رأي شماره 1184368 هيئت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي ديوان عدالت اداري با موضوع: عدم ابطال اطلاعيه شماره 25 مركز سنجش آموزش پزشكي

هيئت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي * شماره پرونده: هـ ت/ 0400033 * شماره دادنامه سيلور: 140431390001184368 تاريخ : 1404/05/19 * شاكي: آقاي احسان عابدي * طرف شكايت: وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي * موضوع شكايت و خواسته: ابطال اطلاعيه شماره 25 مركز سنجش آموزش پزشكي * شاكي دادخواستي به طرفيت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي به خواسته ابطال اطلاعيه شماره 25 مركز سنجش آموزش پزشكي به ديوان عدالت اداري تقديم كرده كه به هيئت عمومي ارجاع شده است متن مقرره مورد شكايت به قرار زير مي باشد: بسمه تعالي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي معاونت آموزشي مركز سنجش آموزش پزشكي اطلاعيه شماره 25: در خصوص اطلاعيه شماره 13 در چهل و نهمين دوره آزمون پذيرش دستيار تخصصي پزشكي بدين وسيله به اطلاع كليه مشمولين خدمت نظام وظيفه متقاضي شركت در چهل و نهمين دوره آزمون پذيرش دستيار تخصصي پزشكي رسانيده مي شود اقدامات اجرايي در خصوص ايشان مطابق مندرجات راهنماي ثبت نام جهت شركت در آزمون مذكور خواهد بود كه متعاقباً اعلام خواهد گرديد. شايان ذكر است مفاد اطلاعيه شماره 13 مندرج در سايت مركز سنجش آموزش پزشكي در خصوص موضوع مطروحه كماكان به قوت خود باقي بوده و از پنجاهمين دوره آزمون پذيرش دستيار تخصصي مورد اقدام قرار خواهد گرفت. ـ دبيرخانه شوراي آموزش پزشكي و تخصصي بسمه تعالي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي معاونت آموزشي مركز سنجش آموزش پزشكي اطلاعيه شماره 13: درخصوص شرايط اختصاصي داوطلبان در چهل و نهمين دوره آزمون پذيرش دستيار تخصصي پزشكي به اطلاع آن دسته از داوطلبان رشته پزشكي عمومي كه متقاضي شركت در چهل و نهمين دوره آزمون پذيرش دستيار تخصصي مي باشند مي رساند: داوطلبان درهرصورت مي توانند در آزمون شركت كنند كه داراي يكي از شرايط ذيل باشند 1ـ طرح خدمات نيروي انساني خود را به پايان رسانده باشند. 2ـ از طرح خدمات نيروي اسناني بر اساس قوانين معاف باشند. 3ـ طرح خدمات نيروي انساني خود را تا تاريخ 1401/6/31 به پايان برسانند. 4ـ مشمول استريت استعداد درخشان، رتبه هاي برتر يا تأهل باشند. 5 ـ داوطلبان فارغ التحصيل كه حداكثر سه ماه بعد از فراغت از تحصيل خدمات قانوني خود را در مناطق با ضريب محروميت چهار پنجم و محروم تر شروع و تا زمان شروع دوره دستياري تداوم يابد. در غير موارد ذكر شده داوطلبان مجاز به شركت در چهل و نهمين دوره آزمون پذيرش دستيار تخصصي نمي باشند. ـ مركز سنجش آموزش پزشكي * دلايل شاكي براي ابطال مقرره مورد شكايت: طبق ماده 31 قانون خدمت وظيفه عمومي «دانشجويان و هنرجويان دانشگاه ها و مؤسسات عالي اگر در حين تحصيل به سن مشموليت برسند تا زماني كه به تحصيلات خود ادامه مي دهند از اعزام به خدمت زير پرچم معاف خواهند بود.» در تبصره 2 ماده 35 اين قانون نيز تصريح شده است كه: «ترخيص كاركنان وظيفه بدون غيبت اوليه در حين خدمت جهت ادامه تحصيل در مقاطع كارشناسي و بالاتر به جز در زمان هاي اضطراري و جنگ بلامانع است.» در اطلاعيه شماره 13 سازمان سنجش آموزش پزشكي كشور شرايط شركت در آزمون پذيرش دستيار تخصصي محدود به تعيين تكليف طرح خدمت شده است و اطلاعيه شماره 25 سازمان سنجش آموزش پزشكي درخصوص اطلاعيه شماره 13 سازمان سنجش آموزش پزشكي صادر شده است. از شعبه محترم تقاضا دارم شكواييه بنده را مورد بررسي قرار دهد. * خلاصه مدافعات طرف شكايت: دفترچه راهنماي آزمون پذيرش دستيار دوره پنجاهم كه در ارديبهشت ماه سال 1402 برگزار مي گردد، در تاريخ 1401/10/10 انتشار يافته و تمامي شرايط شركت در آزمون دستياري دوره ياد شده در دفترچه مزبور اعلام شده است، بنابراين در حال حاضر صرفاً مفاد دفترچه راهنماي آزمون براي ثبت نام دوره ياد شده داراي اعتبار است و متقاضيان به موجب مفاد دفترچه ياد شده در آزمون شركت نموده اند. 2ـ مطابق ماده واحده «خروج تصميمات و آراء صادره از هيئت ها و كميته هاي تخصصي وزارتين علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت درمان و آموزش پزشكي و ساير مراكز آموزشي و پژوهشي در خصوص امور و شئون، علمي، آموزشي و پژوهشي از شمول صلاحيت ديوان عدالت اداري و ساير مراجع قضائي مصوب ششصد و سي امين جلسه مورخ 1387/6/12 شوراي عالي انقلاب فرهنگي» شكايت مطروحه داراي جنبه علمي و آموزشي بوده و اتخاذ تصميم شايسته شايسته مورد تقاضا مي باشد. ضمناً در اين ارتباط توجه آن مقام محترم را به صورتجلسه مربوط به اولين كارگروه تخصصي مشترك اداره كل حقوقي و تنظيم مقررات وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي و ديوان عدالت اداري مورخ 1401/9/17 كه در بند 3 آن به صلاحيت هيئت عالي تجديد نظر وزارت بهداشت در پرونده هاي داراي شئون علمي آموزشي و پژوهشي موضوع مصوبه ماده واحده خروج تصميمات و آراء صادره از هيئت ها و كميته هاي تخصصي وزارتين علوم تحقيقات و فناوري و بهداشت درمان و آموزش پزشكي و ... مصوب جلسه 630 شوراي عالي انقلاب فرهنگي تاكيد شده است جلب مي نمايد. ايرادات ماهوي وارده بر دادخواست مطروحه: 1ـ به موجب بندهاي 1 و 4 ماده 1 قانون تشكيلات وظايف وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي مصوب سال 1367 يكي از وظايف اصلي وزارت متبوع، تدوين و ارائه سياست ها تعيين خط مشي ها و نيز برنامه ريزي براي فعاليت هاي مربوط به تربيت نيروي انساني گروه پزشكي و تعيين رشته ها و مقاطع تحصيلي مورد نياز كشور و اجراي برنامه هاي تربيت نيروي انساني گروه پزشكي در جهت نيل به خودكفايي تعيين شده است. 2ـ همچنين بر اساس قانون تشكيل شوراي آموزش پزشكي و تخصصي رشته هاي پزشكي مصوب سال 1352 وظايف زير بر عهده شوراي مذكور مي باشد: بررسي و تعيين احتياجات آموزشي رشته هاي پزشكي و تخصصي، ارزشيابي و تعيين محتواي برنامه ها و روش هاي كلي آموزش و ايجاد هماهنگي لازم بررسي و تعيين احتياجات نيروي انساني لازم در كشور در رشته هاي پزشكي و علوم وابسته و تخصص هاي پزشكي و تعيين ضوابط جهت تربيت متخصص در دانشكده هاي پزشكي و بيمارستان هاي وابسته به دانشگاه ها از جهات زير: الف ـ برنامه و روش هاي آموزش، ب ـ بررسي و اظهار نظر درباره ضوابط مربوط به صلاحيت آموزشي مؤسسات پزشكي و تصويب صلاحيت آموزشي مذكور و نحوه وابستگي آنها به دانشگاه ها ضوابط مقرر، ج ـ تنظيم آيين نامه ها و مقررات اجرايي امتحانات تخصصي و همچنين بررسي نحوه اجراي ضوابط و برنامه ها 3ـ به موجب آيين نامه دوره هاي آموزش دستيار تخصصي مصوب نشست شوراي آموزش پزشكي و تخصصي دوره دستياري رشته هاي تخصصي باليني يكي از مقاطع تحصيلات عالي دانشگاهي است، كه متقاضيان واجد شرايط با داشتن مدرك دكتراي پزشكي عمومي ( M.D پس از موفقيت در امتحان پذيرش دستياري و گذراندن دوره هاي آموزشي تئوري و عملي و قبولي در امتحانات لازمه (تكويني و نهايي)، موفق به اخذ مدرك تخصصي در رشته مربوطه مي گردند. 4ـ به موجب ماده 1 قانون خدمت پزشكان و پيراپزشكان مصوب سال 1375 مقرر شده است: كليه افراد ايراني با تحصيلات فوق ديپلم و بالاتر كه پس از تاريخ 1367/4/1 از مراكز آموزش عالي گروه پزشكي در داخل يا خارج از كشور فارغ التحصيل شده يا مي شوند و خدمت آنان از سوي وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي مورد نياز اعلام مي گردد مكلفند حداكثر مدت 24 ماه اول پس از فراغت از تحصيل خود را در داخل كشور و در مناطق مورد نياز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و تشكيلات تابعه آن خدمت نمايند. 5 ـ موارد معافيت از انجام خدمات موضوع قانون مربوط به خدمت پزشكان و پيراپزشكان نيز صراحتاً توسط قانونگذار تعيين گرديده است به موجب ماده 2 قانون مذكور مقرر شده است: همسران و فرزندان شهداء، آزادگان و مفقودين جنگ تحميلي يك نفر برادر يا خواهر شهيد يا مفقود برادران و خواهران دو شهيد يا بالاتر آزادگان، جانبازان انقلاب اسلامي بالاي بيست و پنج درصد، مادراني كه حضانت فرزند خود را به عهده دارند و نيز تك فرزند خانواده از انجام خدمات موضوع اين قانون معاف هستند و در صورت تمايل افراد مذكور و نياز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي اين گروه مي توانند از مزاياي اين قانون بهره مند شوند. 6 ـ همچنين ماده 12 قانون نيز اعلام مي دارد: مشمولان اين قانون كه به سن بالاي 45 سالگي رسيده باشند از انجام خدمات موضوع اين قانون معاف مي باشند. 7ـ بر اين اساس به موجب قانون مذكور كليه فارغ التحصيلان مقطع پزشكي عمومي به غير از افرادي كه به موجب نص صريح قانون از خدمات مذكور معاف هستند در صورتي كه سابقاً خدمات موضوع قانون خدمت پزشكان و پيراپزشكان خود را نگذرانده باشند اين امكان وجود دارد قبل از تحصيل در رشته پزشكي عمومي در رسته ديگر گروه پزشكي تحصيل نموده باشند و خدمات موضوع قانون ياد شده را پس از فارغ التحصيلي در آن رسته طي كرده باشند موظفند بلافاصله پس از فراغت از تحصيل در مقطع پزشكي عمومي خدمات موضوع قانون خدمت پزشكان و پيراپزشكان خود را شروع نمايند. بر اين اساس و با توجه به اينگه دوره تحصيلي مقطع تخصص تمام وقت مي باشد و امكان هم زمان انجام خدمات موضوع قانون خدمت پزشكان و پيراپزشكان و تحصيل در مقطع تخصص امكان پذير نبوده مشمولين قانون خدمت پزشكان و پيراپزشكان قبل از اتمام تعهدات موضوع قانون ياد شده مجاز به تحصيل در مقطع تخصصي نخواهند بود. 8 ـ همچنين شايان ذكر است قانونگذار در سال 1384 نيز وفق قانون تسهيل ازدواج جوانان مقرر نموده دانشجويان متأهل رشته هاي پزشكي مجازند قبل از انجام خدمت سربازي و طرح خدمت نيروي انساني در آزمون دوره هاي تخصصي شركت كنند براين اساس به موجب قانون مذكور صرفاً دانشجويان متاهل رشته پزشكي افرادي كه در زمان دانشجويي متاهل هستند مجازند قبل از شروع خدمات موضوع قانون خدمت پزشكان و پيراپزشكان كه زمان آغاز آن در 24 ماه اول فراغت از تحصيل آنان است (يا شروع خدمت سربازي پس از فراغت) يك بار در آزمون دستياري شركت نمايند و در صورت قبولي ادامه تحصيل دهند. 9ـ بر اساس تصميمات كميسيون موضوع مواد 2 و 3 آيين نامه اجرايي قانون خدمت پزشكان پيراپزشكان دانشجويان ترم آخر رشته پزشكي عمومي مشمول خدمات موضوع قانون مشمول آيين نامه تسهيل ادامه تحصيل دانشجويان ممتاز استعداد درخشان مجاز به شركت در آزمون پذيرش دستيار تخصصي صرفاً براي يك نوبت گرديده اند شرايط كسب عنوان استعداد درخشان در آيين نامه هاي مربوطه درج شده است. 10ـ اطلاعيه شماره 13 مركز سنجش آموزش پزشكي مورخ 1400/5/2 صرفاً اعلام مجدد قوانين و ضوابط فوق الذكر براي تاكيد و يادآوري به متقاضيان آزمون دستياري بوده و هيچ مقرره و ضابطه جديدي در اطلاعيه ياد شده درج نگرديده است برخلاف ادعاي شاكي در اطلاعيه شماره 13 بندي در خصوص وضعيت نظام وظيفه متقاضيان شركت در آزمون دستياري درج نشده است. 11ـ با توجه به اينكه اطلاعيه شماره 13 مركز سنجش آموزش پزشكي با فاصله زماني كوتاه نسبت به ثبت نام در آزمون دوره چهل و نهم انتشار يافته بود بنابراين جهت مساعدت به متقاضيان آزمون مقرر مي گردد، مفاد آن از پنجاهمين دوره آزمون پذيرش دستيار ارديبهشت 1402 رعايت گردد. بنابراين اين موضوع در اطلاعيه شماره 25 مركز سنجش آموزش پزشكي در تاريخ 1400/8/24 بيش از چهارده ماه قبل از شروع ثبت نام آزمون دوره پنجاهم اطلاع رساني گرديد. 12ـ شايان ذكر است شرايط شركت در هر آزموني نه صرفاً آزمون هاي وزارت بهداشت بلكه تمامي آزمون هاي كشور به موجب اطلاعيه هاي قبل از برگزاري آن آزمون و دفترچه راهنماي همان آزمون اعلام مي گردد بنابراين شرايط داوطلبان متقاضي شركت در پنجاهمين دوره آزمون پذيرش دستيار تخصصي نيز در اطلاعيه هاي مربوطه و دفترچه راهنماي آزمون مربوطه منتشره در تاريخ 1401/10/10 اعلام شده است. در دادنامه هاي شماره 140109970905811069 مورخ 1401/6/8 هيئت عمومي ديوان عدالت اداري و 140109970906010848 مورخ 1401/10/26 هيئت تخصصي فرهنگي آموزشي و پزشكي در موضوع مشابه اين پرونده رأي به رد شكايت صادر شده است. بر اين اساس و با عنايت به مراتب فوق الذكر صدور رأي به رد شكايت مطروحه مورد تقاضا است. پرونده كلاسه 0301987 در جلسه مورخ 1404/4/9 هيئت تخصصي مورد رسيدگي قرار گرفت و به لحاظ اتفاق آراي داير بر رد شكايت، به شرح ذيل مبادرت به صدور رأي مي گردد. رأي هيئت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي اولاًـ مستفاد از ماده 6 قانون مربوط به خدمت پزشكان و پيراپزشكان (مصوب سال 1375 با اصلاحات والحاقات بعدي) اشخاصي كه تعهد موضوع قانون مذكور را سپري نكرده باشند امكان ادامه تحصيل در مقاطع بعدي را نخواهند داشت. ثانياً ـ اطلاعيه مورد اعتراض اساساً راجع به ممنوعيت ثبت نام شركت در آزمون دستياري تخصصي براي اشخاصي كه در حال گذراندن خدمت وظيفه عمومي هستند، حكمي ندارد. ثالثاً ـ مفاد مواد 31 و تبصره 2 ماده 35 قانون خدمت وظيفه عمومي منصرف از ممنوعيت ناشي از ماده 6 قانون مربوط به خدمت پزشكان و پيراپزشكان به شرح پيش گفته است. بر اين اساس اطلاعيه مورد اعتراض قابل ابطال نمي باشد. اين رأي به استناد بند (ب) ماده 84 قانون ديوان عدالت اداري، ظرف مهلت بيست روز از تاريخ صدور، از سوي رئيس ديوان يا ده نفر از قضات ديوان قابل اعتراض است و پس از قطعيت، بر اساس ماده 93 قانون مذكور در رسيدگي و تصميم گيري مراجع قضايي و اداري معتبر و ملاك عمل است. نايب رئيس هيئت تخصصي فرهنگي، آموزشي و پزشكي ديوان عدالت اداري محمدرضا رفيعي