راي شماره 3040هيات عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع بند 10 ازشرايط اختصاصي پانزدهمين فراخوان جذب و استخدام عضوهيات علمي پيماني در رشته هاي علوم پايه وباليني دانشگاه ها، دانشكده هاي علوم پزشكي وموسسات آموزش عالي وپژوهشي مورخ 1396/12/3 نظر به اينكه متقاضياني كه از طريق آموزش از راه دور ويا دوره هاي غير حضوري تحصيلات خود را به پايان رسانيده اند نمي تواننددر فراخوان جذب هيات علمي دانشگاه هاي علوم پزشكي شركت كنند ابطال شد

شماره 9902797 – 24 /1 /1400 بسمه تعالي جناب آقاي اكبرپور رئيس ھيأت مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمھوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي ھيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 140009970905813040 مورخ 19 /11 /1400 با موضوع « بند ۱۰ از شرايط اختصاصي پانزدهمين فراخوان جذب و استخدام عضو هيأت علمي پيماني در رشته‌هاي علوم پايه و باليني دانشگاه‌ها / دانشكده‌هاي علوم پزشكي و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي مورخ ۱۳۹۶ / ۱۲ / ۳ نظر به اينكه متقاضياني كه از طريق آموزش از راه دور و يا دوره‌هاي غيرحضوري تحصيلات خود را به پايان رسانيده‌اند نمي‌توانند در فراخوان جذب هيأت علمي دانشگاههاي علوم پزشكي كشور شركت كنند، ابطال شد » جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي گردد . مديركل ھيأت عمومي و ھيأتھاي تخصصي ديوان عدالت اداري – يدالله اسمعيلي فرد تاريخ دادنامه : ۱۴۰۰ / ۱۱ / ۱۹ شماره دادنامه : ۳۰۴۰ شماره پرونده : ۹۹۰۲۷۹۷ مرجع رسيدگي : هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي : آقاي ميلاد جانقربان لاريچه موضوع شكايت و خواسته : ۱ـ ابطال بند ۱۰ از شرايط اختصاصي پانزدهمين فراخوان جذب و استخدام عضو هيأت علمي پيماني در رشته‌هاي علوم پايه و باليني دانشگاه‌ها / دانشكده‌هاي علوم پزشكي و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي مورخ ۱۳۹۶ / ۱۲ / ۳ ۲ـ الزام به ادامه فرايند جذب گردش‌كار : شاكي به موجب دادخواستي ابطال بند ۱۰ از شرايط اختصاصي پانزدهمين فراخوان جذب و استخدام عضو هيأت علمي پيماني در رشته‌هاي علوم پايه و باليني دانشگاه‌ها / دانشكده‌هاي علوم پزشكي و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي مورخ ۱۳۹۶ / ۱۲ / ۳ و الزام به ادامه فرايند جذب را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته به طور خلاصه اعلام كرده است كه : " بند ۱۰ شرايط اختصاصي پانزدهمين فراخوان جذب و استخدام عضو هيأت علمي پيماني در رشته‌هاي علوم پايه و باليني دانشگاه‌ها / دانشكده‌هاي علوم پزشكي و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي وابسته، مورخ ۱۳۹۶ / ۱۲ / ۳ با آگاهي از مفاد بند ( ب ) ماده ۲۰ قانون پنجم برنامه توسعه كشور و در حال حاضر ماده يكم از قانون احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه كشور مصوب سال ۱۳۹۵ به علت مغايرت با قوانين مديريت خدمات كشوري ( فصل ششم ـ ورود به خدمت و فصل هفتم ـ استخدام مواد ۴۱ الي ۵۲ ) و استخدامي كشور ( فصل دوم، مواد ۱۳ الي ۲۹ ) كه در آنها نيز منع نوع ( حضوري يا نيمه حضوري يا آموزش از راه دور ) مدرك تحصيلي جهت استخدام مطرح نشده است . همچنين در قانون آيين‌نامه اداري و استخدامي اعضاي هيأت علمي دانشگاه‌هاي علوم پزشكي كشور ( فصل دوم، ورود به خدمت و استخدام مواد ۹ الي ۱۶ ) نيز هيچ گونه منعي براي مدرك تحصيلي الكترونيكي مشخص نشده است و همچنين به استناد بند ۹ اصل ۳ قانون اساسي كشور و همچنين به استناد اصل ۲۸ و بند ۴ اصل ۴۳ و همچنين اصل ۱۹ و ۲۰ قانون اساسي كشور و همچنين مطابق ماده ۴۱ قانون مديريت خدمات كشوري و همچنين خارج از حدود اختيارات بودن مرجع وضع آن ابطال گردد و حق ضايع شدن اينجانب احياء گردد و فرايند جذب بنده به عنوان هيأت علمي ادامه يابد . بند مورد شكايت از يك طرف امتياز خاص براي برخي و از طرفي ايجاد محدوديت و محروميت براي بخش ديگري از افراد جامعه ايجاد مي‌نمايد و سلب حق نيز، نيازمند نص صريح قانون است و با عنايت بـه اينكه حكم خـاصي در اين خصوص در آيين‌نامه استخـدامي اعضاي هيأت علمي دانشگاه‌هاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي پيش‌بيني نشده است . اگرچه به موجب مفاد بند ( ب ) ماده ۲۰ قانون پنجم برنامه توسعه كشور و در حال حاضر ماده يكم از قانون احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه كشور مصوب سال ۱۳۹۵ مقرر شده است كه دانشگاه‌ها، مراكز و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي و فرهنگستان‌هايي كه داراي مجوز از شوراي گسترش آموزش عالي وزارتخانه‌هاي علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و ساير مراجع قانوني ذيربط مي‌باشند، بدون الزام به‌رعايت قوانين و مقررات عمومي حاكم بر دستگاه‌هاي دولتي به ويژه قانون محاسبات عمومي كشور، قانون مديريت خدمات كشوري .... و فقط در چهارچوب مصوبات و آيين‌نامه‌هاي مالي، معاملاتي و اداري ـ استخدامي ـ تشكيلاتي مصوب هيأت امنا كه حسب مورد به تأييد وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مي‌رسد عمل نمايند و با حدود وظايف و اختيارات مندرج در قانون تشكيل هيأتهاي امناي دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي ( مصوب جلسات ۱۸۱ و ۱۸۳ ـ ۱۳۶۷ / ۱۲ / ۹ و ۱۳۶۷ / ۱۲ / ۲۳ شوراي عالي انقلاب فرهنگي ) و همچنين قانون نحوه انجام امور مالي و معاملاتي دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالي و تحقيقاتي اداره شوند . ليكن اين امر نافي تكليف دانشگاه‌ها به تبعيت از اصول قانون اساسي كشور و قوانين خاص حاكم بر دستگاه‌هاي اجرايي نيست . هرچند در ماده ۱۱۷ قانون مديريت خدمات كشوري اعضاي هيأت علمي را از شمول قانون مديريت خدمات كشوري خارج دانسته ولي با توجه به اينكه در ماده ۱۲۷ آيين‌نامه استخدامي اعضاي هيأت علمي مقرر شده در مواردي كه حكم خاصي براي اجراي برخي از قوانين و مقررات عمومي دولت در اين آيين‌نامه پيش‌بيني نشده باشد تا تصويب دستورالعمل مقررات جديد توسط هيأت امناء مقررات عمومي دولت نافذ خواهد بود . بنابراين اگر در خصوص موضوع مورد شكايت مصوبه‌اي توسط هيأت امناء وضع نشده باشد مي‌توان با استفاده از مقررات عمومي حكم قضيه را روشن كرد . نفي تحصيل در دانشگاه‌ها و رسته‌هاي تحصيلي كه مي‌توانند به صورت مجازي يا الكترونيكي و يا نيمه حضوري به دليل محدوديت و ممنوعيتي كه در آينده ممكن است گريبان گير فرد شود، خود نوعي بي‌عدالتي است و مي‌تواند نافي بندهاي ۳ و ۴ و ۶ از اصل ۳ قانون اساسي باشد . لذا استدعا دارد اين مقرره به جهت مغايرت با قانون مستنداً به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري ابطال گردد و به‌موجب تبصره ۱ از ماده ۱۰ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب ۱۳۹۲ / ۳ / ۲۵ درخواست پرداخت خسارت ( حقوق ماهانه ) از زمان فسخ قرارداد بنده و عدم تبديل وضعيتم را دارم . " متن مقرره مورد شكايت به شرح زير است : " آگهي استخدام عضو هيأت علمي پيماني وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي ـ معاونت آموزشي ـ مركز امور هيأت علمي ـ هيأت مركزي جذب اعضاي هيأت علمي هيأت مركزي جذب اعضاي هيأت علمي مركز امور هيأت علمي معاونت آموزشي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي پانزدهمين فراخوان جذب و استخدام عضو هيأت علمي پيماني در رشته‌هاي علوم پايه و باليني دانشگاه‌ها / دانشكده‌هاي علوم پزشكي و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي وابسته را برگزار مي‌نمايد . ثبت نام به صورت متمركز و اينترنتي بوده و ملاك ثبت نام در فراخوان متقاضيان گرفتن كد رهگيري مي‌باشد . شرايط عمومي : شرايط اختصاصي : ......... ۱۰ـ متقاضياني كه از طريق آموزش از راه دور ( دوره‌هاي مجازي ) و يا دوره‌هاي غيرحضوي تحصيلات خود را به پايان رسانيده‌اند نمي‌توانند در فراخوان جذب هيأت علمي دانشگاه‌هاي علوم پزشكي كشور شركت نمايند . " در پاسخ به شكايت مذكور، سرپرست اداره كل حقوقي و تنظيم مقررات وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به موجب لايحه شماره ۱۰۷ / ۲۵۸۰ ـ ۱۳۹۹ / ۱۲ / ۲۹ توضيح داده است كه : " ۱ ـ بر اساس ماده واحده « خروج تصميمات و آراء صادره از هيأتها و كميته‌هاي تخصصي وزارتين علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و ساير مراكز آموزشي و پژوهشي در خصوص امور و شئون علمي، آموزشي و پژوهشي از شمول صلاحيت ديوان عدالت اداري و ساير مراجع قضايي، مصوب ششصد و سي امين جلسه مـورخ ۱۳۸۷ / ۶ / ۱۲ شوراي عـالي انقلاب فرهنگي » قابل شكايت و رسيدگي در ديوان عدالت اداري و ساير مراجع قضايي نخواهد بود . با توجه به اينكه خواسته نامبرده نيز داراي شأن علمي و آموزشي مي‌باشد، برابر ماده واحده مذكور درخواست رسيدگي و اتخاذ تصميم مقتضي را دارد . ۲ـ برابر بند ۲ ماده ۵ مصوبه جلسه ۶۰۸ شوراي عالي انقلاب فرهنگي، اولين مرجع رسيدگي به صلاحيت متقاضيان استخدام هيأت علمي، هيأت اجرايي جذب مي‌باشد و اين حق قابل تفويض به واحدهاي ديگر نبوده و تأييد نهايي استخـدام به عهـده هيأت مركزي جـذب وزارتين ( بهداشت و درماـن و علوم، تحقيقات و فناوري ) مي‌باشد . ۳ـ وفق ماده ۱ قانون احكام دائمي توسعه كشور، دانشگاه‌ها، مراكز و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي كه داراي مجوز از شوراي گسترش آموزش عالي وزارتخانه‌هاي علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و ساير مراجع قانوني ذيربط مي‌باشند، بدون رعايت قوانين ومقررات عمومي حاكم بر دستگاه‌هاي دولتي به ويژه قانون محاسبات عمومي كشور، قانون مديريت خدمات كشوري، قانون برگزاري مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدي آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آيين‌نامه مالي، معاملاتي، اداري، استخدامي و تشكيلاتي مصوب هيأت امنا كه حسب مورد به تأييد وزيران علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي مي‌رسد، عمل مي‌كنند . ۴ـ به موجب ماده ۱۱ آيين‌نامه اداري و استخدامي اعضاي هيأت علمي دانشگاه و دانشكده‌هاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني كشور، استخدام اعضاي هيأت علمي در بدو ورود به خدمت صرفاً از طريق فراخوان امكان‌پذير است . ۵ ـ مطابق تبصره ۱ بند ( ز ) ماده ۱۵ آيين‌نامه ياد شده به كارگيري كارشناسان ارشد صرفاً در رشته‌هايي كه دكتراي آن موجود نباشد و در مناطق غيربرخوردار و خاص با مجوز هيأت علمي جذب امكان‌پذير خواهد بود . ۶ ـ مطابق آيين‌نامه دوره‌هاي آموزش از راه دور در دانشگاه‌هاي علوم پزشكي كشور مصوب چهل و نهمين جلسه شوراي عالي برنامه‌ريزي علوم پزشكي مورخ ۱۳۹۱ / ۸ / ۱ دوره‌هاي مذكور با بهره گيري مناسب از فناوريهاي نوين آموزشي و اصول يادگيري تركيبي عمدتاً به شكل غيرحضوري و در صورت ضرورت حسب رشته به صورت حضوري برگزار مي‌شوند . اين دوره‌ها به منظور گسترش دامنه فعاليت آموزش عالي و انعطاف‌پذيري در پاسخ‌گويي به نيازهاي جامعه براي ورود به دانشگاه و همچنين هدايت فرايند يادگيري متناسب با ذوق، سليقه و امكانات افراد و پاسخ‌گويي به نيازهاي نظام سلامت به نيروي انساني مجرب، تدوين و برابر مقررات در دانشگاه‌هاي واجد شرايط اجرا مي‌شوند . ۷ـ بر اساس ماده ۱ آيين‌نامه ياد شده، دوره‌هاي آموزش از راه دور عمدتاً به‌صورت غيرحضوري ارائه مي‌شوند و اين دوره‌ها براي رشته‌ها و مقاطعي كه ماهيت علمي يا آموزش در عرصه دارند، طراحي نشده‌اند . بر اين اساس و با عنايت به مراتب فوق‌الذكر شركت متقاضياني كه تحصيلات خود را از طريق آموزش از راه دور يا دوره‌هاي غيرحضوري به پايان رسانده اند در فراخوان ياد شده غيرمجاز اعلام گرديد . ۸ ـ همچنين به موجب ماده ۱۲۷ آيين‌نامه اداري استخدامي اعضاي هيأت علمي دانشگاه و دانشكده‌هاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني كشور، در مواردي كه حكم خاصي براي برخي از قوانين و مقررات در آيين‌نامه پيش‌بيني نشده تا وضع مقررات جديد، مقررات قبلي كه به تأييد هيأت امناي دانشگاه‌ها رسيده و با مفاد اين آيين‌نامه مغايرت نداشته باشد، ملاك عمل خواهد بود كه تاكنون حكم خاصي براي پذيرفتن فارغ التحصيلان آموزش از راه دور به عنوان هيأت علمي در آيين‌نامه‌هاي مصوب وزارت متبوع پيش‌بيني نگرديده است . بر اين اساس و با عنايت به اينكه تمامي اقدامات وفق ضوابط و مقررات صورت گرفته است رد دعواي بي‌وجه شاكي مورد تقاضاست . " هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ ۱۴۰۰ / ۱۱ / ۱۹ با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي الف ـ اولاً : مطابق ماده ۱ قانون احكام دائمي برنامه‌هاي توسعه كشور مصوب سال ۱۳۹۵ مقرر شده : « دانشگاهها، مراكز و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي و فرهنگستانها و پاركهاي علم و فناوري كه داراي مجوز از شوراي گسترش آموزش عالي وزارتخانه‌هاي علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و ساير مراجع قانوني ذيربط مي‌باشند، بدون رعايت قوانين و مقررات عمومي حاكم بر دستگاههاي دولتي به ويژه قانون محاسبات عمومي كشور ، قانون مديريت خدمات كشوري ، قانون برگزاري مناقصات و اصلاحات و الحاقات بعدي آنها و فقط در چهارچوب مصوبات و آيين‌نامه‌هاي مالي، معاملاتي، اداري، استخدامي و تشكيلاتي مصوب هيأت امنا كه حسب مورد به تأييد وزيران علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و در مورد فرهنگستانها به تأييد رئيس‌جمهور و در مورد دانشگاهها و مراكز آموزش عالي و تحقيقاتي وابسته به نيروهاي مسلّح به تأييد رئيس ستاد كل نيروهاي مسلّح مي‌رسد، عمل مي‌كنند .» ثانياً : برمبناي ماده ۲ مصوبه اهداف، وظايف و تركيب هيأتهاي مركزي و اجرايي جذب هيأت علمي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي كه در جلسات ۵ و ۶ مورخ ۱۳۸۷ / ۲ / ۲ و ۱۳۸۷ / ۲ / ۹ هيأت عالي جذب اعضاي هيأت علمي دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالي به تصويب رسيده، وظايف هيأت مركزي جذب مشخص شده و در هيچ ‌يك از بندهاي مـاده مـذكور اختـياري در خصوص وضـع محـدوديت براي دانش‌آمـوختگان دوره‌هاي مجـازي و غيرحضوري جهت شركت در فراخوان جذب هيأت علمي دانشگاههاي علوم پزشكي براي هيأت يادشده مقرر نشده است . ثالثاً : مطابق ماده ۱۱ آيين‌نامه اداري و استخدامي اعضاي هيأت علمي دانشگاههاي علوم پزشكي و خدمات بهداشتي درماني كشور مصوب سال ۱۳۹۱ : « استخدام اعضاي هيأت علمي در بدو خدمت به صورت پيماني و صرفاً از طريق فراخوان از بين متقاضيان واجد مدرك دكتري تخصصي ( Ph.D ) يا دانشنامه تخصصي ( بورد ) و بالاتر است ...» و علاوه بر آن، براساس بند « ز » ماده ۱۶ آيين ‌نامه پيش ‌گفته : « دارا بودن دانشنامه مورد تأييد در مقاطع دكتري تخصصي ( Ph.D ) ، دانشنامه تخصصي و فوق تخصصي ( براي استادياري و بالاتر ) در رشته‌هاي مورد نياز » ، يكي از شرايط عمومي ورود به خدمت بر‌‌شمرده شده است و مستفاد از مادتين مزبور اين است كه دارا بودن مدرك تحصيلي دكتري تخصصي، دانشنامه تخصصي و فوق‌تخصصي از شروط لازم جهت استخدام به عنوان عضو هيأت علمي در دانشگاههاي علوم پزشكي است و آيين‌نامه مورد اشاره فاقد هرگونه حكمي در خصوص شيوه اخذ مدرك تحصيلي است . بنا به مراتب فوق و با توجه به اينكه در آيين‌نامه يادشده راجع به‌ممنوعيت شركت دانش‌آموختگان دوره‌هاي مجازي و غيرحضوري در فراخوان جذب و‌ استخدام عضو هيأت علمي دانشگاههاي علوم پزشكي حكمي وجود نداشته و اين شرط توسط هيأت امنا تصويب نشده است، لذا بند ۱۰ شرايط اختصاصي پانزدهمين فراخوان جذب و استخدام عضو هيأت علمي پيماني در رشته‌هاي علوم پايه و باليني دانشگاهها / دانشكده‌هاي علوم پزشكي و مؤسسات آموزش عالي و پژوهشي مورخ ۱۳۹۶ / ۱۲ / ۳ خارج از حدود اختيار مرجع وضع‌كننده و خلاف قوانين و مقررات مذكور است و مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال مي‌شود . ب ـ بر اساس مـاده ۱۲ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديـوان عدالت اداري مصوب سال ۱۳۹۲ رسيـدگي به شكايات، تظلّمات و اعتراضات اشخـاص حقيقي يا حقوقي از آيين‌نامه‌هـا و ساير نظامات و مقررات دولتي و شهرداريها و مؤسسات عمومي غيردولتي در مواردي كه مقررات مذكور به علّت مغايرت با شرع يا قانون و يا عدم صلاحيت مرجع مربوط يا تجاوز و يا سوء استفاده از اختيارات يا تخلّف در اجراي قوانين و مقررات يا خـودداري از انجـام وظايف مـوجب تضييع حقوق اشخاص مي‌شود و همچنين صدور آراي وحدت رويه در موارد تعارض آراي شعب و صدور آراي ايجاد رويه در موارد تشابه آراي شعب از صلاحيتها و وظايف هيأت عمومي ديوان عدالت اداري است . با توجه به اينكه رسيدگي به خواسته الزام به ادامه فرايند جذب از مصاديق صلاحيتها و وظايف هيأت عمومي ديوان عدالت اداري محسوب نمي‌شود، بنابراين رسيدگي به شكايت مطروحه به خواسته مذكور قابل طرح در هيأت عمومي ديوان عدالت اداري تشخيص داده نشد و پرونده براي رسيدگي به شعبه ديوان عدالت اداري ارجاع مي‌شود . رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ حكمتعلي مظفري