارت است و دادگاه مزبور منتهي در ظرف 10 روز از تاريخ وصول شكايت رسيدگي و رأي خواهد داد و رأي مزبور قطعي است.

پس از اتمام انتخاب و تعيين نتيجه قطعي رئيس هيئت نظارت اسامي منتخبين را اعلام و آنان را براي تشكيل هيئت مديره (قبل از تاريخ هفتم اسفند ماه كه روز جشن كانون است) دعوت مي نمايد.

در صورت ابطال انتخابات تجديد آن بر طبق مقررات بالا خواهد بود در اين صورت تا تعيين هيئت مديره جديد هيئت مديره سابق انجام وظيفه خواهد نمود.

انتخابات هيئت رئيسه و عامله كانون و وظايف آن

جلسه هيئت مديره براي انتخاب رئيس به رياست مسن ترين اعظاء اصلي حاضر هيئت مديره تشكيل مي شود و دو نفر جوان ترين اعضاء موقتاً سمت منشي گري خواهند داشت.

رئيس كانون وكلاء بايد لااقل بيست سال سابقه وكالت درجه اول داشته و سن او كمتر از پنجاه سال نباشد و نواب رئيس بايد لااقل ده سال سابقه وكالت درجه اول داشته باشند و سن آنها لااقل 40 سال باشد و در خارج از مركز سن رئيس كانون وكلاء كمتر از 40 سال و سن نواب رئيس كمتر 35 سال نخواهد بود.

انتخاب هيئت رئيسه كانون از بين اعضاء اصلي بطوري فردي و مخفي و به اكثريت نسبي به عمل مي آيد مگر در موردي كه اكثريت مخصوصي در اين آئين نامه براي آن مقرر شده باشد و در آن مورد هم اگر در دفعه اول اكثريت مخصوصي حاصل نشد در دفعه دوم اكثريت نسبي معتبر خواهد بود.

رئيس كانون وكلاء نماينده قانوني كانون در كليه مراجع رسمي است و اعمال اداري و حقوقي كانون را انجام مي دهد و رياست هيئت مديره به عهده او است و مرجع رسيدگي به شكايات و اختلافات وكلاء و كارآموزان و كارگشايان از يكديگر در امور مربوط به شغل شان مي باشد و همچنين ناظر اعمال و رفتار كليه وكلاء و كارآموزان و كارگشايان بوده و مي تواند خبط و خطا و انحرافات شغلي آنان را كتباً تذكر دهد و تعقيب انتظامي وكيل متخلف را از دادسراي انتظامي بخواهد اجراء تصميمات هيئت مديره كانون نيز به عهده او خواهد بود.

رئيس كانون نسبت به كليه كارمندان اداري و دفتر كانون سمت رياست مستقيم دارد.

رئيس كانون وكلاء مركز از حيث شئون و تشريفات رسمي در رديف دادستان كل كشور است و رؤساي ساير كانون ها در رديف دادستان استان هستند.

دعوت هيئت مديره و هيئت عمومي وكلاء به عهده رئيس كانون است.

تجديد انتخاب رئيس و نواب رئيس كانون براي سه دفعه متوالي هر نوبت يكسال بلامانع است.

اداره جلسات هيئت مديره در غيبت رئيس با يكي از نواب رئيس مي باشد تقسيم كار و وظايف بين اعضاء هيئت رئيسه ضمن آئين نامه داخلي كانون تعيين خواهد شد.

انتخاب بازرسان و منشيان هيئت مديره پس از انتخاب رئيس و نواب رئيس به عمل خواهد آمد.

در صورتي كه يكي از اعضاء اصلي هيئت مديره سه ماه متوالي بدون عذر موجه غيبت نمايد يكي از اعضاء علي البدل كه رأي او بيشتر است به عضويت اصلي قائم مقام او خواهد شد و عضو قائم مقام عضو مزبور خواهد گرديد. و در صورتي كه رئيس با يكي از نواب رئيس يا ساير اعضاء هيئت رئيسه يا دادرسان يا دادستان يا معاونين او يا يكي از رؤسا يا اعضاء شعب و كميسيون ها سه ماه متوالي بدون عذر موجه غيبت نمايند در مورد رئيس و نواب رئيس و ساير اعضاء هيئت رئيسه در صورتي كه بيش از سه ماه به انقضاء ‌مدت انتخابشان باقي باشد و در مورد سايرين ولو كمتر از سه ماه به انقضاء مدتشان باقي باشد بجاي ايشان ديگري انتخاب مي شود.

پروانه وكالت و كارآموزي

درخواست پروانه وكالت و كارآموزي بايد به دفتر كانون تسليم و داراي ضمائم زير باشد: چهار قطعه عكس مستند درخواست از قبيل ليسانس دانشكده حقوق در رشته قضائي و يا تصديق سابقه خدمات قضائي در مدت مقرر در لايحه قانوني از طرف وزارت دادگستري و در صورت داشتن ليسانس و يا دكترا از دانشكده خارجه تصديق شوراي عالي فرهنگ حاكي از ارزش دانشنامه و رونوشت مصدق ترجمه رسمي آن. برگ عدم سوء پيشينه گواهي نامه وزارت دادگستري مبني بر عدم احتياج به وجود آنها در مشاغل قضائي و اداري وزارت دادگستري. گواهي نامه اداره بازنشستگي يا ساير دوائر دولتي حاكي از اينكه شاغل خدمت موظف دولتي نيست . گواهي نامه پزشكي مبني بر عدم اعتياد به افيون و ساير مواد مخدره تعيين محلي كه متقضاي مي خواهد در آن محل اشتغل دائم به شغل وكالت داشته باشد. موافقت نامه يكي از وكلاء پايه يكم دادگستري كه ده سال لااقل سابقه وكالت داشته باشد مبني بر قبول سرپرستي متقاضي كارآموزي.

درخواست پروانه وكالت وكارآموزي بايد در آبان ماه هر سال به دبير خانه كانون داده شود و كساني كه اشتغال به وكالت دارند بايد در ماه مزبور همه ساله پروانه خود را تمبر نمايند و اشخاص مزبور مادام كه پروانه خود را تمبر نكرده اند حق وكالت ندارند و تخلف از اين امر مستوجب تعقيب انتظامي است.

دبير خانه كانون درخواست هاي پروانه وكالت و ضمائم آن را به نظر رئيس كانون وكلاء مي رساند و رئيس كانون هر يك از تقاضاها را براي تحقيق و رسيدگي به يكي از اعضاي هيئت مديره ارجاع مي نمايد عضو مزبور مكلف است در ظرف يك هفته رسيدگي كرده و گزارش خود را به رئيس كانون تسليم نمايد كه در هيئت مديره مطرح شود هيئت مديره كانون پس از رسيدگي به گزارش و سوابق رأي خود را اعلام خواهد نمود در صورتي كه درخواست وكالت مورد قبول هيئت مديره واقع شد براي انجام دوره كارآموزي به كميسيون كارآموزي مراجعه خواهد شد و در صورتي كه رأي هيئت مديره مبني بر رد تقاضاي وكالت باشد تقاضا كننده مي تواند در ظرف 10 روز از تاريخ ابلاغ رأي مزبور به دادگاه عالي انتظامي قضات شكايت كند و رأي دادگاه مزبور قطعي است.

كانون مي تواند كساني را كه سابقاً شغل قضائي دارند از كارآموزي معاف نمايد.

پروانه وكالت و كارآموزي پس از تصويب هيئت مديره از طرف رياست كانون داده مي شود.

كانون مي تواند وكالت كساني را كه سابقه شغل قضائي در محلي دارند تا 2 سال از تاريخ ترك خدمت در آن محل منع نمايد.

وكلاء ساكن در هر محل مي توانند براي انجام امر وكالت به محل ديگر بروند ولي اگر بخواهند بطور كلي محل وكالت خود را به محل ديگر منتقل نمايند محتاج به موافقت كانون است و اگر محلي كه مي خواهند به آنجا منتقل شوند در حوزه كانون ديگر باشد محتاج موافقت آن كانون خواهد بود.

تبصره حكم ماده فوق مجوز اين نيست كه اشخاص ممنوع از وكالت در محلي براي انجام وكالت به آن محل بروند.

پس از حاضر شدن پروانه وكالت و قبل از تسليم به متقاضي مشاراليه بايد در جلسه رسمي هيئت مديره حاضر شده و به شرح ذيل قسم ياد كرده و صورت مجلس قسم و قسم نامه را امضاء نمايد «در اين موقع كه مي خواهم به شغل شريف وكالت نايل شوم به خداوند قادر متعال قسم ياد مي كنم كه هميشه قوانين و نظامات را محترم شمرده و جز عدالت و احقاق حق منظور نداشته و برخلاف تأمين قضائي و شرافت قضاوت و وكالت اقدام و اظهاري ننمايم و نسبت به اشخاص و مقامات قضائي و اداري و همكاران و اصحاب دعوي و ساير اشخاص رعايت احترام را نمود و از اعمال نظريات سياسي و خصوصي و كينه توزي و انتقام جوئي احتراز نموده و در امور شخصي و كارهائي كه از طرف اشخاص انجام مي دهم راستي و درستي را رويه خود قرار داده و مدافع از حق باشم و شرافت من وثيقه اين قسم است كه پس از ياد كردن ذيل قسم نامه را امضاء مي نمايم».

كارآموز موظف است در دوره كار آموزي تكاليف ذيل را تحت نظر كانون انجام نمايد: 1-كارهاي معاضدت قضائي 2- حضور در سخنرانيها 3- حضور در جلسات دادرسي مدني و كيفري لااقل ماهي چهار مرتبه 4- تهيه گزارش چند پرونده كه به او رجوع مي شود. 5- كاركردن در دادسرا و دادگاه انتظامي وكلاء بعنوان منشي گري

هر كارآموز داراي كارنامه مخصوص خواهد بود كه از طرف كانون به او داده مي شود. در اين كارنامه بايد حضور در جلسات دادگاهها به گواهي رؤساء دادگاهها و كارهائي كه نزد وكيل سرپرست انجام داده است و حسن اخلاق در دوره كارآموزي به گواهي وكيل سرپرست و كارهاي معاضدت قضائي به گواهي شعبه معاضدت قضائي يا رياست كانون و تمرينات و سخنرانيها به گواهي رئيس شعبه سخنرانيهاي كانون و كارهائي كه در كانون انجام مي دهند به گواهي مدير داخلي كانون برسد. و كارهاي در دادسرا و دادگاه به گواهي دادستان و رئيس دادگاه.

كارآموز حق ندارد رأساً قبول وكالت نموده يا هر گونه تظاهري به اشتغال به امر وكالت يا مشاوره حقوقي و امثال آن بنمايد و فقط كارهاي وكالتي را كه سرپرست يا معاضدت قضائي يا دادگاه هاي كيفري يا رئيس كانون به او رجوع بنمايد انجام خواهد داد و تخلف از اين ماده موجب تجديد كارآموزي و تعقيب انتظامي است.

كارآموز موظف است در دوره كارآموزي روي اوراق و لوايح و تابلو دفتر خود پس از ذكر نام «كلمه كارآموز» را اضافه نمايد.

انجام تكاليف كارآموزي مجاني و افتخاري است.

كارآموزاني كه در محل سكونت آنان جلسات سخنراني و دادسرا و دادگاه انتظامي نيست يا دادسرا و دادگاه به وجود ايشان احتياج ندارد از كار كردن در آن مراجع معافند.

پس از انجام تكاليف دوره كارآموزي كارآموز مي تواند از كانون درخواست اعلام طي دوره كارآموزي را بنمايد و رئيس كانون رسيدگي به تقاضاي مزبور را به شعبه كارآموزي ارجاع و شعبه مزبور مدارك كارآموزي را مورد مداقه قرار داده و اختيار [اختبار] كتبي و شفاهي از او بعمل آورده گزارش آن را به رئيس كانون خواهد داد تا در هيأت مديره طرح و تصميم مقتضي نسبت به آن اتخاذ شود.

در صورتي كه تقاضاي اعلام طي دوره كارآموزي مورد موافقت هيئت مديره واقع نشده بايد تجديد شود و در دفعه دوم نيز به ترتيبي كه در نوبت اول مقرر است عمل خواهد شد و اگر در نوبت دوم نيز طي دوره كار آموزي مورد موافقت هيئت مديره واقع نگرديد براي دفعه سوم دوره مزبور تجديد و اگر باز هم مورد قبول هيئت مديره قرار نگرفت پروانه كه به كارآموز داده شده از درجه اعتبار ساقط است و ديگر به او پروانه وكالت داده نخواهد شد.

كارآموزان و همچنين وكلاء دادگستري نمي توانند به شغل ديگري كه منافي با حيثيت و شئون وكالت است اشتغال ورزند.

چنانچه كارآموز تكاليف مقرره را انجام داده و از عهده اختيار[اختبار] برآيد پروانه وكالت درجه دوم به او داده خواهد شد.

كانون مي تواند بر حسب ضرورت و احتياج از داوطلبان كارگشائي طبق آئين نامه امتحان نموده و پروانه كارگشائي براي حوزه معيني به آنان بدهد ترتيب تقاضاي كارگشائي همان است كه براي پروانه وكالت مقرر گرديده بجاي مدارك علمي كه لازم نيست ولي بايد گواهي نامه دادگاه مبني بر احتياج به وجود كارگشا براي محل مورد تقاضا ارائه شود و ترتيب دادن پروانه نيز مطابق ترتيب پروانه وكالت است.

مادام كه كارآموز در[دوره] كارآموزي را طي نكرده و پروانه وكالت مستقل به وي داده نشده نام او در فهرست اسامي وكلاء درج نخواهد شد.

كساني كه از سابق پروانه وكالت درجه سوم دارند پس از دو سال از تاريخ پروانه و همچنين كساني كه بر اثر تنزل درجه داراي پايه سه شده اند پس از دو سال از تاريخ تنزل درجه و كساني كه پروانه درجه دوم داشته و يا بعداً تحصيل نمايند پس از سه سال از تاريخ صدور پروانه در صورت دارا بودن ساير شرايط ذي مي توانند از كانون تقاضاي ترفيع نمايند: 1-حسن انجام وظيفه در دادگاههاي مربوطه به گواهي رؤساء دادگاهها. 2- حسن انجام امور معاضدت قضائي به گواهي شعبه معاضدت قضائي. 3- اختيار[اختبار] عملي از كساني كه داراي ليسانس قضائي و يا بالاتر همه و اختيار[اختبار] عملي و علمي از ديگران. 4- رعايت نظامات مربوطه به امر وكالت طبق آئين نامه هاي مقرره.

رسيدگي به درخواست ترفيع از طرف رئيس كانون به كميسيون كارآموزي رجوع مي شود و كميسيون مزبور در ظرف 2 ماه رسيدگي كرده گزارش خود را مي دهد اين گزارش در هيئت مديره طرح و تصميم هيئت اعم از اين كه بر رد يا قبول ترفيع باشد قطعي است.

در صورتي كه تقاضاي ترفيع رد شود تجديد درخواست ترفيع پس از انقضاء يكسال ممكن خواهد بود.

دادسرا و دادگاههاي انتظامي وكلاء

مرجع رسيدگي به تخلفات وكلاء و كارگشايان و شكاياتي كه از آنان در انجام شغل وكالت بعمل مي آيد دادسرا و دادگاه انتظامي وكلاء است كه طبق ماده 10 لايحه قانوني اسفند 1331 انتخاب و تشكيل مي شود.

دادسراي انتظامي وكلا تشكيل مي شود از دادستان و عده لازم معاون كه از طرف هيئت مديره كانون براي مدت دو سال به رأي مخفي انتخاب مي شوند.

تبصره از بين معاونين دادستان كسي كه سابقه وكالت او بيشتر است سمت معاونت اول را خواهد داشت.

دادستان بايد لااقل 40 سال سن و 15 سال سابقه وكالت و معاونين لااقل 30 سال سن و 5 سال سابقه وكالت داشته باشند.

شكايت ممكن است كتبي يا شفاهي باشد شكايت شفاهي در صورتمجلس درج و به امضاء شاكي مي رسد و شكايت كتبي به دبيرخانه كانون داده خواهد شد و براي رسيدگي به دادسرا فرستاده مي شود و دادستان شخصاً يا به وسيله يكي از معاونين خود موضوع را مورد رسيدگي قرار مي دهند.

دادسرا پس از تحقيقات چنانچه عقيده بر ثبوت تخلف داشته باشد كيفر خواست صادر و به دادگاه مي فرستد و در صورتي كه شكايت را وارد نداند قرار منع تعقيب خواهد داد قرار منع تعقيب از طرف شاكي و رئيس كانون در مدت ده روز پس از ابلاغ قابل تجديد نظر در دادگاه انتظامي وكلاء خواهد بود . در اين صورت اگر دادگاه قرار منع تعقيب را صحيح دانست آنرا استوار مي نمايد و اگر شكايت را وارد ديد رسيدگي كرده و حكم مي دهد.

تبصره در صورتي كه بين معاون و دادستان در تعقيب و منع تعقيب و نوع تخلف اختلاف حاصل شد نظر و عقيده دادستان معتبر است و اگر دادستان ممنوع از مداخله باشد معاون اول قائم مقام او خواهد بود و اگر معاون اول هم ممنوع از مداخله باشد يكي از آقايان نايب رئيس به تعيين رئيس كانون وظيفه دادستان را انجام خواهد داد.

رئيس دادگاه انتظامي از بين وكلاء پايه يك كه لااقل داراي 50 سال سن و 20 سال سابقه وكالت و در پنج سال آخر محكوميت انتظامي از درجه 3 به بالا نداشته باشند انتخاب مي شود.

اعضاء دادگاه اعم از اصلي و علي البدل از بين وكلاء پايه يك كه لااقل داراي ده سال سابقه وكالت و 40 سال سن و در پنج سال آخر محكوميت انتظامي از درجه 3 به بالا نداشته باشند انتخاب مي شوند.

دادگاه انتظامي وكلاء ممكن است داراي شعب متعدد باشد و در اين صورت رئيس شعبه اول رياست كل دادگاهها را خواهد داشت. در غيبت رئيس اداره دادگاه با عضو اصلي است كه سابقه وكالتش بيشتر است.

انتخاب رئيس و اعضاء دادگاه انتظامي و شعب آن بر رأي مخفي از بين اشخاص واجد شرايط از طرف هيئت مديره به عمل خواهد آمد در تهران بايد منتخبين لااقل داراي 8 رأي در خارج تهران 4 رأي باشند.

موارد رد دادرسان و دادستان و معاونين دادسراي انتظامي وكلاء همان است كه در آئين نامه دادرسي مدني براي دادرسان دادگستري مقرر است. همچنين در موردي كه يكي از دادرسان دادگاه و يا دادستان و يا معاونين او در حين شكايت و جريان آن وكيل شاكي و يا وكيل طرف شاكي بايستي از رسيدگي به شكايت امتناع كند و نيز در صورتي كه سابقاً واجد سمت وكالت بوده و از تاريخ رفع سمت كمتر از دو سال گذشته باشد.

مرجع شكايت انتظامي از دادرسان دادگاه و دادستان و معاونين دادسراي انتظامي وكلاء هيئت مديره است و رأي هيئت مديره در دادگاه انتظامي قضات قابل تجديد نظر است

پس از وصول ادعانامه به دادگاه و آماده بودن موضوع جهت رسيدگي رونوشت آن توسط دفتر دادگاه به مشتكي عنه ابلاغ مي شود كه ظرف پنج روز با رعايت مسافت قانوني طبق آئين دادرسي مدني هر گونه جوابي دارد كتبا بدهد.

پس از وصول جواب مشتكي عنه يا انقضاء مدت دادگاه رسيدگي كرده چنانچه توضيحي از مشتكي عنه لازم داند صريحاً در صورت مجلس ذكر و با تعيين وقت به مشتكي عنه اخطار مي شود كه در وقت مقرر شخصاٌ حاضر يا كتباً به توضيحات دادگاه پاسخ دهد.

چنانچه در جلسه مقرر پاسخ مشتكي عنه نرسيده باشد يا شخصاً حاضر نشور[نشود] دادگاه رسيدگي كرده تصميم شايسته اتخاذ مي كند و تصميم دادگاه غيابي و قابل اعتراض نخواهد بود.

دادگاه مي تواند از دادستان يا معاونين او در هر مورد توضيح بخواهد ودادستان و يا معاونين او نيز مي توانند در دادگاه حاضر شده و توضيحاتي كه مقتضي مي دانند بدهند.

مراجع رسمي مكلفند دلائل و پرونده و اطلاعاتي كه دادگاه يا دادسراي انتظامي وكلاء تقاضا مي كنند در دسترس آنها بگذارند و دادستانها و دادگاهها مكلفند تحقيقاتي را كه كانون از شاكي يا مشتكي عنه يا مطلعين تقاضا مي نمايد انجام داده و تحقيقات مزبور را به كانون بفرستند.

چنانچه شكايت شاكي متضمن جنبه كيفري باشد و تفكيك جنبه انتظامي از كيفري ممكن نباشد رسيدگي انتظامي موكول به تعيين تكليف در مراجع عمومي خواهد شد.

در مورد مواد 12 و 13 لايحه قانوني اسفند 1331 و همچنين در صورتي كه تعقيب وكيل بنا به درخواست هيئت مديره يا رئيس كانون باشد صدور ادعانامه لازم نيست و رسيدگي مستقيماً به دادگاه انتظامي رجوع مي شود. لكن دادستان يا نماينده او بايد در دادگاه عقيده خود را مبني بر تقاضاي مجازات يا عدم تعقيب مشتكي عنه اظهار دارد.

از احكام دادگاه انتظامي وكلاء دادستان و رئيس كانون و ساير اشخاص و مقامات مذكور در ماده 12 و 13 لايحه قانوني 7 اسفند 1331 و نسبت به احكام از درجه 4 به بالا محكوم عليه در ظرف ده روز از تاريخ ابلاغ آن با رعايت مسافت طبق آئين دادرسي مدني مي توانند از دادگاه انتظامي قضات درخواست تجديد نظر نمايند.

احكام دادگاه انتظامي در محل كانون به وسيله مأمور كانون يا پست سفارشي ابلاغ مي شود و در صورتي كه بوسيله پست ابلاغ شود 5 روز پس از دادن نامه به پست تاريخ ابلاغ محسوب است مگر اينكه محكوم عليه ثابت نمايد پس از تاريخ مزبور به او رسيده يا اصلاً نرسيده است. در اين صورت تاريخي كه به محكوم عليه رسيده تاريخ ابلاغ محسوب است و اگر اصلاً نرسيده مجدداً ابلاغ خواهد شد و در خارج از محل كانون توسط دفتر دادگاه محل ابلاغ خواهد شد.

تخلفات و مجازات آنها

مجازاتهاي انتظامي عبارتست از : 1-اخطار كتبي 2- توبيخ با درج در پرونده 3- توبيخ يا درج در روزنامه رسمي و مجله كانون و در دادگستري در مدت يك هفته 4- ممنوعيت از سه ماه تا سه سال 5- تنزل درجه وكالت 6-محروميت دائم از شغل وكالت

محكوميت وكيل به مجازات انتظامي مانع تعقيب او در محاكم كيفري يا مدني در صورتي كه قانوناً قابل تعقيب باشد نخواهد بود

مجازات درجه 1 را رئيس كانون به نظر خود يا به پيشنهاد دادستان مي تواند تعيين و اجرا نمايد و تعيين مجازات از درجه 2 به بالا پس از رسيدگي از طرف دادگاه تعيين مي شود ولي اختيار رئيس كانون مانع صلاحيت دادگاه براي تعيين مجازات درجه 1 نخواهد بود.

وكلاء دادگستري بايد مراتب ذيل را رعايت نمايند و در صورت تخلف به مجازات تا درجه 3 محكوم خواهند شد. 1-در رفتار و كردار و معاشرت و مجالست بايد شئون و حيثيت مقام وكالت را رعايت كرده و از هر نوع عملي كه در جامعه پسنديده نيست خود داري كنند. 2- از تجاهر به استعمال مسكر و افيون و مراوده در اماكن فساد احتراز نمايند. 3- در دادخواست و لوايح و نامه ها و اظهارات شفاهي نزاكت را نسبت به اشخاص و مقامات و همكاران و اصحاب دعوي رعايت نمايند. 4- دفاع از متهمين كه از طرف دادگاه ها طبق قانون به ايشان رجوع مي شود و هم چنين كارهاي معاضدت قضائي را بخوبي با علاقه مندي انجام دهند. 5- از نظاماتي كه كانون براي ايشان تعيين مي نمايد متابعت نمايند. 6- در مقابل وجه يا مالي كه از موكل دريافت مي دارند رسيد بدهند و اگر رسيد رسمي موجود نداشته باشند رسيد عادي داده و بعد نسبت به آن رسيد رسمي صادر نمايند.

وكلاء دادگستري در صورت تخلف از يكي از مقررات ذيل به مجازات انتظامي تا درجه 4 محكوم خواهند شد: در صورتي كه وكيل در يكي از وزارتخانه ها يا ادارات دولتي يا بنگاههايي كه با سرمايه دولت و يا به شركت دولت اداره مي شود داراي سمت مشاور حقوقي يا وكالت باشد و بر عليه آن وزارتخانه يا اداره يا بنگاه قبول وكالت نمايد. در صورتي كه براي تطويل محاكمه بوسيله خدعه آميز متوسل شود.

در مورد تخلف از مفاد ماده 30 قانون وكالت مصوب 25 بهمن ماه 1331 متخلف به مجازات درجه 4 محكوم مي شود.

در صورتي كه وكيل زائد بر حق الوكاله مقرر در آئين نامه و هزينه هاي قانوني وجه يا مالي از موكل گرفته باشد به مجازات درجه 5 محكوم خواهد شد.

تبصره حكم اين ماده در موردي كه ميزان حق الوكاله طبق آئين نامه در قرارداد ذكر شده و موكل با توجه به آن به طيب خاطر زايد بر آن تعهد كرده و پرداخته باشد جاري نخواهد شد.

در صورتي كه ثابت شود وكيل نسبت به موكل خيانت كرده يا با طرف ساخته كه حق موكل را تضييع كند به محروميت از شغل وكالت محكوم خواهد شد.

مجازات تخلف از مقررات قوانين مربوطه به امر وكالت همان است كه در قانون و اين آئين نامه معين شده و تخلف از ساير قوانين مربوطه به امر وكالت موجب مجازات انتظامي تا درجه 4 است كه به تقاضاي دادستان و نظر دادگاه تعيين مي شود.

در صورتي كه نسبت به وكيلي از مراجع عمومي ادعانامه صادر شود مبني بر اتهام وكيل به ارتكاب جنايت مطلقاً يا يكي از جنحه هاي مضر به مصالح عمومي يا سرقت يا كلاهبرداري و يا خيانت در امانت و يا جنحه هاي ديگري كه منافي با حيثيت و شئون وكالت است دادستان بايد رونوشت ادعانامه را فوراً براي هيئت مديره كانون بفرستد و هيئت مديره كانون بلافاصله قرار تعليق وكيل را از شغل وكالت تا حصول نتيجه نهائي رسيدگي كيفري خواهد داد. در مورد جرائمي كه دادستان به مناسبت منافي بودن آنها با حيثيت و شئون وكالت رونوشت كيفر خواست را براي تعليق وكيل به هيئت مديره كانون مي فرستد تشخيص منافي بودن جرم با حيثيت و شئون وكالت با هيئت مزبور است.

در صورتي كه وكيلي بر طبق حكم قطعي به ارتكاب جنايت مطلقا و يا يكي از جنحه هاي مذكور در ماده فوق محكوم گردد هيئت مديره كانون باستناد حكم دادگاه محروميت او را از شغل وكالت اعلام خواهد كرد هرگاه دادگاه محروميت وكيل را زا[از] اشتغال به شغل وكالت يا حقوق اجتماعي در حكم خود قيد كرده باشد اجراء حكم به عهده دادستان مربوطه است.

مواد مختلفه

انتخابات فعلي كانون براي بقيه مدت هيئت مديره است و پس از تشكيل هيئت مديره بعد بايد تجديد شود.

كانون هاي وكلا دادگستري مي توانند مجامعي از هيئت هاي مديره يا نمايندگان مخصوص تشكيل داده و تصميمات مشتركي براي انجام وظايف خود در حدود قوانين و مقررات اتخاذ نمايند و تصميمات مزبور در كليه كانون ها مجري خواهد بود.

مواد اين آئين نامه پيشنهاد كانون و تصويب وزارت دادگستري قابل اصلاح و تكميل است.

وزير دادگستري - لطفي