آيين نامه اجرايي جزء (1) بند (الف) ماده (83) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران (موضوع نحوه تشكيل، اداره و فعاليت تشكل هاي حرفه اي صنعت گردشگري و امور غيرحاكميتي قابل واگذاري به آنها)

هيئت وزيران در جلسه 1404/5/22 به پيشنهاد شماره 14032100/15200 مورخ 1403/9/4 وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي و به استناد جزء (1) بند (الف) ماده (83) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403، آيين نامه اجرايي جزء يادشده را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

وزارت: وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي

تأسيسات گردشگري: كليه مصاديق مندرج در ماده (1)آيين نامه ايجاد، اصلاح، تكميل، درجه بندي و نرخ گذاري تأسيسات گردشگري و نظارت بر فعاليت آنها موضوع تصويب نامه شماره 75791/51001هـ مورخ 1394/6/11 با اصلاحات بعدي و ساير اماكن و واحدهاي گردشگري كه بر اساس قوانين و مقررات، از وزارت مجوز فعاليت دريافت نموده يا مي نمايند.

فعال صنعت گردشگري: شخصي حقيقي كه با اخذ مجوز از وزارت درحوزه گردشگري فعاليت مي نمايد.

تشكل حرفه اي: شخص حقوقي، غيرانتفاعي، غيردولتي، غيرسياسي و غيرتجاري كه توسط دارندگان مجوز تأسيسات يا فعالان صنعت گردشگري در جهت منافع حرفه اي و اهداف مشخص شده در ماده (2) اين آيين نامه، در سطح استان يا كشور با رعايت ضوابط و ترتيبات تعيين شده در اين آيين نامه تشكيل شده و در چهارچوب اساسنامه خود و تحت يكي از عناوين انجمن حرفه اي يا جامعه حرفه اي فعاليت مي نمايد.

انجمن حرفه اي: تشكلي حرفه اي كه توسط تأسيسات گردشگري يا گروهي از فعالان صنعت گردشگري در سطح استان با رعايت مفاد اين آيين نامه تشكيل شده و در چهارچوب اساسنامه خود فعاليت مي نمايد.

كانون انجمن هاي حرفه اي: تشكيلاتي كه از اجتماع نمايندگان انجمن هاي حرفه اي استان بر اساس ترتيبات تعيين شده در اين آيين نامه، ايجاد و نمايندگي كليه فعالان و تشكل هاي حرفه اي گردشگري در سطح استان را بر عهده دارد.

جامعه حرفه اي: تشكلي حرفه اي كه به يكي از حالت هاي زير در سطح كشور تأسيس شده و فعاليت مي نمايد:

جامعه حرفه اي كه توسط نمايندگان انجمن هاي حرفه اي گردشگري در هر استان با رعايت مفاد اين آيين نامه در سطح كشور، تشكيل شده و فعاليت مي نمايد.

جامعه حرفه اي كه به دليل به حدنصاب نرسيدن يا پراكندگي فعالان و تأسيسات گردشگري در سطح كشور و در نتيجه عدم امكان ايجاد انجمن هاي حرفه اي در حداقل نيمي از استان ها، با تأييد وزارت و در چهارچوب ضوابط اين آيين نامه، توسط گروهي از فعالان يا تأسيسات گردشگري در سطح كشور تأسيس شده و فعاليت مي نمايد.

مجمع ملي صنعت گردشگري ايران: تشكيلاتي غير دولتي كه طبق مقررات اين آيين نامه به منظور هماهنگي، همكاري و ارائه مشورت در سياست گذاري، برنامه ريزي، نظارت، راهبري، تعيين و تصويب خط مشي هاي مرتبط با توسعه صنعت گردشگري تشكيل و نمايندگي كليه تشكل ها و جامعه هاي حرفه اي گردشگري در سطح ملي را بر عهده دارد.

كميسيون نظارت: كميسيون موضوع ماده (20) اين آيين نامه كه وظيفه تصميم گيري و برنامه ريزي جهت نظارت بر امور مربوط به تشكل هاي حرفه اي از قبيل فعاليت، اداره، حسابرسي و عملكرد اجرايي را برعهده داشته و طبق ضوابط مندرج در اين آيين نامه تشكيل مي شود.

اساسنامه: سند مصوب مجمع عمومي تشكل كه متضمن ساختار، تشكيلات، اركان و حدود وظايف و اختيارات، نحوه تعيين و تغيير اعضاي اركان، عضويت در تشكل، شرايط تغيير و اصلاح اساسنامه، مبناي اعتبار اسناد اداري و مالي، تعيين منابع مالي، نحوه انحلال و ساير موارد مربوط به تشكل حرفه اي مصرح در اين آيين نامه در چارچوب قوانين و مقررات و با رعايت مقررات وزارت مي باشد.

موافقت اوليه: مجوز موقتي كه مطابق ضوابط اين آيين نامه جهت تحصيل شرايط لازم براي صدور پروانه فعاليت تشكل، توسط وزارت صادر مي شود.

پروانه فعاليت: مجوزي كه از سوي وزارت صادر شده و به موجب آن به تشكل اجازه داده مي شود تا مطابق اساسنامه و در چهارچوب قوانين و مقررات فعاليت كند.

عضو: داوطلب واجد شرايطي كه مراحل عضويت در تشكل را گذرانده و با پذيرش اساسنامه، داراي تعهدات و حقوق مندرج در آن است.

هيئت مؤسس: اشخاص حقيقي يا نمايندگان اشخاص حقوقي داراي مجوز فعاليت از وزارت كه امور مربوط به تأسيس تشكل و وظايف مرتبط با آن را پيگيري و براي دريافت موافقت اوليه تأسيس اقدام مي نمايند.

اركان تشكل: اركاني كه مسئوليت تشكيل، اداره و فعاليت تشكل را مطابق اساسنامه تشكل بر عهده داشته و شامل مجمع عمومي، هيئت مديره و بازرس مي باشند.

مجمع عمومي: بالاترين ركن تشكل حرفه اي كه مطابق اساسنامه متشكل از اعضا تشكيل مي گردد.

هيئت مديره: اشخاص متشكل از منتخبان مجمع عمومي كه مطابق اساسنامه، مسئوليت تحقق اهداف تشكل را برعهده دارند.

بازرس: شخصي كه براي نظارت بر عملكرد هيئت مديره تشكل از سوي مجمع عمومي انتخاب مي شود.

دستگاه هاي اجرايي: دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 1386.

امور غيرحاكميتي قابل واگذاري: كليه امور مرتبط با فعاليت هاي گردشگري كه در زمره وظايف حاكميتي مندرج در ماده (8) قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 1386 نبوده و قابل واگذاري به بخش خصوصي مي باشد.

اهداف تشكل هاي حرفه اي به شرح زير است:

ساماندهي و نظام مند شدن فعاليت بخش هاي غيردولتي گردشگري در جهت حفظ منافع مشروع و قانوني فعالان صنعت گردشگري.

بسترسازي به منظور استفاده از ظرفيت تشكل ها در پيشبرد اهداف توسعه اي صنعت گردشگري.

ايجاد هماهنگي و انسجام بخش هاي غيردولتي در جهت حصول منافع صنعت گردشگري.

كمك به كوچك سازي دولت با فراهم آوردن زمينه واگذاري امور تصدي حوزه گردشگري به تشكل ها.

فراهم نمودن زمينه ارتقاي نقش تشكل ها در تعامل با ساير بخش ها.

ارتقاي سطح مهارت فعالان صنعت گردشگري.

ارتقاء، رشد و توسعه خدمات كيفي بخش گردشگري.

وظايف و اختيارات تشكل هاي حرفه اي در چهارچوب قوانين و مقررات به شرح زير است:

تلاش در جهت استيفاي حقوق و خواسته هاي مشروع و قانوني اعضاي خود.

برنامه ريزي جهت ارتقاي سطح مهارت اعضا در راستاي تسهيل و بهبود امور مربوط به گردشگري.

قبول مسئوليت و همكاري با وزارت و ساير دستگاه هاي اجرايي در نظارت بر حسن اجراي مقررات مرتبط با گردشگري.

ارائه مشاوره به وزارت و ساير دستگاه هاي اجرايي در جهت توسعه گردشگري.

همكاري در زمينه شناسايي فعالان و واحدهاي غيرمجاز.

همكاري در جهت شناخت بهتر مشكلات فعالان بخش گردشگري و كمك به حل آنها.

جمع آوري اطلاعات در جهت بررسي مشكلات، شناخت نيازها و اولويت هاي صنعت گردشگري.

همكاري با وزارت در معرفي و تبليغ انواع جاذبه هاي گردشگري.

همكاري با وزارت درآموزش تخصصي جهت افزايش سطح مهارت و كارآيي فعالان حوزه گردشگري.

توسعه و ترويج شيوه هاي نوين مديريت و بهره برداري از تأسيسات گردشگري در سراسر كشور.

شركت در نمايشگاه هاي داخلي و خارجي مرتبط با صنعت گردشگري.

همكاري با نهادهاي بين المللي ذي ربط و قبول عضويت آنها با رعايت قوانين و مقررات مربوط.

نظارت برحسن انجام وظايف اعضاء و فعاليت هاي گردشگري در چهارچوب ضوابط ابلاغي وزارت.

همكاري در جهت تأسيس و تقويت شركت هاي تعاوني اعضاي تشكل.

جمع آوري حق عضويت و كمك هاي داوطلبانه به ترتيب مقرر در اساسنامه با تأييد وزارت.

همكاري و تعامل با ساير تشكل هاي مرتبط با گردشگري.

انجام امور واگذار شده از سوي وزارت با رعايت قوانين و مقررات مربوط.

تنظيم بودجه سال بعد تا آخر دي ماه و ترازنامه سالانه تا پايان خرداد ماه سال بعد و ارائه گزارش آن به وزارت.

تنظيم ترازنامه سالانه و تسليم آن تا پايان خرداد ماه سال بعد به وزارت براي رسيدگي و تصويب.

بررسي شكايات و بازرسي از واحدهاي گردشگري در چهارچوب سياست هاي مصوب وزارت.

ارائه پيشنهاد براي تعيين نرخ خدمات گردشگري مرتبط به وزارت.

ايجاد تسهيلات لازم براي آموزش هاي مورد نياز فعالان صنعت گردشگري به طور مستقل يا با كمك سازمان هاي دولتي يا غيردولتي.

ارائه نظر مشورتي در خصوص تهيه لوايح و طرح هاي مربوط به توسعه صنعت گردشگري.

اجراي ساير وظايف و اختيارات مندرج در اين آيين نامه و دستورالعمل هاي اجرايي مربوط.

در هر حوزه فعاليت گردشگري كه داراي شرايط و نصاب لازم باشد، صرفاً يك تشكل حرفه اي قابل تأسيس و ادامه فعاليت مي باشد و وزارت مجاز نيست با شروع يا ادامه فعاليت تشكل هاي موازي موافقت نمايد.

نظارت بر تأسيس و فعاليت تشكل حرفه اي در سطح استان بر عهده اداره كل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي استان است. پايش و نظارت عاليه بر حسن اجراي مقررات و همچنين اقدامات مربوط به تأسيس و فعاليت تشكل هاي حرفه اي كشوري يا ملي بر عهده وزارت است.

اشخاصي كه فاقد مجوز فعاليت از وزارت هستند، نمي توانند نسبت به تأسيس يا عضويت در تشكل هاي حرفه اي اقدام نمايند. مبناي متقاضيان عضويت انجمن هاي حرفه اي از حيث موقعيت جغرافيايي اعم از اينكه فعاليت ثابت يا سيار داشته باشند، استاني است كه متقاضي مجوز فعاليت خود را از آن دريافت نموده است.

تعداد حدنصاب جهت تشكيل هر انجمن حرفه اي گردشگري در هر استان حداقل (30) عضو مي باشد.

چنانچه در هر يك از استان هاي كشور تعداد تأسيسات يا فعالان صنعت گردشگري داراي مجوز به حدنصاب نرسد، مشمولان متناسب با نوع فعاليت خود به عضويت انجمن هاي همگن درمي آيند.

انجمن هاي همگن در هر استان، به پيشنهاد اداره كل ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي استان مربوط و تأييد وزارت با ملحوظ نمودن شرايط، تعداد و وضعيت تأسيسات يا فعالان بخش گردشگري هر استان تعيين مي گردد.

در صورت ايجاد تشكل حرفه اي همگن، ذكر نام تمام بخش هاي همگن شده در عنوان تشكل ضروري است. همچنين بر اساس نظر كميسيون نظارت، نحوه مشاركت اعضاء و انتخاب هيئت مديره تشكل بايد به گونه اي در اساسنامه پيش بيني شود كه توازن و تناسب منطقي بين فعاليت هاي بزرگ و كوچك برقرار گردد.

ثبت دو تشكل همگن در يك بخش (فعالان يا تأسيسات گردشگري) در حوزه فعاليت جغرافيايي مشترك، مجاز نيست .

ادغام تشكل هاي داراي حدنصاب با يكديگر، مشروط به درخواست اكثريت اعضاء به تشخيص كميسيون نظارت با رعايت تبصره (3) اين ماده امكان پذير مي باشد.

عنوان تشكل هاي حرفه اي در سطح استان «انجمن» و در سطح كشور «جامعه» است و استفاده از ساير عناوين نظير خانه، جمعيت، اتحاديه و سنديكا مجاز نمي باشد.

هرگونه ورود به امور تأسيسات و فعاليت هاي گردشگري از سوي اتحاديه ها موضوع قانون نظام صنفي كشور مصوب 1392 و اصلاحات بعدي ممنوع است.

مراحل تأسيس تشكل حرفه اي به ترتيب زير است:

ارائه درخواست تأسيس تشكل حرفه اي و صدور موافقت اوليه توسط حداقل پنج متقاضي به عنوان هيئت مؤسس.

بررسي درخواست از نظر داشتن شرايط لازم براساس ضوابط و مقررات اين آيين نامه و صدور موافقت اوليه.

انتشار آگهي برگزاري مجمع عمومي مؤسس.

تشكيل مجمع عمومي، تصويب اساسنامه و برگزاري انتخابات هيئت مديره و بازرس با حضور و نظارت نماينده وزارت.

صدور معرفي نامه از سوي وزارت جهت انجام اقدامات ثبتي.

صدور پروانه فعاليت تشكل توسط وزارت.

تقاضاي صدور موافقت اوليه، بايد حاوي اسامي و تصوير مدارك هويتي هيئت مؤسس، اساسنامه پيشنهادي، حوزه جغرافيايي فعاليت، امضاي اعضاي هيئت مؤسس و معرفي نماينده هيئت مؤسس باشد. پس از انجام انتخابات و تعيين اعضاي هيئت مديره و بازرس، هيئت مؤسس خود به خود منحل مي گردد.

مدت اعتبار موافقت اوليه، از تاريخ صدور دو ماه مي باشد و هيئت مؤسس موظف است ظرف اين مدت، نسبت به طي مراحل تأسيس و تشكيل مجمع عمومي مؤسس جهت تصويب اساسنامه اقدام نمايد، در غير اين صورت موافقت اوليه تأسيس، باطل مي شود.

تشكل هاي حرفه اي پس از ثبت و صدور پروانه فعاليت از سوي وزارت، رسميت مي يابند، ليكن بايد نسبت به اخذ شناسه ملي از سازمان ثبت اسناد و املاك كشور اقدام نمايند.

سازمان مزبور مكلف است تغييرات مربوط به تشكل هاي گردشگري را منطبق با ضوابط مندرج در اين آيين نامه ثبت نمايد.

ثبت آگهي تأسيس يا انجام تغييرات هرگونه تشكل حرفه اي حوزه گردشگري در روزنامه رسمي كشور، بدون موافقتنامه يا تائيديه از سوي وزارت ممنوع است.

وزارت مي تواند در خصوص ثبت تشكل هاي موضوع اين آيين نامه، طبق تبصره (1) ماده (4) آيين نامه پايگاه اطلاعات اشخاص حقوقي موضوع تصويب نامه شماره 131646/ت49789هـ مورخ 1393/11/5 اقدام نمايد.

صدور پروانه فعاليت تشكل حرفه اي مستلزم ارائه مدارك زير است:

تصوير آگهي هاي مربوط به تأسيس و برگزاري مجمع عمومي.

فهرست اسامي شركت كنندگان مجمع عمومي.

فهرست اسامي و مشخصات كل اعضاء.

دو نسخه اساسنامه مصوب مجمع عمومي.

صورتجلسه مربوط به مجمع عمومي و برگزاري انتخابات هيئت مديره و بازرس.

صورتجلسه تعيين سمت اعضاي هيئت مديره.

مدارك و مستندات مربوط به ثبت تشكل.

مدت اعتبار پروانه فعاليت تشكل هاي حرفه اي گردشگري سه سال مي باشد و وزارت پس از دريافت مدارك ياد شده، در صورت احراز صحت برگزاري مجامع عمومي عادي يا فوق العاده و تكميل بودن مدارك مربوط، ظرف (10) روز نسبت به صدور پروانه فعاليت اقدام نمايد.

تاريخ شروع دوره هيئت مديره و بازرس، بر اساس تاريخ ثبت مندرج در روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران بوده و تشكل موظف است ظرف يك ماه نسبت به ثبت مصوبات مجامع عمومي اقدام نمايد. چنانچه مدت دو ماه از تاريخ برگزاري مجمع عمومي (اعم از عادي و فوق العاده) بگذرد و به هر دليل مراتب از طريق اداره ثبت شركت ها و مؤسسات غيرتجاري ثبت نشود، تجديد مجمع عمومي الزامي است.

عضويت فعالان و دارندگان مجوز تأسيسات گردشگري داراي مجوز از وزارت بنا بر نوع فعاليت خود در تشكل هاي حرفه اي گردشگري متفاوت، مجاز است اما نمي توانند در بيش از يك تشكل رئيس يا عضو هيئت مديره و يا بازرس باشند.

تعداد اعضاي هيئت مديره انجمن حرفه اي استان، بسته به ميزان نفرات به شرح زير خواهد بود:

انجمن هايي كه تعداد اعضاي آن تا سقف (50) عضو باشد تعداد (3) نفر عضو اصلي و (1) نفر عضو علي البدل.

انجمن هايي كه تعداد اعضاي آن (51) تا (250) عضو باشد، تعداد (5) نفر عضو اصلي و (2) نفر عضو علي البدل.

انجمن هايي كه تعداد اعضاي آن از (251) تا (500) عضو باشد (7) نفر عضو اصلي و (3) نفر عضو علي البدل.

انجمن هايي كه تعداد اعضاي آن از (501) و بالاتر عضو باشد تعداد (9) نفر عضو اصلي و (4) نفر عضو علي البدل

هر تشكل حرفه اي داراي يك بازرس است كه براي مدت يك سال انتخاب مي-شود. تشكل هاي حرفه اي مي توانند با تصويب مجمع عمومي مؤسس يا فوق العاده و درج در اساسنامه، تعداد بازرس تشكل را حداكثر به دو نفر افزايش دهند.

تعداد اعضاي هيئت مديره جامعه حرفه اي كشوري موضوع جزء (الف) بند (7) ماده (1) پنج نفر اصلي و سه نفر علي البدل و موضوع جزء (ب) بند (7) ماده (1) هفت نفر اصلي و سه نفر علي البدل مي باشد.

جوامع حرفه اي كشوري موضوع جزء (ب) بند (7) ماده (1) در سطح استان ها و انجمن هاي حرفه اي استاني در سطح شهرستان ها مشروط به درج در اساسنامه مي توانند نمايندگي (شعبه) ايجاد نمايند. دستورالعمل اجرايي مربوط به وظايف و حدود اختيارات نمايندگي ها از سوي وزارت تهيه و ابلاغ مي شود.

در هر استان اعضاي كانون انجمن هاي حرفه اي استان از اجتماع رؤساي هيئت مديره انجمن هاي حرفه اي گردشگري آن استان تشكيل مي گردد. كانون استاني، ماهيت شورايي داشته و نيازي به ثبت در اداره ثبت شركت ها ندارد. مقررات مربوط به فعاليت كانون هاي استاني از سوي وزارت تهيه و ابلاغ مي شود.

هر يك از انجمن هاي حرفه اي مي توانند به جاي رئيس هيئت مديره يكي از اعضاي هيئت مديره را به عنوان نماينده آن انجمن جهت عضويت در كانون معرفي نمايند.

ايجاد كانون در هر استان، مستلزم تشكيل حداقل (5) انجمن حرفه اي بر اساس ضوابط اين آيين نامه مي باشد.

اعضاي هر يك از جوامع حرفه اي كشوري موضوع جزء (الف) بند (7) ماده (1) از اجتماع نمايندگان انتخابي از سوي هيئت مديره انجمن هاي حرفه اي گردشگري استان ها تشكيل مي گردد.

نماينده انجمن حرفه اي استاني بايد رئيس يا يكي از اعضاي هيئت مديره باشد.

تعداد نمايندگان هيئت مديره انجمن هاي حرفه اي استان، به تشخيص وزارت متناسب با ظرفيت و با توجه به تعداد اعضا از حداقل (1) نماينده تا حداكثر (4) نماينده مي باشد، ليكن از هر استان، بيش از (1) نفر نمي تواند داوطلب عضويت هيئت مديره يا بازرس باشد. نماينده هر استان مي تواند نمايندگي ساير افراد نماينده همان استان را داشته باشد، ليكن در خصوص ساير استان ها، صرفاً امكان اخذ يك نمايندگي وجود دارد.

هر يك از جوامع حرفه اي كشوري موضوع اين ماده، پس از تشكيل انجمن حرفه-اي براساس ضوابط اين آيين نامه، در حداقل (16) استان كشور تشكيل مي گردد.

اعضاي كانون هاي استاني و مجمع ملي پس از تشكيل اولين جلسه با برگزاري انتخابات از ميان خود رئيس، نائب رئيس و دبير را براي مدت يك سال انتخاب نموده و صورتجلسه را به وزارت ارسال مي نمايند.

مجمع ملي صنعت گردشگري ايران مركب از افراد ذيل تشكيل مي گردد:

يك نفر نماينده از هر جامعه كشوري.

سه نفر از افراد خبره يا دانشگاهي يا صاحب نظر از بخش غيردولتي به انتخاب وزير ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي.

هفت نفر نماينده به انتخاب كانون هاي استاني.

نمايندگان جوامع كشوري بايد از اعضاي هيئت مديره جامعه باشند.

نمايندگان كانون هاي استاني بايد عضو هيئت مديره انجمن هاي حرفه اي باشند و از صنوف مختلف انتخاب شوند.

دستورالعمل اجرايي اين ماده از سوي وزارت تهيه و ابلاغ مي شود.

كليه انتخابات هاي مربوط به تشكل هاي حرفه اي به صورت مخفي بوده و با حضور و نظارت نماينده وزارت معتبر است.

هيچ عضوي نمي تواند در بيش از دو دوره متوالي يا سه دوره متناوب رئيس يا عضو هيئت مديره تشكل هاي حرفه اي باشد مگر اينكه آراي دو سوم اعضاي مجمع عمومي را كسب نمايد.

سوابق عضويت در هيئت مديره مربوط به قبل از تصويب اين آيين نامه، در اجراي اين ماده محاسبه نمي شود.

چنانچه مجوز فعاليت هر يك از اعضاي تشكل ها توسط وزارت لغو گردد، آن عضو خود به خود از تشكل حرفه اي خارج مي گردد.

كميسيون نظارت مركب از مديركل نظارت و ارزيابي خدمات گردشگري و مديركل دفتر حقوقي و املاك وزارت، يك نفر از صاحب نظران يا خبرگان دانشگاهي از بخش غيردولتي به انتخاب معاون گردشگري وزارت و يك نفر نماينده تشكل حرفه اي كشوري مرتبط تشكيل مي گردد.

دبيرخانه كميسيون با استفاده از نيروي انساني، امكانات و تشكيلات (واحد و پست سازماني) موجود وزارت در محل معاونت گردشگري وزارت تشكيل و مصوبات آن با امضاء مديركل نظارت و ارزيابي خدمات گردشگري ابلاغ مي گردد.

تصميمات و مصوبات كميسيون نظارت با رعايت قوانين و در محدوده مفاد اين آيين نامه و دستورالعمل هاي اجرايي آن، لازم الاجرا است.

وزارت به منظور ايجاد رويه واحد، يك نمونه اساسنامه را به عنوان «اساسنامه الگو» در چهارچوب مفاد اين آيين نامه و موارد مندرج در تبصره (3) اين ماده، تدوين و ابلاغ نمايد. اساسنامه هاي تهيه شده توسط هيئت مؤسس تشكل ها نبايد خارج از چهارچوب هاي تعيين شده در اساسنامه الگو باشد.

در اساسنامه تشكل هاي حرفه اي استناد به اين آيين نامه به عنوان مبناي حقوقي تأسيس و فعاليت تشكل الزامي است.

هر گونه تغيير در اساسنامه با تأييد وزارت امكان پذير بوده و مفاد اساسنامه نمي تواند با مقررات اين آيين نامه و دستورالعمل هاي اجرايي آن در تعارض باشد.

اساسنامه تشكل هاي حرفه اي بايد حاوي شرايط زير باشد: 1- نام كامل تشكل. 2- اهداف، موضوع و برنامه هاي تشكل براي تحقق اهداف. 3- نشاني مركز اصلي و محدوده جغرافيايي فعاليت. 4- ساختار و اركان به همراه شرح وظايف، نحوه فعاليت، حدود اختيارات و مسئوليت هر ركن به تفكيك و نحوه تعيين و عزل آنها. 5- نحوه تصويب اساسنامه و تغيير و اصلاح آنها و نحوه تصويب عملكردهاي اجرائي و مالي تشكل. 6- نحوه تأمين منابع مالي. 7- نحوه عضوگيري و شرايط كلي عضويت. 8- نحوه ادغام و تعيين تكليف دارايي ها پس از ادغام يا تفكيك. 9- نحوه ارائه گزارش هاي عملكرد اجرائي و مالي به اعضاي تشكل و نيز بازرسي و حسابرسي.

در صورتي كه وجود زيرساخت الكترونيكي لازم، مجامع عمومي سالانه مي تواند پس از موافقت كتبي وزارت، به صورت مجازي برگزار گردد و در اين صورت مصوبات مجامع مجازي مانند مجامع حضوري رسمي، قانوني و لازم الاجرا خواهند بود.

درصورتي كه تشكل براي نخستين بار تشكيل مي شود، مجمع عمومي مؤسس تشكيل مي گردد و تصويب اساسنامه اوليه در صلاحيت مجمع عمومي مؤسس است. پس از آن هر گونه اصلاح يا تغيير در اساسنامه، در حيطه اختيارات مجمع عمومي فوق العاده است.

تغييرات سمت اعضاي هيئت مديره انجمن استاني تاثيري در تركيب هيئت مديره و يا بازرس تشكل كشوري نداشته، ليكن در صورتي كه اعضاي هيئت مديره و بازرس منتخب تشكل كشوري، در تشكل استاني خود از عضويت هيئت مديره بنا به هر دليلي (اعم از استعفاء، لغو مجوز و رأي نياوردن) خارج شوند، از عضويت هيئت مديره يا بازرس تشكل كشوري نيز خارج شده و به ترتيب اعضاي منتخب علي البدل تشكل كشوري جايگزين خواهد شد.

شرايط عمومي داوطلبان هيئت مديره و بازرس به شرح زير مي باشد:

تابعيت ايران.

دارا بودن مجوز معتبر فعاليت از وزارت.

عدم ممنوعيت تصرف در اموال به دليل حجر، ورشكستگي و افلاس.

نداشتن محكوميت كيفري مؤثر.

شرايط اختصاصي داوطلبان در چهارچوب مقررات اين آيين نامه و دستورالعمل هاي اجرايي آن، با پيشنهاد اعضاي تشكل و تصويب مجمع عمومي مؤسس يا فوق العاده در اساسنامه درج مي شود.

كليه منابع و دارايي هاي تشكل حرفه اي اعم از منقول و غير منقول، متعلق به شخصيت حقوقي تشكل بوده و مطابق با اساسنامه در راستاي اجراي موضوع فعاليت هزينه مي شود. هيچ يك از مؤسسين و اركان و وابستگان و وراث قانوني آنها حق مطالبه سهم را نخواهند داشت.

مقررات مربوط به پيشگيري از بروز انحصار و يا ايجاد تعارض منافع در فرآيند تأسيس و فعاليت تشكل هاي حرفه اي، از سوي وزارت تهيه و ابلاغ مي شود.

منابع مالي تشكل هاي حرفه اي عبارت است از:

وروديه و حق عضويت پرداختي از سوي اعضاء.

كمك هاي دريافتي از اشخاص حقيقي يا حقوقي.

كمك هاي دريافتي از وزارت در چهارچوب قوانين مربوط.

هرگونه فعاليت سياسي، تجاري يا انتفاعي از سوي تشكل هاي حرفه اي ممنوع است.

وزارت و ساير دستگاه هاي اجرايي مي توانند در كليه امور مرتبط با گردشگري از قبيل كارگروه (كميته) ها، كميسيون ها و جلساتي كه به نحوي نياز به حضور بخش خصوصي گردشگري و يا نمايندگان آنها باشد، از ظرفيت تشكل هاي حرفه اي موضوع اين آيين نامه استفاده نمايند.

پس از تأسيس تشكل هاي حرفه اي گردشگري در هر يك از بخش هاي گردشگري مطابق اين آيين نامه، وزارت مي تواند با همكاري تشكل كشوري مرتبط با هر بخش، امور تصدي گري را احصاء و با رعايت قوانين و مقررات مربوط به تشكل هاي حرفه اي واگذار نمايد.

واگذاري امور تصدي بايد بر مبناي تسهيل گري، تسريع فرآيندهاي اجرايي و ايجاد فضاي رقابتي صورت گرفته و نبايد موجب ايجاد انحصار شود.

واگذاري امور تصدي به تشكل هاي حرفه اي كه قبل از تصويب اين آيين نامه تحت نظارت وزارت تأسيس شده اند، منوط به تطبيق شرايط تشكل با مفاد اين آيين نامه خواهد بود.

تشكل هاي حرفه اي موظفند در صورت درخواست، نسبت به ارائه گزارش عملكرد خود به وزارت اقدام نمايند.

مرجع رسيدگي به اختلافات و تخلفات حرفه اي كليه تشكل هاي حرفه اي منحصراً وزارت است. مقررات مربوط و نحوه رسيدگي از سوي وزارت تهيه و ابلاغ مي گردد.

در صورت تخطي تشكل حرفه اي از مقررات اين آيين نامه پس از دو بار تذكر با فاصله سه ماه، در صورت عدم اصلاح شرايط مطابق تصميمات وزارت، وزارت مي تواند نسبت به انحلال تشكل حرفه اي مربوط اقدام نمايد. اعضاي هيئت مديره سابق امكان تأسيس تشكل جديد را ندارند.

عقد هر گونه قرارداد يا توديع سند تعهدآور حقوقي في مابين تشكل هاي موضوع اين آيين نامه با شركت ها، مؤسسات و دولت هاي خارجي در چهارچوب قوانين و با ابلاغ وزارت امكان پذير است.

وزارت موظف است دستورالعمل هاي اجرايي مورد اشاره در اين آيين نامه را حداكثر ظرف سه ماه تهيه و از سوي وزير ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي ابلاغ نمايد. كليه تشكل هاي حرفه اي قبلي كه بر اساس دستورالعمل اجرايي نحوه تشكيل و فعاليت تشكل هاي تأسيسات گردشگري موضوع ماده (25) تصويب نامه شماره75791/51001هـ مورخ 1394/6/11 تأسيس شده اند، موظفند حداكثر ظرف يك سال، نسبت به تطبيق شرايط خود با ضوابط اين آيين نامه اقدام نمايند و در صورت انقضاء مهلت مزبور و عدم تطبيق، وزارت مكلف است از فعاليت آنها جلوگيري و اقدامات لازم را جهت انحلال از طريق مراجع قضايي ذي صلاح بعمل آورد.

ادارات نظارت بر اماكن عمومي فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران مكلفند به تقاضاي مرجع صدور مجوز رأساً از ادامه فعاليت اماكن گردشگري غيرمجاز (فاقد مجوز فعاليت) جلوگيري نمايد و تشكل حرفه اي مي تواند گزارش تخلف واحدهاي صنفي مربوط را جهت تعقيب به مرجع مربوط اعلام نمايند.

وزارت مكلف است در اجراي اين ماده، فهرست تشكل هاي حرفه اي را در اختيار ادارات نظارت بر اماكن فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران قرار داده و به صورت دوره اي به روزرساني كنند.

در صورت راه اندازي سامانه الكترونيكي تشكل هاي حرفه اي از سوي وزارت، كليه امور مرتبط از طريق سامانه انجام گرفته و تشكل هاي حرفه اي نيز علاوه بر خوداظهاري، مكلفند فرآيندهاي مربوط به تشكل را از طريق سامانه مزبور اجرا نمايند.

صدور مجوز هر گونه تشكل از سوي ساير مراجع در حوزه هاي فعاليت هاي موضوع اين آيين نامه به استثناي آنچه كه در قوانين اجازه داده شده است ممنوع است.

از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه، دستورالعمل اجرايي نحوه تشكيل و فعاليت تشكل-هاي تأسيسات گردشگري موضوع ماده (25) تصويب نامه شماره۵۱۰۰۱/75791هـ مورخ 1394/6/11 لغو مي گردد.

محمدرضا عارف معاون اول رئيس جمهور