اساسنامه و برنامه دانشسراهاي مقدماتي دختران

دانشسراي مقدماتي دختران بر طبق اساسنامة دانشسراهاي مقدماتي مصوب شهريورماه 1313 براي اكمل معلومات عمومي دختران و آماده ساختن آنان جهت فن آموزگاري تاسيس مي شود.

جدول ساعات به قرار ذيل است: سال اول سال دوم روانشناسي: تعليم و تربيت اخلاق 2 2 فارسي 4 3 عربي 2 2 زبان خارجه 2 2 تاريخ و جغرافيا 4 2 رياضيات (رسم در كلاس دوم) 4 3 فيزيك و شيمي 2 2 حفظ‌الصحه 2 1 تاريخ طبيعي 2 2 نقاشي 1 1 موسيقي و سرود 2 2 تربيت بدني 3 2 كارهاي دستي و خياطي 2 2 تمرين آموزگاري ـ 6 32 32

با توجه به قسمت چهارده ماده هفتم و ماده سيزدهم اساسنامة دانشسراهاي مقدماتي پسران، برنامه دانشسراهاي مقدماتي دختران مطابق است با برنامة دانشسراهاي مقدماتي پسران مصوب شهريورماه 1313 و شهريور 1315 باسثتناي مواد فيزيك و شيمي ـ حفظ‌الصحه، زبان خارجه، تربيت بدني كه برنامة تفصيلي آن به قرار ذيل است:

دو ساعت در هفته

تغذيه: فاسد شدن غذاهاي معمولي (جامد و مايع) گوشتهاي خطرناك (مسموميت از گوشت تريشين و ساتركرمهاي طفيلي)

مشروبات: آب، چاي؛ قهوه، خطر مشروباتي كه در كوچه بفروش مي‌رسد (دوغ، آب آلو، آب زرشك و غيره) مسموميت از الكل بطور حاد و مزمن، الكليسيم و خطرات آن براي شخص و نسل و جامعه

هوا: هواي لازم و سالم براي تنفس، هواي محبوس، اختناق، مسموميت به وسيله گرد و خاك و انتشار بعضي امراض بوسيلة آن، شرايط تهويه محل مسكوني (كلاس مدرسه) احتياط لازمه در موقع جاروب كردن، مضرات جريان سريع هوا (كوران)، تناسب لباس با هواي خارج

نور: لزوم آفتاب براي سلامتي (اثرات اشعه ماوراء بنفش)، امراضي كه در نتيجه اثر زياد آفتاب توليد مي‌شود. (محافظت سر از نور شديد آفتاب)، نور مصنوعي و نور طبيعي نزديك‌بيني بواسطه كافي نبودن نور، خطرات نور براي چشم روشنايي اطاقهاي مدرسه، سمت دخول نور بكلاس.

آبهاي مشروب: اختلاف تركيب آب نسبت بنواحي، آبهاي راكد، آب جاري، آب چشمه، آب باران، آب انبار، كثيف شدن آب بواسطه ميكروبهاي مولد مرض (مخصوصاً حصبه)، مراقبت در آب مشروب مدارس، تصفيه آب، آبهاي معداني، فوائد لوله‌كشي آب در شهرها. مواد مخدره و محركه: ترياك و مشتقات آن؛ حشيش؛ كوكائين و دخانيات

طبقه‌بندي اغذيه: لزوم هر يك براي بدن، مقدار غذاي لازم، ويتامين و خطر نبودن آن در غذا راشيتيسم، اسكوربيت مسموميت از غذاهاي فاسد

حفظ‌الصحه شخصي: پوست بدن، گوش، مو، چشم، بيني، دندان و غيره لزوم ورزش و استحمام، كار زياد بدني و فكري، خطرت حاصله از الكتريسته و گازهاي كربنيك (زغال) و گاز چراغ و بنزين، كمكهاي ابتدايي به مريض و مجروح و غريق و عمل آن دركلاس

امراض مسريه: تعريف امراض مسريه و ذكر امراض كه سرايت آنها فوري و قطعي است از قبيل كچلي؛ جرب؛ آبله، سرخك، مخملك، سياه سرفه، سل، سالك، شرح مرض مالاريا و طرز انتقال آن (خطر مردابها)، سرايت امراض بوسيلة آب و هوا و غذا و بطور مستقيم امراضي كه از حيوانات اصلي سرايت مي‌كند (هاري، سياه زخم)، دفن و مقررات صحي راجع به آن، جلوگيري از امراض ميكروبها و عقيم كردن آنها، ضدعفوني؛ خطرات زخم، آنتي سپس مايه (واكسن) و سرم، تلقيح و تجديد آن، خطرات آبله، نظافت در موقع كوبيدن آبله، ديفتري و تلقييح سرم آن موسانتاريا، امراض عمده ساريه و احتياط لازم موقع بروز اپيدي در خارج و در دبستانها. حفظ‌الصحه البسه: نوع و رنگ پارچه باقتضاي فصل، ضدعفوني لباس، تناسب لباس با هوا

حفظ‌الصحه خانه: تهويه، روشنايي، گرم كردن (مضرات كرسي و احتياط لازم در بخاري، نظافت مستراح، آشپزخانه، ضدعفوني امكنه در مواقع امراض ساريه حيوانات موذي (مگس، كبك، موش، پشه، شپش)

امراض مقاربتي: خطرات آن براي شخص و جامعه و نسل

اصول مقدماتي بچه‌داري: احتياط لازم در موقع حاملگي، مواظبت طفل نوزاد، غذا و شيردادن مضرات قنداق، نظافت لباس و گهواره، شيردادن مادر و اهميت آن، شيردادن بوجه مصنوعي، حفظ شير از فساد، شير دائه و مراعات سالم بودن دائه، نمو طفل، آبله كوبي، از شير گرفتن؛ اهميت ويتامين در اين موقع. فوائد و اهميت ورزش و خطر افراط در آن و ورزشهاي سخت؛ حركات بدني در منزل و فوائد آن مخصوصاً در هواي آزاد، مضرات بعضي ازكرمها و پودرها به علت داشتن مواد سربي و جيوه مضرات مايعات و موادي كه (بربيانتين) براي تزئين مواد استعمال مي‌شود كه استعمال آنها بايد با مشورت طبيب باشد. مضرات كفشهاي تنگ و پاشنه بلند و بدون پاشنه كه كف مسطح دارند (از قبيل كفش جير و تك‌پوش و غيره) مضرات برهنه بودن پا.

حفظ‌الصحه حمام: مضرات اشتراك لوازم حمام و مخاطرة سرايت بعضي از امراض از زمين حمام كثيف ـ خزانه امراضي كه در مدارس ممكن است در محصل پيدا شود: نزديك‌بييني، انحراف ستون فقرات رعاف، امراض حاصله از سرماخوردگي، در نتيجه كوران يا تغيير حرارت كلاس، اختلال در تغذيه امراض عصبي، امراض مسريه (قارچي عفوني)

مراجعه به مطالب راجع به مايعات و گازها طبق برنامه دوره اول متوسطه، تجربه‌هاي ساده توسط شاگردان مراجعه به مبحث صوت بر طبق برنامه دوره اول متوسطه مبحث نور: اجسام منيره و مستنيره و كدر و شفاف، سايه و شبه ظل، انعكاس نور و قوانين آن در آيينه ناسمتوي و معقر، منشور؛ انواع عدسيها و تشكيل تصاوير در آنها، دوربين عكاسي، آن پژوكسيون، ذره‌بين و دوربين، چشم از نظر فيزيك، تطابق عينكها ـ تجزية نور: قوه، كار، قوانين سقوط اجسام

يك ساعت در هفته مراجعه به مبحث حرارت، متمم آن (انبساط اجسام: مايع؛ جامد، گاز) قانون ماريوت و كيلوساك كالري، حرارت مخصوص، حرارت ذوب يخ، حرارت تبخيرآب، غليان آب و تغييرات درجة حرارت، غليان بواسطة اختلاف ارتفاع يا مواد محلول در آب، يخ مصنوعي، بخار آب و هوا، قابليت هدايت و قوة تشعشع مراجعه به مطالب مبحث الكترويسيته طبق برنامه دوره اول متوسطه ـ قانون اهم القاء الكتريك، جريان الكتريك، مغناطيس الكتريكي، ولت‌متر، آمپرمتر، اعاد جريان؛ اختلاف سطح و قدرت الكتريكي، آمپر، ولت، وات، زنگ اخبار، تلگراف، تلفن، جريان متناوب، ارتعاشات الكتريكي، موج، تلگراف و تلفن و بي‌سيم.

1 ساعت در هفته توضيحات و دستورهاي كلي راجع به طريق استفاده از اسبابهاي شيميايي، تركيب آب، تركيب گاز كربنيك، قوانين عددي، تركيبات شيميايي از حيث حجم و جرم، سمبل، معادلات شيميايي طرز تسمية اجسام، مراجعه مختصري به فلزات و شبه فلزات مطابق برنامه دوره اول، عمل اسيدها؛ بازها و املاح، اكسيدها، هيدراتهاي فلزي اطلاعات عمومي راجع به استخراج فلزات و صنايع فلزي، املاح قليايي، آهكي، كودهاي شيميايي، آلومينيوم؛ آلومبين، كلرات، زاج، مس، قلع، سرب.

كربورهاي هيدروژن، نفت و بنزين، استيلن، اجسام چرب طبيعي و اسيدهاي آن، گلسيرين اسيد اكسالييك، اسيد كلريدريك، گلولز، ساكارز، لاكتوز، نشاسته، آرد، سلولز، كاغذ فنول جفت؛ مازو؛ دباغي، جوهرسقز، آلكالوئيدها به اختصار. مواد ازته، آلبومين، كازنين فيبرين (تخم مرغ و شير و گوشت و نان) تخميز الكلي، انقلاب سركه، متعفن شدن مواد آلي، طريق حفظ مواد غذايي، مايه‌هاي تخمير، شيشه، آجر و سفال، سيمان الكل، شمع، صابون

در برنامه شيمي سال دوم (از مواد ازته ببعد) بايد بيشتر مورد استعمال مواد شيميايي توضيح داده شود و از قسمتهاي علمي آن صرف‌نظر گردد.

دو ساعت در هفته در هر سال مكالمه به وسيله طريقه مستقيم ـ قرائت ـ نوشتن موضوعات خيلي ساده

سال اول هفته‌اي - 3 ساعت سال دوم هفته‌اي - 2 ساعت

ورزش بايد نوعي تعليم شود كه فارغ‌التحصيل‌هاي دانشسراهاي بتوانند شاگردان دبستانها تعليم ورزش نمايند. دستور تعليم ورزش دانشسراها را وزارت معارف تهيه و به موقع اجرا خواهد گذاشت.

در هر يك از ساعات تمرين آموزگاري محصلات سال دوم به شش دسته تقسيم و هر دسته به يكي از كلاسهاي دبستان ضميمه خواهند رفت و يكي از آنان تحت‌نظر آموزگار كلاس به تعليم پرداخته و بقيه مستمع خواهند بود.

تربيت تمرين آموزگاري بايد طوري داده شود كه هر يك از محصلات لااقل هفته يك ساعت متصدي تعليم و در ظرف هر شش هفته يكبار در تمام كلاسهاي دبستان ضميمه در دروس اساسي تمرين آموزگاري كرده باشند.

فارغ‌التحصيل‌هاي دانشسراهاي مقدماتي بعد از3 سال خدمت آموزگاري در صورت ابراز لياقت مي‌توانند به كلاس مقدماتي دانشسراهاي عالي وارد شده پس از اخذ ليسانس تعليم و تربيت به رتبه دبيري نائل شوند.