آيين نامه اجرايي جزء (2) بند (ن) تبصره (1) ماده واحده قانون بودجه سال 1404 كل كشور (موضوع ايجاد مشوق هاي صادراتي براي حمايت از صادركنندگان خرد)

هيئت وزيران در جلسه 1404/3/21 به پيشنهاد بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران و وزارت صنعت، معدن و تجارت (و با همكاري سازمان برنامه و بودجه كشور) و به استناد جزء (2) بند (ن) تبصره (1) ماده واحده قانون بودجه سال 1404 كل كشور، آيين نامه اجرايي بند ياد شده را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

بانك مركزي: بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران.

سازمان : سازمان توسعه تجارت ايران.

كارگروه: كارگروه امتياز صادراتي متشكل از سازمان (رئيس كارگروه)، بانك مركزي، سازمان برنامه و بودجه كشور، وزارت اموراقتصادي و دارايي و حسب موضوع با دعوت از وزارتخانه هاي جهاد كشاورزي، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، نفت، صنعت معدن و تجارت، تعاون، كار و رفاه اجتماعي، ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، فرهنگ و ارشاد اسلامي و معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رئيس جمهور با حق رأي است. كارگروه به رياست رئيس سازمان در محل سازمان برگزار و با حضور نمايندگان تام الاختيار ساير دستگاه ها (در سطح معاون وزير يا مديركل با معرفي بالاترين مقام دستگاه به عنوان نماينده تام الاختيار) تشكيل مي گردد. دستور جلسات توسط رئيس كارگروه ارائه و مصوبات كارگروه توسط ايشان ابلاغ مي گردد.

نماينده اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران بدون حق رأي در كليه جلسات كارگروه حضور خواهند داشت.

گواهي امتياز صادراتي: واحدهايي كه با توجه به ويژگي هاي پروانه صادراتي به صادركننده خرد تعلق مي گيرد.

بازار امتياز صادراتي: بازاري كه قيمت گواهي امتياز صادراتي بر اساس عرضه و تقاضاي دارندگان اين گواهي در آن، به صورت رقابتي تعيين مي شود.

در صورت تشخيص شوراي عالي بورس و اوراق بهادار مبني بر نيازمندي معامله امتياز موضوع اين آيين نامه ذيل قانون بازار اوراق بهادار جمهوري اسلامي ايران، مراتب از سوي شوراي ياد شده در چارچوب قوانين و مقررات مربوط تعيين و ابلاغ مي شود.

صادركننده خرد: صادركننده كالاها و خدماتي كه بر اساس ضوابط تعيين شده توسط كارگروه در شمول صادرات خرد قرار مي گيرد.

كالاهاي وارداتي مشمول: كالاهايي غير از كالاهاي اساسي، دارو، شيرخشك اطفال و ماده اوليه كه بر اساس مصوبات كارگروه در فرآيند ترخيص كالا نيازمند ابطال امتياز صادراتي است.

واردكنندگان مشمول: واردكنندگان كالاهاي وارداتي مشمول اين آيين نامه بر اساس سياست هاي ارزي بانك مركزي، كه نسبت به خريد و ابطال امتياز صادراتي به ميزان ارز موردنياز براي واردات خود اقدام نمايند.

وظايف كارگروه به شرح زير تعيين مي شود:

تعيين مصاديق كالاهاي صادراتي مشمول دريافت گواهي امتياز صادراتي،

تعيين كالاهاي وارداتي با قابليت استفاده از امتياز صادراتي،

تدوين ساز و كار و قواعد بازار امتياز صادراتي (مطابق قواعدي كه در اين آيين نامه ابلاغ مي شود)،

تعيين متولي نگارش دستورالعمل بازارگرداني بازار امتياز صادراتي،

اصلاح شاخص هاي موضوع ماده (۸) اين آيين نامه و مديريت و ايجاد توازن در بازار امتياز صادراتي با سياست گذاري عرضه امتياز توليدي و تقاضاي امتياز درخواستي از طريق تعيين امتيازها.

كارگروه موظف است نهايتاً تا دوماه پس از ابلاغ اين آيين نامه فهرست كالاهاي صادراتي و وارداتي مدنظر و قواعد و دستورالعمل هاي مربوط را تعيين و به صورت عمومي ابلاغ نمايد.

كارگروه موظف است نهايتاً تا دوماه پس از راه اندازي بازار امتياز صادراتي، نظر به تجربه اجرايي، ضوابط اعطا و اخذ امتياز، فهرست كالاهاي صادراتي و وارداتي، قواعد بازار و دستورالعمل بازارگرداني را تعديل نمايد.

پس از تدوين و ابلاغ ضوابط و قواعد و به منظور حفظ ثبات و ايجاد امكان برنامه ريزي براي ذي نفعان، كارگروه در بازه هايي كوتاه تر از شش ماه امكان تغيير فهرست كالاها و ضوابط و دستورالعمل هاي بازار امتياز صادراتي و هيچ گونه تعديل ديگري در قواعد اين بازار را مگر در صورت تغيير تعرفه هاي سالانه و مطابق نگاشت رسمي تعرفه هاي قديمي به جديد، ندارد.

سازمان مكلف است با همكاري بانك مركزي و نهايتاً تا (۶۰) روز از زمان ابلاغ اين آيين نامه نسبت به ابلاغ قواعد و دستورالعمل هاي مصوب كارگروه و راه اندازي بستر معاملاتي امتياز صادراتي تحت مديريت و نظارت سازمان اقدام نمايد.

صادركنندگان خرد مشمول اين آيين نامه پس از عرضه ي ارز حاصل از صادرات هر پروانه صادراتي متعلق به خود به ميزان مورد تعهد به مركز مبادله ارز و طلاي ايران، با توجه به ضرايب تخصيص امتياز صادراتي و معيار هايي كه توسط كارگروه تصويب مي شود، امتياز صادراتي دريافت مي كنند.

ضوابط و نحوه محاسبه ضريب تبديلِ معادل هر يورو صادرات به امتياز صادراتي مطابق مصوبات كارگروه تعيين و توسط سامانه جامع تجارت محاسبه و پس از واگذاري ارز حاصل از صادرات به حساب صادركننده در بستر معاملاتي مربوط منظور مي شود.

امتياز صادراتي مربوط به هر پروانه صادراتي، پس از صدور و تاديه به حساب صادركننده در بستر معاملاتي نهايتاً تا (۶۰) روز اعتبار دارد و در صورت عدم عرضه گواهي، پس از گذشت مدت تعيين شده از حساب صادركننده كسر مي گردد.

مبناي محاسبه امتياز صادراتي در خصوص صادرات خدمات، پروانه صادراتي صادر شده توسط كارگروه خواهد بود.

تعيين شموليت كالاهاي صادراتي صرفاً بر عهده كارگروه مي باشد. اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران مي تواند نظرات و پيشنهادات خود در مورد كالاهاي مشمول اين آيين نامه را به سازمان ارائه نمايد و سازمان مكلف است در اولين جلسه كارگروه نظرات ياد شده را مطرح نمايد.

هر يك از واردكنندگان فهرست كالاهاي مشمول اخذ امتياز صادراتي مطابق اعلام كارگروه، مكلفند در بازه ي زمانيِ پس از ثبت سفارش كالاي مشمول و پيش از اعلام منشأ ارز به منظور ترخيص كالا، نسبت به خريد و ابطال امتياز صادراتي به ميزان متناسب با ارز موردنياز براي واردات اقدام نمايند.

ضوابط و ساختار هاي تعيين ضريب تبديلِ معادل هر يورو واردات به امتياز صادراتي موردنياز براي ترخيص كالا مطابق تصميم كارگروه تعيين و توسط سامانه جامع تجارت محاسبه و در صورت دارا بودن شناسه (كد) تخصيص و مشروط به عدم تغيير كالا، به واردكننده اعلام مي شود.

ثبت سفارش هاي پيش از اجرايي شدن اين آيين نامه، عدم افزايش مبلغ و عدم تغيير نوع ارز مورد درخواست، مشمول خريد امتياز صادراتي نيستند. خريد امتياز صادراتي بر اساس درخواست اختياري مي باشد.

سازمان مكلف است جزئيات ضوابط مربوط به ويرايش پرونده هاي ثبت سفارش با الزامات متناسب با اين آيين نامه را پيش از اجراي آن به اطلاع عموم برساند.

سازمان مكلف است مطابق زمان بندي مصوب كارگروه، نسبت به راه اندازي بازار امتياز صادراتي اقدام نمايد.

به منظور سياست گذاري تجاري مناسب، معيارهاي تعيين ضريب تبديل معادل هر يورو صادرات به امتياز صادراتي براي هر پروانه صادراتي توسط سازمان پيشنهاد و به تصويب كارگروه مي رسد. برخي از شاخص هاي قابل لحاظ در تعيين ضرايب پيشنهادي به شرح ذيل مي باشد:

شاخص پيچيدگي كالا (پي سي آي)

ارزش ارزي گمركي كالا

ميزان بهره مندي از يارانه

ميزان انرژي بر و آب بر بودن

سطح فناوري و دانش بنياني

نوع فعاليت (حقيقي يا حقوقي بودن)

سابقه در صادرات كالا

تعداد و سهم فعالين در صادرات كالا

ارزش پروانه صادراتي

افزايش صادرات نسبت به گذشته

زمان رفع تعهد

نوع ارز

به منظور سياست گذاري تجاري و پايش (كنترل) مصارف ارزي، معيارهاي تعيين ضريب تبديل معادل هر يورو واردات به امتياز صادراتي موردنياز براي ثبت سفارش كالاهاي مشمول، توسط سازمان پيشنهاد و به تصويب كارگروه مي رسد. برخي از شاخص هاي پيشنهادي به شرح ذيل مي باشد:

كشش قيمتي تقاضاي واردات

اولويت كالايي (ارزي)

نوع فعاليت (حقيقي يا حقوقي بودن)

نوع ارز ثبت سفارش

سابقه در واردات كالا

تعداد و سهم فعالين در واردات كالا

مبلغ درخواست ارز

براي ثبت سفارش هاي كالاهاي مشمول، نوع ارز مورد درخواست تخصيص ارز نبايد با نوع ارز ثبت سفارش، بجز براي درخواست دلار به جاي ارز مورد درخواست، متفاوت باشد.

بانك مركزي مكلف است حداكثر ظرف يك هفته نسبت به تسويه ريالي ارز واگذار شده صادر كنندگان موضوع اين آيين نامه به مركز مبادله ارز و طلا اقدام نمايد. همچنين بانك مركزي مكلف است حداكثر ظرف دو هفته نسبت به تخصيص ارز ثبت سفارشي كه ملزم به خريد امتياز صادراتي شده است و پيش از درخواست تخصيص ارز ميزان امتياز صادراتي لازم را خريداري و ابطال كرده است، اقدام نمايد.

به منظور حل تعارض احتمالي اين آيين نامه با ماده (22) قانون احكام دائمي برنامه هاي توسعه كشور مصوب 1399 و كاهش بار مالي بر واردكنندگان مشمول و پيشگيري از افزايش قيمت كالاهاي وارداتي مشمول، كارگروه پيشنهاداتي در خصوص تخفيف در حقوق ورودي براي كالاهاي مشمول و صرفاً براي ثبت سفارش هاي مشمول، به كميته موضوع ماده (1) آيين نامه اجرايي قانون مقررات صادرات و واردات پيشنهاد نمايد.

سازمان مكلف است براي شفاف سازي و ايجاد امكان برنامه ريزي، زيرساختي را ذيل سامانه جامع تجارت فراهم نمايد كه بازرگانان با وارد كردن ويژگي هاي ثبت سفارش يا پروانه صادراتي فرضي خود، از ميزان امتياز صادراتي موردنياز يا ميزان امتيازي كه به آن تعلق مي گيرد باخبر شوند.

استفاده از مشوق هاي موضوع اين آيين نامه مانع استفاده از ساير مشوق هاي صادراتي موجود نخواهد شد.

معاون اول رئيس جمهور - محمدرضا عارف