رأي شماره هاي 396 و 397 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري با موضوع «حكم مقرر در نظريه شماره 206572ـ 1399/4/29 سازمان اداري و استخدامي كشور در خصوص مبناي برخورداري از مزاياي پيش‌بيني شده براي جانبازان 1ـ در فرض اظهارنظر كميسيون پزشكي 2ـ قابل اعمال دانسته نه از تاريخ اظهارنظر كميسيون پزشكي در حاكميت قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي مغاير با قانون و خارج از حدود اختيار تشخيص و ابطال شد.

شماره 0000577 1401/3/30- بسمه تعالي جناب آقاي اكبرپور رئيس هيأت‌ مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 140009970905813153 الي 140009970905813156 مورخ 1401/3/3 با موضوع: « حكم مقرر در نظريه شماره 206572 – 1399/4/29 سازمان اداري و استخدامي كشور در خصوص مبناي برخورداري از مزاياي پيش بيني شده براي جانبازان 1- در فرض اظهارنظر كميسيون پزشكي 2- قابل اعمال دانسته نه از تاريخ اظهارنظر كميسيون پزشكي در حاكميت قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي،اجتماعي و فرهنگي مغاير با قانون و خارج از حدود اختيار تشخيص و ابطال شد . » جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي ‌گردد . مديركل هيأت عمومي و هيأتهاي تخصصي ديوان عدالت اداري ـ يدالله اسمعيلي فرد تاريخ دادنامه: 1401/3/3 شماره دادنامه : 397 ـ 396 شماره پرونده : 0002457 و 0000577 مرجع رسيدگي : هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي : آقايان عزت اله مولي زاده و علي پناه پور موضوع شكايت و خواسته : ابطال نظريه شماره 206572ـ 1399/4/29 سازمان اداري و استخدامي كشور گردش كار : شاكيان به موجب دادخواست هاي جداگانه ابطال نظريه شماره 206572ـ 1399/4/29 سازمان اداري و استخدامي كشور را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته اعلام كرده اند كه : " براساس تبصره (الف) ماده 87 برنامه ششم توسعه، بنياد شهيد و امور ايثارگران موظف است رزمندگان 8 سال دفاع مقدس را كه صورت سانحه باليني هم زمان مجروحيت ندارند اما مجروحيت آنان توسط كميسيون پزشكي نهاد اعزام كننده احراز مي گردد به عنوان جانباز تلقي و حداقل 5 % جانبازي به آنها تعلق مي گيرد . اجراي اين تبصره مانع از احراز جانبازي بيش از درصد مذكور توسط بنياد شهيد و امور ايثارگارن نمي باشد . همچنين بر اساس بند (ت) ماده 88 برنامه ششم توسعه، دولت مكلف است طبق بودجه سنواتي و به منظور حمايت از رشادت هاي رزمندگان 8 سال دفاع مقدس كه حداقل 6 ماه سابقه حضور در جبهه دارند و جانبازان زير 25 % جانبازي و آزادگان با كمتر از 6 ماه سابقه اسارت و همسران و فرزندان آنان تسهيلات رفاهي، معيشتي، بهداشتي، درماني و فرهنگي از جمله بند 6 (ث) يعني بهره مندي از امتيازات يك مقطع تحصيلي بالاتر مطابق قـوانين مربوطه و براي رزمندگان با حداقل 6 مـاه حضور داوطلبانه در دفاع مقدس در حقوق و مزاياي اجتماعي ارائه نمايد . در خصوص بهره مندي جانبازان از يك مقطع تحصيلي بالاتر هيچ گونه ابهامي نبوده و منظور از قوانين مربوطه در بند 6 (ث)، ماده 18 قانون تسهيلات استخدامي و اجتماعي جانبازان مي باشد كه مقرر داشته كليه دستگاه هاي مشمول اين قانون مكلفند نسبت به احتساب يك مقطع تحصيلي بالاتر از نظر امتيازات شغلي و ساير امتيازات مقرر در قوانين و مقررات مربوط براي جانبازان اقدام و حقوق و مزاياي آنان را مطابقت نمايند . ولي در خصوص قسمت دوم بند 6 (ت) يعني بهره مندي رزمندگان ابهاماتي وجود داشت كه طي استفساريه صورت گرفته از مجلس شوراي اسلامي ابهام برطرف و در تاريخ 98/1/28 به تأييد شوراي نگهبان رسيد و به اين ترتيب رزمندگان نيز مشمول دريافت يك مقطع تحصيلي بالاتر و بهره مندي از مزاياي مالي و استخدامي قرار گرفتند و هم اكنون همكاران شاغل از مزاياي آن استفاده مي نمايند . با عنايت به توضيحات داده شده اينجانب عضو غير هيأت علمي دانشگاه فرهنگيان خوزستان كه چند ماه بعد از بازنشستگي (تاريخ بازنشستگي 1397/12/1 ) مشمول جانبازي 5 % تبصره (الف) ماده 87 برنامه ششم توسعه گرديدم و مراتب طي نامه 13020 / 820 / 6446 ـ 98/6/2 بنياد شهيد و امور ايثارگران منطقه يك اهواز به دانشگاه فرهنگيان اعلام گرديد، دانشگاه نيز نسبت به اصلاح احكام حقوقي اينجانب بر اساس تبصره 3 و 4 ماده 21 آيين نامه استخدامي اعضاي غير هيأت علمي دانشگاه، قانون برنامه ششم توسعه و نيز مواد 3 و 18 قانون تسهيلات استخدامي و اجتماعي جانبازان و ماده 28 قانون جامع خدمات رساني به ايثارگران اقدام نمود . بر اساس تبصره 3 ماده 21 آيين نامه استخدامي اعضاي غير هيأت علمي به عضوي كه از سوي مراجع ذيصلاح واجد دريافت مزاياي ايثارگري شناخته مي شود علاوه بر پايه هاي استحقاقي مندرج در ماده 21 از پايه هاي ايثارگري مطابق جدول ذيل تبصره برخوردار مي گردد . همچنين بر اساس تبصره 4، جانبازان (با هر درصدي) مشمول جدول تبصره 3، از حقوق و مـزاياي يك مقطع تحصيلي بالاتر برخوردار مي گردند كه اين امر توسط امور اداري دانشگاه در احكام كارگزيني اعمال و پس از واريزي كسورات بازنشستگي سهم كارمند و كارفرما توسط اينجانب، پرونده جهت بررسي و اصلاح حكم بازنشستگي طي نامه شماره 51300/5710/210 ـ 99/8/12 به سازمان بازنشستگي استان خوزستان ارسال گرديد . متأسفانه سازمان بازنشستگي استان، جانبازان مشمول تبصره (الف) ماده 87 را عليرغم وجود قوانين واضح و روشن فوق الاشاره مشمول برخورداري از مزاياي يك مقطع تحصيلي بالاتر ندانسته و از صدور حكم اصلاحي استنكاف و دستگاه هاي مشمول بند (ب) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه را فقط مشمول تبصره 3 ماده 21 آيين نامه استخدامي اعضاي غير هيأت علمي، يعني دريافت يك پايه ايثارگري مي داند و اين موضوع به استناد استعلام صورت گرفته از طريق امور مديريت مشاغل و نظام هاي پرداخت سازمان اداري و استخدامي و كسب نظريه 206572ـ 1399/4/29 موضوع بند 1 نامه 1255 / ص / 25012 ـ 99/6/6 سازمان بازنشـستگي استان خوزستان طي نامه 2319 / ص / 25012ـ 99/10/10 به دانشـگاه فرهنگيان خوزستان اطلاع داده شـد كه اين بخشنامه مغاير مستندات زير مي باشد : 1ـ مطابق رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره 915 ـ 91/12/7 برخورداري از امتيازات مصرح قانوني جانبازان محدود به زمان اشتغال مشمولان قانون نمي باشد . 2ـ براساس بند (ث) ماده 88 برنامه ششم توسعه جانبازان زير 25 % ، آزادگان وخانواده هاي آنان و نيز رزمندگان از مزاياي مشخصي از جمله يك مقطع ادامه تحصيلي بالاتر در مزاياي استخدامي بهره مند مي گردند (بند 6 ت) در خصوص جانبازان و آزادگان بر اساس قوانين جامع ايثارگارن (ماده 28) و ماده 18 قانون تسهيلات استخدامي و اجتماعي جانبازان و تبصره ماده 21 قانون حمايت از آزادگان بهره مندي از يك مقطع تحصيلي بالاتر وجود داشته است ولي در خصوص رزمندگان پس از اخذ استفساريه از مجلس شوراي اسلامي و تأييد شوراي نگهبان بالاخره در ارديبهشت ماه 98 اين گروه از ايثارگران نيز مشمول بند 6 (ث) ماده 88 گرديدند . با توجه به اينكه بر اساس نظر سازمان بازنشستگي استان، جانبازان موضوع تبصره (الف) ماده 87 مشمول دريافت يك مقطع تحصيلي بالاتر با وجود قوانين ايثارگران و برنامه ششم توسعه نمي باشند ولي رزمندگان مي توانند از مزاياي يك مقطع بالاتر استفاده نمايند اين امر خلاف اصل برابري مي باشد و نمي توان يك بخش از مشمولان بند 6 (ت) ماده 88 را تنها در نظر گرفته و به آن امتياز داد و از بخش ديگر بند كه صراحتاً در قانون براي آن پيش بيني مزايا گرديده سلب امتياز كرد . مطمئناً چنين تفسيري اراده قانونگذار نبوده و نمي باشد . ضمن اينكه با وجود اين همه قوانين واضح استناد به برداشت هاي شخصي دربرابر نص، مسموع نمي باشد . 3ـ در رأي هيأت تخصصي ديوان عدالت اداري به شماره 221ـ 97/7/25 ، رئيس امور حقوقي و قوانين سازمان امور اداري و استخدامي كشور صراحتاً به امتياز يك مقطع تحصيلي بالاتر براي جانبازان بر اساس بند 6 (ث) ماده 88 صحه گذاشته است . همچنين در بخش ثالثاً رأي نيز به اين موضوع اشاره گرديده است . 4ـ مطابق تبصره هاي 3 و 4 ماده 21 آيين نامه استخدامي اعضاي غير هيأت علمي دانشگاه ها (آيين نامه قديم) و نيز تبصره هاي 4، 9 و 10 ماده 21 (آيين نامه جديد استخدامي اعضاي غير هيأت علمي)، جانبازان تابع قوانين و مقررات خاص خود و مشمول دريافت يك مقطع تحصيلي بالاتر مي باشند . 5 ـ در بند (ب) ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه كه سازمان بازنشستگي در جوابيه خود به شماره 2319 / ص / 25012ـ 99/10/10 به آن استناد كرده است تأكيد شده است كه دانشگاه ها و ... بدون الزام به رعايت قوانين و مقررات عمومي حاكم بر دستگاه هاي دولتي به ويژه قانون محاسبات و قانون مديريت خدمات كشوري و ... فقط در چارچوب مصوبات و آيين نامه هاي مالي، استخدامي و ... مصوب هيأت امنا عمل مي نمايند . بنابراين امور اداري دانشگاه به درستي و بر اساس آيين نامه استخدامي اعضاي غير هيأت علمي و نيز قوانين مربوط به ايثارگران نسبت به اعطاي يك مقطع تحصيلي بالاتر اقـدام نموده است . حال چـرا سازمان بازنشستگي بـه استناد خود پايبند نبوده و مانع اجراي تبصره 4 ماده 21 آيين نامه استخدامي اعضاي غير هيأت علمي دانشگاه مي شود جاي سوال دارد؟ 7 ـ در بند 2 بخشنامه 1255 / ص / 25012ـ 99/6/6 سازمان بازنشستگي استان با اذعان به قانوني بودن جانبازان تبصره (الف) ماده 87 بين اين گروه از جانبازان با ساير جانبازان تفاوت قائل گرديده كه برخلاف اصل برابري جامعه مي باشد . در اين خصوص قوانين جانبازان و قوانين حاكم بر كشور هرجا لازم بوده بهره مندي مشمولان از مزايا را بر اساس درصد جانبازي مشخص نموده و هرجا هم مزايايي جنبه عمومي داشته درصدي مشخص ننموده و سكوت اختيار نموده است و در خصوص زمان جانبازي نيز هيچ تفكيكي بين جانباز انقلاب يا جنگ و يا جانباز مدافع حرم قائل نشده است و اعطاي يك مقطع تحصيلي بالاتر به جانبازان يك امتياز ارفاقي براي كليه جانبازان با هر درصدي مي باشد و بر اساس قوانين موجود، ايثارگران تابع قانون جامع خدمات رساني به ايثارگران و ساير قوانين مربوطه مي باشد ." متن نظريه مورد شكايت به شرح زير است : " معاون محترم فني ـ صندوق بازنشستگي كشور با سلام و احترام بازگشت به نامه شماره 14631 / ص / 220 ـ 1398/9/26 اعلام مي دارد: چنانچه جانبازان دوران پيروزي انقلاب اسلامي و يا جنگ تحميلي (اعم از شاغل و بازنشسته) قبل از تصويب قانون نظام هماهنگي پرداخت كاركنان دولت در دستگاه اجرايي شاغل بوده وليكن مراتب جانبازي آنان اخيراً توسط مراجع ذيربط تأييد گرديده است، مبناي برخورداري از مزاياي پيش بيني شده، تاريخ تطبيق با قانون نظام هماهنگ مي باشد . لكن در صورتي كه بعد از تصويب قانون مذكور شاغل شده باشند، از زمان ايجاد رابطه استخدامي با دستگاه در شمول برخورداري از امتيازات مقرر خواهند بود . براي آن دسته از جانبازاني كه در اجراي تبصره ذيل بند (الف) ماده 87 قانون برنامه پنجساله ششم برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران درصد جانبازي اخذ نموده اند، مبناي برخورداري از مزاياي پيش بيني شده تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون مي باشد . ـ رئيس امور مديريت مشاغل نظام هاي پرداخت سازمان امور اداري و استخدامي كشور " علي رغم ابلاغ دادخواست و ضمائم آن به طرف شكايت تا زمان صدور رأي در هيأت عمومي ديوان عدالت اداري پاسخي واصل نشده است . هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1401/3/3 به رياست معاون قضايي ديوان عدالت اداري در امور هيأت عمومي و با حضور معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي براساس تبصره بند «الف» ماده 87 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مصوب سال 1395: «بنياد شهيد و امور ايثارگران موظّف است رزمندگان هشت سال دفاع مقدس كه صورت سانحه باليني همزمان مجروحيت را ندارند اما مجروحيت آنها توسط كميسيون پزشكي نهاد اعزام كننده (نيروهاي مسلّح) احراز مي گردد را به عنوان جانباز تلقّي نمايد و حداقل پنج درصد جانبازي به آنها تعلّق مي گيرد . » هرچند احكام مقرر در قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران از تاريخ 1396/1/1 لازم الاجرا است، ولي احراز جانبازي موضوع تبصره بند «الف» ماده87 قانون مذكور به تشكيل كميسيون پزشكي در حاكميت قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران و اظهارنظر آن كميسيون درخصوص مجروحيت رزمندگان منوط است و بر همين اساس حكم مقرر در نظريه شماره 206572ـ 1399/4/29 سازمان اداري و استخدامي كشور كه بر اساس آن مقرر شده است كه: «براي آن دسته از جانبازاني كه در اجراي تبصره ذيل بند (الف) ماده 87 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران درصد جانبازي اخذ نموده اند، مبناي برخورداري از مزاياي پيش بيني شده تاريخ لازم الاجرا شدن اين قانون مي باشد»، از جهت آنكه برخورداري از مزاياي مربوطه را در فرض اظهارنظر كميسيون پزشكي از تاريخ 1396/1/1 و نه از تاريخ اظهارنظر كميسيون پزشكي در حاكميت قانون برنامه پنجساله ششم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي جمهوري اسلامي ايران قابل اعمال دانسته، مغاير با قانون و خارج از حدود اختيار است و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 ابطال مي شود . هيأت عمومي ديوان عدالت اداري معاون قضايي ديوان عدالت اداري ـ مهدي دربين