رأي شماره 246173 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع ابطال بخشنامه شماره 5209/01/307412 مورخ 1401/6/22 معاونت فرهنگي و آموزشي بنياد شهيد و امور ايثارگران در خصوص پرداخت شهريه تحصيلي به خانواده شهدا و جانبازان

تاريخ دادنامه: 1402/2/5 شماره دادنامه: 140231390000246173 شماره پرونده: 0106045 مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي: آقاي مراد خودنيا طرف شكايت: بنياد شهيد و امور ايثارگران موضوع شكايت و خواسته: ابطال مصوبه شماره 52300912/01/74 ـ 1401/6/22 معاونت فرهنگي و آموزشي بنياد شهيد و امور ايثارگران گردش كار: شاكي به موجب دادخواست و لايحه تكميلي ابطال مصوبه شماره 52300912/01/74 ـ 1401/6/22 معاونت فرهنگي و آموزشي بنياد شهيد و امور ايثارگران را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته به طور خلاصه اعلام كرده است : " به استناد ماده 66 قانون جامع خدمات ‌رساني به ايثارگران پرداخت شهريه تحصيلي به خانواده شهدا و جانبازان 25% و بالاتر و فرزندان آنان تصويب گرديده و مجدد در تاريخ 1401/2/21 هيأت وزيران، بنياد شهيد و امور ايثارگران را موظف كرده كه نسبت به تأمين و پرداخت 100% هزينه و شهريه تحصيلي افراد هدف اقدام نمايد و در قانون جامع ماده 66 مصوب سال 1386 و مصوبه 1401/2/21 هيچگونه اشاره‌ اي به نحوه شركت در آزمون سراسري و نحوه قبولي در دانشگاه نشده است. حال بنياد شهيد و امور ايثارگران به منظور كاهش هزينه و ... بين فرزندان شهدا و جانبازان در خصوص پرداخت شهريه تحصيلي تفاوت قائل شده و اعلام داشته شهريه به دانشجوياني كه بدون كنكور يا به شرط معدل در دانشگاه آزاد اسلامي پذيرفته شده‌ اند تعلق نمي ‌گيرد كه اين اعلام بنياد شهيد و امور ايثارگران برخلاف قانون جامع خدمات‌ رساني به ايثارگران بوده و باعث نارضايتي اين قشر از خانواده شهدا و جانبازان و عدم توان مالي جهت تحصيل فرزندانشان شده است لذا ابطال آن مورد تقاضا مي‌ باشد ." متن مقرره مورد شكايت به شرح زير است : مصوبه شماره 52300912/01/74 ـ 1401/6/22 " معاونت فرهنگي و آموزشي مديران كل استان‌ ها با سلام و احترام احتراماً در راستاي اجراي دقيق آيين ‌نامه اجرايي تبصره ماده 66 قانون جامع خدمات‌رساني به ايثارگران مصوب هيأت وزيران به شماره 39005/ت57186هـ ـ 1401/3/11 جهت وحدت رويه و رفع ابهامات مطرح شده طي مكاتبات متعدد از سوي استان‌ ها موارد به شرح زير اعلام مي‌ گردد : 1ـ به استناد بند 5 ماده 1و ماده 3 اين آيين ‌نامه، رشته‌ هاي تحصيلي مورد نياز در مقاطع تحصيلات تكميلي كه توسط كارگروه موضوع ماده 3 مصوب شده است، پس از درج در دفترچه اولين آزمون سراسري تحصيلات تكميلي (بعد از ابلاغ آيين‌نامه مذكور) قابل اجرا مي‌باشد . 2ـ با توجه به تبصره 5 ماده 5، پرداخت شهريه براي فرزندان آزادگان و جانبازان تا دو مقطع تحصيلي تعيين شده است، لذا به استناد ماده 11 و بند 5 ماده 1، ايثارگراني كه هم اكنون در يكي از مقاطع تحصيلي در دانشگاه‌ ها و مؤسسات آموزش عالي مشغول به تحصيل مي‌ باشند، آن مقطع اولين مقطع تحصيلي موضوع اين آيين‌ نامه براي آنان محسوب مي ‌گردد و امكان استفاده از يك مقطع تحصيلي ديگر را نيز خواهند داشت و ايثارگراني كه از نيمسال اول سال تحصيلي 1402ـ1401 شاغل به تحصيل خواهند شد از دو مقطع تحصيلي بهره‌مند مي‌ گردند . 3ـ به استناد ماده 11، دانشجوياني كه در هر مقطع، رشته و دانشگاه در حال تحصيل مي‌باشند تا پايان آن مقطع تحصيلي شهريه آنان در چهارچوب مواد 4 تا 7 آيين‌نامه فوق‌الذكر پرداخت مي‌شود. تأكيد مي‌شود شرط معدل موضوع ماده 4 آيين‌نامه پس از گذراندن نيمسال اول سال تحصيلي 1402ـ1401 براي آنان محاسبه خواهد شد 4ـ بر مبناي مصوبه كارگروه موضوع ماده 3 اين آيين‌نامه مقاطع و رشته‌ هاي تحصيلي بدون آزمون صرفاً براي دانشگاه آزاد اسلامي حذف شده است و نيز دانشجويان استعداد درخشان با توجه به اينكه انتخاب آنها بر اساس فرآيند ارزيابي علمي مراجع ذيربط صورت گرفته است جزو پذيرش بدون آزمون محسوب نمي‌شوند. ـ بنياد شهيد و امور ايثارگران " عليرغم ابلاغ نسخه دوم دادخواست و ضمائم آن تا زمان صدور رأي در هيأت عمومي پاسخي از طرف شكايت واصل نشده است . هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1402/2/5 با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي اولاً برمبناي تبصره ماده 66 قانون جامع خدمات ‌رساني به ايثارگران مصوب سال 1391 با اصلاحات و الحاقات بعدي مقرر شده است كه: «تعيين رشته‌ هاي تحصيلي مورد نياز، نوع، ميزان و شرايط پرداخت هزينه شهريه دانشجويي به موجب آيين ‌نامه‌ اي خواهد بود كه توسط بنياد و با همكاري وزارتخانه‌ هاي علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي تهيه و به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد» و از اين رو اساساً وضع مقرره مورد اعتراض خارج از حدود صلاحيت و اختيار بنياد شهيد و امور ايثارگران است. ثانياً براساس ماده 3 آيين‌نامه اجرايي تبصره ماده 66 قانون صدرالذكر (موضوع تصويب‌نامه شماره 39005 / ت57186 هـ مورخ 1401/3/11 هيأت وزيران): «نوع، ميزان و كمك شهريه، با اولويت رشته‌ هاي تحصيلي مورد نياز با پيشنهاد مشترك سازمان برنامه و بودجه كشور و بنياد و با همكاري وزارتخانه‌ هاي علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي توسط كارگروهي متشكل از وزارتخانه‌ هاي علوم، تحقيقات و فناوري، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و تعاون، كار و رفاه اجتماعي، سازمان اداري و استخدامي كشور، سازمان برنامه و بودجه كشور و بنياد و دانشگاه آزاد اسلامي هر پنج سال يك بار تعيين و از طريق دفترچه آزمون‌ هاي سراسري سنجش آموزش كشور اعلام مي‌ شود» و مستنبط از ماده مزبور اين است كه صرفاً نوع و ميزان كمك شهريه با اولويت رشته‌ هاي تحصيلي از سوي كارگروه موضوع آيين ‌نامه مشخص مي‌ گردد و اين امر منصرف از تعيين نوع دانشگاه اعم از دانشگاه آزاد اسلامي و ساير دانشگاه‌ ها و معدل مندرج در مدرك فارغ‌ التحصيلي بوده و نحوه اعلام آن نيز از طريق دفترچه آزمون‌ هاي سراسري سازمان سنجش آموزش كشور است. بنا به مراتب فوق، بخشنامه شماره 52300912/01/74 ـ 1401/6/22 معاونت فرهنگي و آموزشي بنياد شهيد و امور ايثارگران خارج از حدود اختيار مرجع وضع آن بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 ابطال مي‌ شود . رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ حكمتعلي مظفري