بخشنامه بانك مركزي درخصوص ابلاغ ضوابط به منظور تأمين ارز در قبال پذيرش اوراق گام ويژه در بستر مركز مبادله ارز و طلاي ايران

با سلام و احترام؛ با اشاره به ماده (۳) تصويب نامه شماره ۱۷۵۳۳۰‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/ت۶۵۲۷۹ه مورخ 1404/10/17 هيئت محترم وزيران درخصوص خريد ارز توسط توليدكنندگان و بازرگانان واردكننده مواد اوليه و واردكنندگان روغن موتور، لاستيك و لوازم يدكي مورد استفاده ناوگان سنگين باري و مسافري جاده اي و واردكنندگان موتور هواپيما، كشتي و لوكوموتيو، قطعات يدكي هواپيما و قطار، چرخ سوزن و قطعات يدكي مرتبط با سوزن ريل مورد استفاده در ساير حالت هاي حمل و نقل از فروشنده ارز در قبال پذيرش اوراق گام ويژه در بستر مركز مبادله ارز و طلاي ايران، دستورالعمل اجرايي مربوطه به شرح ذيل جهت اجرا ابلاغ مي گردد:

خريد ارز و ارسال حواله ارزي (با رعايت الزامات بند (۲) از قسمت (د) بخش اول مجموعه مقررات ارزي درخصوص سقف حواله) براي شركت هاي توليدكننده و بازرگانان واردكننده جهت واردات به شرح فوق با انجام ثبت سفارش با عامليت بانك صادركننده اوراق گام ويژه، با نوع عمليات بانكي و صرفاً از طريق ارائه تأييديه كتبي از مديران كل وزارت خانه ذي ربط امكان پذير مي باشد.

: تشخيص شركت هاي توليدكننده و بازرگانان واردكننده مشمول ماده (3) تصويب نامه شماره 175330‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/ت65279ه مورخ 1404/10/17 هيئت محترم وزيران با توجه به لزوم اخذ تأييديه فوق الذكر با وزارت خانه ذي ربط است.

خريد ارز توسط شركت هاي توليدكننده و واردكنندگان مشمول اين دستورالعمل (خريدار ارز)، از طريق صدور اوراق گام ويژه يا انتقال اوراق گام مذكور به فروشنده ارز به روش مستقيم در بستر مركز مبادله ارز و طلاي ايران و بر مبناي گواهي تحقق معامله صادره مركز مبادله ارز و طلاي ايران توسط بانك عامل و حداكثر تا شش ماه پس از ابلاغ اين بخشنامه امكان پذير است.

تأمين ارزش سفارش ارز در كيف پول ريالي متقاضي خريد‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/ مؤسسه اعتباري متقاضي خريد نزد مركز مبادله ارز و طلاي ايران موضوعيت ندارد و وجه ريالي ارز از طريق اوراق گاه ويژه قابل پرداخت است. صرفاً بايد ارزش ريالي هزينه هاي نقل و انتقال و كارمزد هاي ريالي مربوط در كيف پول ريالي تأمين شود.

شركت هاي پالايشي و پتروشيمي و نگهدار (هلدينگ) مرتبط، شركت هاي فولادي، فلزات اساسي رنگين و فرآورده هاي نفتي مفاد بند (۱۳) ماده (۱) آيين نامه اجرايي تبصره (۶) بند (ح) ماده (۲) مكرر قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز (موضوع تصويب نامه شماره ۱۷۰۶۲۳‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/ت۶۰۰۷۰ه مورخ 1401/09/15 هيئت محترم وزيران) به عنوان فروشنده ارز امكان استفاده از ظرفيت اين بخشنامه به عنوان فروشنده ارز را ندارند.

ارائه گواهي تحقق معامله (مطابق با ماده (۲۸) دستورالعمل معاملات بازار ارز تجاري "متقاضي فروش‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/ مؤسسه اعتباري متقاضي فروش با مشاهده اطلاعات سفارش ثبت شده از جمله مبلغ ارز و نرخ ارز، نسبت به تأييد سفارش اقدام مي نمايد. در پايان نشست معاملاتي، معامله تحقق مي يابد.") صادر شده از سوي مركز مبادله ارز و طلاي ايران، به عنوان جايگزين صورتحساب الكترونيكي در انتقال در صدور يا انتقال اوراق گام ويژه از سوي خريدار ارز به بانك عامل ضروري است.

نرخ عملياتي فروش ارز بر مبناي نرخ توافقي فروشنده ارز و خريدار ارز مي باشد.

ارسال درخواست گواهي ثبت آماري مربوط حداكثر تا شش ماه پس از ابلاغ اين بخشنامه ضمن درج شماره (۸۴۸۹۵۶۰) در فيلد كد بخشنامه از طريق سامانه جامع ارزي ضروري خواهد بود.

ضمن الزام به اخذ تعهدنامه پيوست شماره (۲) بخش اول مجموعه مقررات ارزي، در صورت تغيير نوع نرخ ارز مترتب بر تعرفه كالايي يا گروه كالايي مربوط در زمان ترخيص و يا تأخير در ترخيص كالا رفع تعهد ارزي منوط به اخذ مابه التفاوت نرخ ارز مترتب در چهارچوب ضوابط ابلاغي خواهد بود.

خريد ارز مورد نياز شركت هاي توليدكننده و واردكننده مشمول، از طريق صدور‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/ انتقال اوراق گام ويژه با درخواست خريدار ارز و به ذي نفعي فروشنده ارز (متقاضي) توسط بانك عامل امكان پذير است.

اوراق گام ويژه صرفاً براي انجام معامله در مركز مبادله ارز و طلاي ايران قابل صدور است.

اوراق گام ويژه مي تواند با نماد بازار پول يا بازار سرمايه صادر شود.

اوراق گام ويژه داراي سررسيد، (۱) تا (۶) ماه است.

سقف صدور اوراق گام ويژه بر مبناي گواهي انجام معامله، معادل ۲۰۰ درصد از فروش بر مبناي آخرين صورت هاي مالي حسابرسي شده پس از كسر مانده تسهيلات و تعهدات مرتبط با سرمايه در گردش نزد شبكه بانكي، تعيين مي گردد.

اوراق گام ويژه در ساير موارد ذكر نشده تابع دستورالعمل و ضوابط اوراق گام مي باشد.

مبلغ اوراق گام ويژه در صدور و انتقال به ميزان مبلغ فروش ارز مندرج در گواهي تحقق معامله است.

در صورتي كه شركت هاي واردكننده (خريدار ارز) داراي اوراق گام ويژه باشند، فروش ارز در مركز مذكور از طريق ساز و كار انتقال اوراق گام، ضمن انتقال اوراق گام ويژه توسط بانك عامل صادركننده اوراق مذكور به فروشنده ارز امكان پذير است.

اوراق گام ويژه مشمول اين دستورالعمل در زمان انتقال، مي تواند داراي مدت زمان تا سررسيد حداكثر (۶) ماه باشد.

بانك عامل صادركننده اوراق گام ويژه (اعم از اوراق گام ويژه با نماد بازار سرمايه يا اوراق گام ويژه با نماد پول)، بنا بر مستندات ارسالي (از جمله درخواست شركت واردكننده و توافق شركت واردكننده و فروشنده ارز مبني بر پذيرش اوراق گام ويژه) از طريق تغيير ذي نفع اوراق گام ويژه در سامانه گام، وظيفه اجرايي نمودن انتقال اوراق گام ويژه حداكثر ظرف (۲) روز كاري بعد از ارائه گواهي تحقق معامله و ارسال رسيد انتقال سامانه گام ويژه به فروشنده ارز را دارد.

فروشنده ارز مجاز است در چهارچوب دستورالعمل و ضوابط گواهي اعتبار مولد (گام) از ظرفيت اين ابزار از جمله انتقال اوراق گام ويژه در زنجيره توليد، تنزيل (انتقال به بازار سرمايه درخصوص اوراق گام با نماد بازار سرمايه و خريد دين در شبكه بانكي كشور در خصوص اوراق گام با نماد بازار پول)، نگهداري تا سررسيد و يا پرداخت بدهي به دستگاه اجرايي وفق آيين نامه پذيرش اوراق گام در دستگاه هاي اجرايي استفاده نمايد.

بعد از تحقق معامله در چهارچوب دستورالعمل معاملات بازار ارز تجاري، فروشنده ارز بايد نسبت به كارسازي ارز (نوع ارز، مبلغ ارز و نرخ ارز) در بازه زماني مورد توافق و ثبت آن در سامانه معاملاتي بازار ارز تجاري اقدام نمايد.

اصلاح مفاد معامله فروش ارز امكان پذير نيست.

پس از تحقق معامله، ابطال معامله، امكان پذير نيست.

فرآيند عودت ارز و استرداد معادل ارزي مربوط تابع دستورالعمل عودت ارز مربوط به ارزهاي تأمين شده از طريق مركز مبادله ارز و طلاي ايران خواهد بود.

بانك عامل صادركننده گام ويژه موظف است در سررسيد، مبلغ اسمي اوراق گام ويژه را مطابق ضوابط و مقررات، به شماره حساب دارنده نهايي اوراق گام ويژه، واريز نمايد.

بانك عامل صادركننده گام ويژه موظف است عملكرد صدور و انتقال اوراق گام ويژه موضوع اين بخشنامه را به صورت ماهانه به مديريت كل عمليات پولي و اعتباري گزارش دهد.

با تأييد دريافت ارز توسط خريدار ارز ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏/ مؤسسه اعتباري خريدار ارز، تعهد صادراتي فروشنده ارز رفع خواهد شد.

چنان چه خريدار و فروشنده ارز در مواعد مقرر نسبت به ايفاي كامل تعهدات خود مطابق با توافقات انجام شده عمل نكنند، با توجه به مفاد قرارداد منعقده في مابين (كه خود خريدار و فروشنده ارز مسئول تنظيم آن هستند)، مي توانند موضوع تعهد همچنين خسارت هاي احتمالي را از يكديگر مطالبه كند.

بانك مركزي، بانك عامل و مركز مبادله ارز و طلاي ايران هيچ گونه مسئوليتي در تأمين ارز مورد معامله و در پذيرش ريسك هاي مترتب بر ايفاي تعهدات طرفين معامله از جمله نوسانات نرخ ارز و تغييرات نوع نرخ ارز (خريدار و فروشنده ارز) ندارند.

خواهشمند است دستور فرماييد ضمن رعايت ترتيبات مقرر در دستورالعمل و ضوابط اوراق گام و ساير ضوابط و مقررات ابلاغي از جمله دستورالعمل هاي مرتبط با تأمين ارز از طريق مركز مبادله ارز و طلاي ايران مراتب را به كليه شعب و واحدهاي ذي ربط ابلاغ و بر حسن اجراي آن نيز نظارت نمايند.‏‏‏‏ اين دستورالعمل در جلسه مورخ 1405/04/23 كميسيون ارز بانك مركزي به تصويب رسيد و از تاريخ ابلاغ قابل اجرا مي باشد.

مهدي گودرزي معاون ارزي