تصويب پروگرام سال پنجم و ششم ابتدايي

همچنين در جلسات 3 مورخ برج جوزا 1303 و 4 مورخ برج جوزا 1303 مواد پروگرام سال پنجم و ششم ابتدايي پس از اصلاح بعضي مواد براي هر ماده جداگانه رأي گرفته شد و با اكثريت به تصويب رسيد:

سال پنجم:

قرائت قرآن با تجويد.

:

اصول: راجعه به اصول دين و مذهب با معاني و دلايل اجمالي آن.

فروع: طهارت و لزوم آن – اقسام نمازهاي واجب و ترتيب بجا آوردن هر يك از آنها – شرايط وجوب صوم – صلوه – ذكوه، خمس – حج – جهاد – امر به معروف و نهي از منكر – شماره مكاسب محلله و محرمه – ذكر معاصي كبيره از قبيل: شرك به خدا – فرار از جهاد – غيبت – سوگند به دروغ – تجاوز به مال يتيم.

: وظايف انسان نسبت به باري تعالي – تكاليف و وظايف نسبت به خود – تعليمات در خصوص رفتار طفل در خانواده – وظايف راجع به وطن در هيئت بشريه – تعليمات در خصوص رفتار طفل نسبت به خدمه و زيردستان – پرهيزكاري – سرپوشي شرافت – عدالت – نجابت – سخاوت – امانت – مضرات خشم و غضب – تكاليف والدين نسبت به اولاد – تكاليف متبادله برادران و خواهران – تكاليف نسبت به رفقاي مدرسه – تحصيل علم و لزوم مداومت در آن – آداب معاشرت تكاليف – نسبت به آموزگار.

: قرائت: قطعات نثر و نظم ادبي و اخلاقي با توجه به معاني لغات و فهم مقصود شرح حال مختصر عين – بزرگ دنيا – اختراعات عمده آنها ذكري از مشاهير رجال عالم به اختصار – شرح حال رجال و دانشمندان بزرگ ايران و آثار ايشان – شرح حال سياحان بزرگ و اكتشافات – جغرافيايي به اختصار – فوايد تجارت و صناعت و فلاحت – مراسلات ساده – تحريرات مختلفه متداوله.

: اقسام عمده كلمات از اسم و صفت و ضمير فعل و غيره با تمرينات كتبي و شفاهي – تجزيه كلمات.

: مشق صحت املاء و نثر كردن بعضي نظم­هاي مفيده – انشاء از قبيل ساده كردن حكايات و نوشتن مراسلات ساده و شرح بعضي موضوعات سهل و آسان – حفظ بعضي از قطعات خوانده شده.

: مشق درشت و ريز (تحرير)

: انسان وحشي – انسان چادرنشين و بدوي – انسان متمدن – تعريف تمدن – اصول تمدن – تشيكل خانواده و و جماعت – لزوم انتظام در هيئت اجتماعيه – ملت – مملكت – ايالت – ولايت – بلوك – دولت – تشكيلات دول – اصول تأسيسات مملكتي – تعريف تعليمات مدنيه – حقوق ملت – آزادي و اقسام آن – مساوات در مقابل قانون – حاكميت ملت – فرق بين دولت مستبد و مشروطه و جمهوري – وطن و حفظ آن – وظايف ملت و حقوق و تكاليف آنها.

: تقسيم كلمه به اسم و فعل و حرف صرف – فعل ماضي – مضارع امر – ثلاثي مجرد، صحيح بدون صيغه­سازي – شناسايي مصدر از 7 باب ذيل: فعل – اِفعال – تفعيل – مفاعله – انفعال – افتعال – استعفال. اسم فاعل و اسم مفعول از ابواب مذكوره – حفظ قسمتي از نصاب. ضارع امر – ثلاثي مجرد، صحيح بدون صيغه­سازي – شناسايي مصدر از 7 باب ذيل: فعل – اِفعال – تفعيل – مفاعله – انفعال – افتعال – استعفال. اسم فاعل و اسم مفعول از ابواب مذكوره – حفظ قسمتي از نصاب.

مقصود از عربي در اين سال و سال بعد آن است كه شاگرد از عهده تشخيص و فهم معاني لغات عمده عربي كه در فارسي متداول است برآيد.

: طبقات حيوان و نبات به اختصار – اطلاعات مختصر راجع به فلاحت و باغباني طرز تكثير نباتات اقسام عمده پيوند – تعريف جنگل و بيشه و چمن و مزرعه و فوايد آنها.

: لزوم مراعات قوانين صحيه برحسب ديانت اسلامي – طهارت و اقسام استحمام – البسه و طرز تنظيف آنها – منزل و شرايط محل سكني – مستراح و طرز تنظيمات آن و احتياطات لازمه – صحت و مرض – ذكر بعضي از امراض – مسريه بدون ذكر علامات مميزه آنها – بيان طريقه جلوگيري و احتراز از امراض مزبوره – سرايت امراض به توسط مگس و پشه و ساير حيوانات – وسائل گرم كردن اطاق – خواب و بيداري – حركت و سكون – ورزش و فوايد آن – حفظ­الصحه چشم.

: مصر و كلده و آشور و بني­اسراييل و فينيقيه و مدي به طوريكه مقدمه براي فهم تاريخ ايران باشد – سلسله هخامنشي – يونان و رجال بزرگ آن از قبيل همير – ارسطو – افلاطون – سلسله اشكاني – جمهوري رم و انتقال جمهوري به امپراطوري با ذكر بزرگترين قياصره مانند: ژول سزار – واگوست – وطرژان – سلسله ساماني – انتشار دين مسيح در ممالك رم – انقراض روم غربي به واسطه استيلاي ژرمنها – ظهور اسلام و مختصري از سيره نبوي صلي­اله­عليه و آله و ائمه هدي – فتح ايران – تشكيل و بسط ممالك اسلامي – بني­اميه – بني­عباس به اختصار – مختصري از تمدن اسلامي در عصر عباسيان و دخالت ايرانيان در ظهور و تكميل آن – دولت شارلماني در مغرب – تجزيه دولت اسلام به خلافت مشرق و مغرب.

: اول: جغرافياي عمومي قدري مفصلتر از سال قبل با ترسيم نقشه. دوم: جغرافياي طبيعي و سياسي و اقتصادي ايران با ترسيم نقشه.

: قابليت تقسيم اعداد بر 2-3-4-5-6-7-8-9-10- اعداد اول و تجزيه اعداد به عوامل اول – تعريف كسر متعارفي اقسام ثلاثه كسر – رفع – تجنيس غير ممكن­التحويل نمودن كسر از راه قابليت تقسيم اعداد فقط تحويل كسور به مخرج مشترك به عمل ضرب و از راه تجزيه – اجزاء چهار عمل اصلي در كسور تحويل كسر متعارفي به اعشاري بدون ذكر تناوب و اقسام آن – تعريف نسبت و تناسب عددي و هندسي – بدون ذكر خواص آنها – اربعه متناسبه به قاعده تحويل به واحد مراجعه به مقياسات ايران و سلسله مطري – حل مسائل فكري – تمرينات شفاهي و كتبي.

: مساحت اشكال مسطحه كه در سال قبل ذكر شده است – مسائل و تمرينات كتبي و شفاهي.

: جمع و تفريق نقدي و جنسي.

: مراجعه و تكميل مواد سال چهارم.

:

در دو سال پنجم و ششم تمام قرآن بايد قرائت شود.

:

اصول: مراجعه به مواد سال قبل.

فروع: مراجعه به مواد سال قبل – اشاره اجمالي به حكمت هر يك از عبادات خاصه – جهاد – امر به معروف و نهي از منكر – حب اهل بيت – بيان تقليد و لزوم آن – ذكر معاصي كبيره از قبيل: يأس از رحمت خداي متعال – قتل نفس – كذب – عاق والدين – غصب مال غير – قطع صله رحم – كم­فروشي – اعانت به ظالم در ظلم – ترك عبادات واجبه – هجو كردن مردمان – ترك عفت.

: مواد سال قبل به اضافه معني تكليف و تعلق آن به شخص عاقل – تكاليف اجتماعي فداكاري در راه دين – و شرف و وطن – رعايت اطاعت قوانين – رعايت آزادي ديگران – انصاف – وفاي بعهد – اهميت قول و امضاء – ثبات رأي – مضرات ترديد – عيوب كاهلي و اهمال – قدر و قيمت وقت و زمان – احتراز از معاشرت با بدان – معاشرت با دانشمندان و نيكان – ابراز لياقت مدافعه از حقوق – حفظ شرف و آبرومندي و احترامات ديگران – احتراز از تفتين و جاسوسي.

: قرائت: نظم و نثر ادبي و اخلاقي با توجه به معاني لغات و فهم مقصود – ساير مواد سال قبل قدري مفصل­تر.

: اقسام كلمات از اسم و صفت و كنايات و عدد و فعل و غيره – متعدي و لازم – معلوم و مجهول – وجوه وصيغ افعال – ازمنه – جمل و اجزاء آن – تمرينات كتبي و شفاهي – تجزيه و تركيب جمل و عبارات.

: مراجعه به مواد سال قبل – اسم مكان و اسم زمان – صفت مشبهه – صيغه مبالغه – افعل­التفضيل – بطور اختصار – بيان تثنيه و جمع در لغات مستعمله در فارسي – مطابقت صفت و موصوف از حيث تذكبرو تانيث – حفظ قسمت ديگر از نصاب.

: مطابق مواد سال قبل.

: مواد سال قبل – اساس دولت ايران – تعريف قانون و لزوم اطاعت آن – اختيارات دولت – قوه مقننه و چگونگي آن به اختصار – شرايط نمايندگي ملت – شرايط انتخاب كنندگان – كيفيت انتخاب – قوه مجريه – شاه و وزراء – قوه قضائيه – محاكم – كيفيت ادارات ايالات و ولايات – حاكم – نائب­الحكومه – كدخدا – ضابط – مباشر – ماليات و لزوم آن، قشون – (ارتش).

: هوا و بادها – آب و اشكال مختلفه آن – جريان آب – تبخير آب – ابرها باران – برف – چشمه­ها – رودخانه­ها – دريا – و سواحل – جبال آتش­فشان.

: ميزان­الحراره – ميزان­الهوا – حرارت و الكتريسيته به اختصار – ماشين بخار – برق­گير – تلگراف – تلفن.

: فلزات و املاح معمولي از قبيل: نمك طعام – جوش شيرين – سولفات دوسود.

: هوا و آب – آب مشروب و مجاري آب – سرما و گرما – فصول اربعه و مناطق مختلفه تقسيم ساعات شبانه روزي براي رسيدگي به امور زندگاني – آب مشروب – اغذيه و اشربه مفيده و مضره – موجودات ذره بيني – تدابير فوريه در بعضي مواقع تا هنگام رسيدن طبيعت.

: تأسيس سلسله سلاطين ايراني و ترك در ايران بعد از اسلام – صفاريان – سامانيان – غزنويان – ديالمه – سلجوقيان – خوارزمشاهيان – اتابكان – فارس و آذربايجان – ظهور و ترقي ادبيات فارسي – جنگهاي صليبي در مشرق استيلاء مغول و نتايج آن در ايران – تشكيل دولت عثماني – استيلاء تيمور و سلسله گوركاني – انقراض گوركانيان در ايران – فتح قسطنطنيه – اكتشافات جغرافيايي در قرن پانزدهم و شانزدهم ميلادي و تأثير اوضاع آن در اروپا و عالم ترقي علمي و صنعتي اروپا – سلسله صفويه و تجديد مليت ايرانيان با توجه خاص به سلطنت شاه اسماعيل و شاه عباس كبير – پطر كبير در روسيه – سلسله افشاريه و زنديه با توجهي خاص به نادر شاه و كريمخانه زند – تشكيل دولت آتازوني و مداخله انگليسي­ها در هندوستان – سلسله قاجاريه – تا سلطنت محمد شاه – انقلاب كبير فرانسه و نتايج آن در اروپا و عالم – امپراطوري ناپلئون و زوال آن – تمدن جديد و ترقي علم و صنعت در قرن نوزدهم ميلادي – سلطنت محمد شاه و ناصرالدين شاه و مظفرالدين شاه و روابط جديده ايران با باقي ممالك عالم – مقدمات انقلاب ايران و استقرار مشروطيت – ترتيب دول اروپا در قرن نوزدهم – سياست خارجي و متملكاتي اروپائيان – تمدن جديد در قرن بيستم – جنگ بين المللي.

در سال پنجم و ششم مواد بايد به اختصار و حداقل گفته شود.

: مراجعه و تكميل مواد جغرافياي عمومي و ايران سال قبل.

: تكميل مواد سال قبل تناسب مركب – رنبح مفرد – حل مسائل ساده – راجعه به تسهيم به نسبت و مشاركت و اخلاط و امتزاج – مسائل و تمرينات راجعه به كليه مواد خوانده شده كتباً و شفاهاً.

: تعريف و مساحت احجام عمده ذيل: منشور – هرم – استوانه – مخروط – و كره – مسائل و تمرينات كتبي و شفاهي.

: تكميل جمع و تفريق و جنسي.

: تكرار عمليات سال قبل.

ورزش بدني.