بخشنامه سازمان امور مالياتي كشور در خصوص نحوه انتخاب مؤديان براي حسابرسي پرونده هاي مالياتي عملكرد سال 1398 اشخاص حقوقي و صاحبان مشاغل كه شروع سال مالي آنها بعد از تاريخ 1397/05/27 مي باشد

نظر به اهميت اجراي دقيق تر مفاد ماده (97) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31/04 /1394، به منظور انتخاب موديان براي حسابرسي مالياتي عملكرد سال 1398 اشخاص حقوقي و صاحبان مشاغل كه سال مالي آنها از 27 /05 /1397 و به بعد شروع شده است، به شرح ذيل مقرر مي دارد :

با عنايت به مفاد ماده (3) آيين نامه اجرايي تبصره (3) ماده (169) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31 /04 /1394، نظر به اين كه شناسايي و ثبت نام اشخاص حقيقي صاحبان مشاغل در نظام مالياتي وابسته به مكان فعاليت و هويت صاحب يا صاحبان فعاليت شغلي مي باشد، لذا مودياني كه تا پايان سال 1397 به دلايلي از جمله واگذاري محل فعاليت، اعلام تعطيلي كسب و كار (تعليق دائم يا موقت فعاليت)، تخريب محل فعاليت و فوت مودي كه منتج به غيرفعال شدن كد رهگيري ثبت نام آنها شده است ، الزامي به تسليم اظهارنامه مالياتي براي عملكرد سال 1398 ندارند، بنابراين، مأموران مالياتي حوزه كاري شناسايي و ثبت نام موديان، فهرست اين قبيل موديان منضم به كد رهگيري ثبت نام آنها را با رعايت مقررات حداكثر تا تاريخ 25 /05 /1399 در سامانه مديريت اطلاعات ثبت نام درج و مودي را غيرفعال نمايند. همچنين معاونت فناوري هاي مالياتي ضمن اتخاذ تدابير لازم، موديان مذكور را از فهرست موديان مشمول توليد اظهارنامه برآوردي براي عملكرد سال 1398 خارج مي نمايد. در اجراي حكم مذكور در صدر اين بند، صاحبان مشاغلي كه در طي سال 1398 اقدام به تغيير محل فعاليت خود نموده اند، مكلف به ثبت نام جديد براي محل فعاليت جديد بوده و براي عملكرد سال 1398 مكلف به ارائه اظهارنامه مجزا، حسب مورد براي هر يك از فعاليت هاي خود در مكان هاي مجزا و به نسبت مدت اشتغال در هر محل، خواهند بود. بديهي است كه اين حكم در خصوص موديان موضوع تبصره هاي (1) و (3) ماده (3) آيين نامه مزبور جاري نمي باشد.

با عنايت به تصريح قانون گذار مبني بر تكليف سازمان به تهيه اظهارنامه مالياتي برآوردي بر اساس فعاليت و اطلاعات اقتصادي مكتسبه از طرح جامع مالياتي براي مودياني كه از ارائه اظهارنامه مالياتي در مهلت مقرر قانوني و مطابق مقررات اجتناب نموده اند، با استناد به ماده (22) آيين نامه اجرايي موضوع ماده (219) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31 /04 /1394، لازم است مأموران مالياتي حوزه كاري شناسايي و ثبت نام موديان با استناد به مواد (18) الي(20) آيين نامه مذكور، حداكثر تا تاريخ 25 /05 /1399 نسبت به شناسايي و ثبت نام اشخاصي كه لغايت پايان سال 1398 بر اساس اطلاعات موجود در سامانه هاي اطلاعاتي سازمان و يا اطلاعات مكتوب واصله به ادارات مالياتي، داراي فعاليت بوده ليكن در نظام مالياتي كشور فاقد ثبت نام مي باشند، در سامانه مديريت اطلاعات ثبت نام اقدام نمايند. همچنين مأموران مالياتي حوزه كاري مذكور موظفند آن بخش از مودياني كه در سامانه هاي تك منبعي سازمان داراي سابقه بوده و در سال 1398 داراي فعاليت بوده اند، ليكن به هر دليلي تاكنون در سامانه مديريت اطلاعات ثبت نام، ثبت نام نشده اند را در سامانه مذكورثبت نام نمايند. معاونت فناوري هاي مالياتي نيز موظف است بستر لازم به منظور يكپارچگي سامانه ثبت نام را ايجاد و با همكاري ادارات كل امور مالياتي نسبت به اصلاح اطلاعات ثبت نام موديان در ساير سامانه هاي سازمان اقدام نمايند. بديهي است در فرآيند تكميل ثبت نام موديان در سامانه هاي نوين مالياتي (حداكثر تا پايان خردادماه سال 1399)، وضعيت الزام به تسليم انواع اظهارنامه هاي مالياتي موديان موضوع قانون ماليات هاي مستقيم و قانون ماليات بر ارزش افزوده، مي بايستي توسط مأموران مالياتي و معاونت فناوري هاي مالياتي، حسب مورد اعمال شود. مديران كل امور مالياتي ضمن نظارت دقيق بر اجراي صحيح فرآيندهاي موضوع بندهاي (1) و (2) اين دستورالعمل موظف مي باشند تأييديه اتمام فرآيندهاي مذكور را به صورت مكتوب و در بازه زماني تعيين شده به معاونت فناوري هاي مالياتي اعلام نمايند.

با توجه به عدم تسري حكم ماده (97) قانون ماليات هاي مستقيم نسبت به ماليات بر ارزش افزوده، معاونت فناوري هاي مالياتي حداكثر ظرف يك ماه پس از سررسيد انقضا و يا مهلت اعلامي طي بخشنامه هاي سازمان، اقدامات لازم به منظور بارگذاري اظهارنامه هاي ماليات بر ارزش افزوده دوره هاي عملكرد سال 1398 ارائه شده توسط موديان را به نحوي فراهم نمايد كه امكان انجام فرآيند حسابرسي پرونده هاي ماليات بر ارزش افزوده با اولويت پرونده هاي مالياتي صادركنندگان از ابتداي تيرماه سال جاري توسط ادارات امور مالياتي فراهم شود.

معاونت فناوري هاي مالياتي موظف است حداكثر ظرف مدت 45 روز پس از دريافت تأييديه موضوع بند (2) اين دستورالعمل، ترتيبات لازم به منظور توليد اظهارنامه برآوردي و صدور اوراق تشخيص ماليات برآوردي مبتني بر الگوها و قواعد ارائه شده از سوي معاونت حقوقي و فني مالياتي را به صورت سيستمي براي آن دسته از مودياني كه تا موعد مقرر قانوني نسبت به تسليم اظهارنامه مالياتي اقدام نمي نمايند، در سامانه هاي نوين مالياتي به عمل آورد. ادارات كل امور مالياتي مكلف خواهند بود اوراق تشخيص ماليات صادره در اجراي اين بند را حداكثر ظرف يك ماه پس از صدور به موديان ذي ربط ابلاغ نمايند (به استثناي اوراقي كه در راستاي ابلاغ الكترونيكي، مستقيما از طريق معاونت فناوري هاي مالياتي بصورت الكترونيكي ابلاغ مي شوند). بديهي است در صورتي كه امكان توليد اظهارنامه برآوردي و صدور برگ تشخيص ماليات متعلق، به صورت سيستمي براي هر يك از موديان موضوع اين بند ميسر نشود، معاونت فناوري هاي مالياتي ظرف مدت تعيين شده مذكور موظف است تمهيدات سيستمي لازم به منظور اجراي فرآيند حسابرسي مالياتي براي اين قبيل موديان توسط مأموران مالياتي حوزه كاري حسابرسي را فراهم نمايد. معاونت درآمدهاي مالياتي موظف است بر نحوه اجراي اين بند نظارت كامل را به عمل آورده و گزارش روند پيشرفت اقدامات را به شوراي معاونان سازمان ارائه نمايد.

معاونت فناوري هاي مالياتي موظف است بر اساس معيارهاي ريسك منتخب سازمان كه از مدل و مجموعه معيارهاي ريسك تأييد و ابلاغ شده توسط معاونت حقوقي و فني مالياتي تعيين خواهند شد، سامانه سنجش ريسك موديان را فعال نموده و رتبه ريسك موديان اشخاص حقوقي و صاحبان مشاغل كه در مهلت مقرر نسبت به ارائه اظهارنامه مالياتي خود اقدام نموده اند را حداكثر ظرف مهلت (45) روز پس از انقضاي مهلت تسليم اظهارنامه مالياتي هر منبع تعيين و گزارش آماري آن را به صورت محرمانه به معاونت درآمدهاي مالياتي ارسال نمايد.

معاونت درآمدهاي مالياتي موظف است در اجراي مفاد ماده (97) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31 /04 /1394 حداكثر ظرف (15) روز از سررسيد تسليم اظهارنامه مالياتي هر منبع، فهرست مودياني كه فارغ از رتبه ريسك احرازي براي حسابرسي مالياتي انتخاب مي شوند را به معاونت فناوري هاي مالياتي اعلام نمايد. معاونت فناوري هاي مالياتي نيز موظف است براي انجام فرآيند حسابرسي مالياتي، حداكثر ظرف (15) روز پس از دريافت فهرست مذكور، نسبت به بارگذاري اظهارنامه هاي مالياتي موديان موضوع اين فهرست به منظور انجام فرآيند حسابرسي توسط مأموران مالياتي ذي صلاح اقدام و مراتب را با ذكر مشخصات هويتي موديان به ادارات كل امور مالياتي ذي ربط اعلام نمايد. همچنين معاونت درآمدهاي مالياتي موظف است حداكثر ظرف مهلت (15) روز پس از دريافت گزارش موضوع بند (5) اين دستورالعمل، نسبت به ارائه پيشنهاد محدوده درجه ريسك هر يك از طبقات رتبه بندي ريسك موديان (ريسك بالا، ريسك متوسط و ريسك پايين) به همراه تعداد موديان مشمول هر يك از طبقات مذكور به تفكيك اشخاص حقوقي و اشخاص حقيقي صاحبان مشاغل (براي هر اداره كل به تفكيك) به شوراي معاونان سازمان اقدام و حداكثر ظرف مدت (7) روز پس از دريافت مصوبه شوراي معاونان سازمان در خصوص تعيين محدوده رتبه بندي ريسك موديان،آن را به معاونت فناوري هاي مالياتي اعلام نمايد.

معاونت فناوري هاي مالياتي حداكثر ظرف (10) روز پس از دريافت محدوده مصوب رتبه بندي ريسك موديان موضوع بند (6) اين دستورالعمل، نسبت به اعمال آن در سامانه هاي نوين سازمان اقدام تا موديان مشمول حسابرسي مالياتي به طور مستقيم و خودكار در انباره حسابرسي ادارات امور مالياتي ذي ربط قرارگيرند. علاوه بر مودياني كه به طور سيستمي و بر اساس محدوده رتبه بندي ريسك تعيين شده، براي حسابرسي مالياتي انتخاب شده اند، براي اجراي كامل حكم ماده (97) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31 /04 /1394 و به منظور تعيين ميزان روايي و اعتبار عملكرد سامانه تعيين رتبه ريسك موديان و انجام تنظيمات و تغييرات لازم براي تكامل تدريجي اين سامانه، معاونت درآمدهاي مالياتي موظف است حداكثر ظرف يك ماه، فهرستي از موديان مالياتي هر اداره كل امور مالياتي كه به دليل رتبه ريسك پايين براي حسابرسي انتخاب نشده اند (حداكثر تا سقف پنج درصد موديان كم ريسك) را به صورت نمونه تصادفي و يا انتخابي و مبتني بر موضوع فعاليت، تهيه و به معاونت فناوري هاي مالياتي اعلام نمايد. معاونت مذكور نيز موظف است در بازه زماني مقرر اقدام لازم براي قرار دادن موديان موضوع اين فهرست در انباره حسابرسي اداره امور مالياتي ذي ربط را به عمل آورد. گزارش نتايج حاصل از حسابرسي تمامي موديان به همراه ميزان ماليات هاي ابرازي و قطعي شده، به عنوان بازخورد كنترلي عملكرد سامانه سنجش ريسك در اختيار معاونت حقوقي و فني مالياتي قرار خواهد گرفت.

در اجراي مفاد ماده (24) آيين نامه اجرايي موضوع ماده (219) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31 /04 /1394، معاونت فناوري هاي مالياتي موظف است ترتيبي اتخاذ نمايد كه از ابتداي دي ماه سال جاري اوراق قطعي ماليات عملكرد سال 1398 مودياني كه براي حسابرسي مالياتي انتخاب نشده اند (موديان با رتبه ريسك پايين) توسط سامانه هاي نوين سازمان به صورت سيستمي و بر اساس درآمد مشمول ماليات و ماليات ابرازي در اظهارنامه مالياتي تسليمي و حسب مورد با اعمال جرايم ديركرد پرداخت ماليات، صادر شود. در اجراي اين بند، رسيدگي به ماليات حقوق و ساير ماليات هاي تكليفي و نحوه اجراي مقررات ماده (169) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31 /04 /1394 مودياني كه براي حسابرسي مالياتي انتخاب نمي شوند، فاقد موضوعيت مي باشد. بديهي است اين موضوع در خصوص آن بخش از موديان مالياتي كه به صورت مستند و يا بر اساس گزارش هاي دريافتي از سامانه هاي ماليات حقوق، ماليات هاي تكليفي و معاملات فصلي، عدم انجام تكاليف مقرر توسط ايشان محرز مي شود، نافذ نبوده و مسئول حوزه كاري حسابرسي موظف است در اجراي تبصره (1) ماده (24) آيين نامه موضوع ماده (219) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31 /04 /1394 نسبت به انتخاب اين قبيل موديان براي حسابرسي مالياتي همان منبع، اقدام مقتضي را به عمل آورد. اين حكم در مورد مودياني كه به صورت سيستمي براي حسابرسي مالياتي انتخاب نشده اند اما حسب اطلاعات متقن و مستند واصله به ادارات امور مالياتي، لزوم حسابرسي مالياتي آنها مورد پذيرش مسئول حوزه كاري حسابرسي قرار مي گيرد نيز لازم الاجرا مي باشد. معاونت فناوري هاي مالياتي موظف است، تمهيدات سيستمي لازم به منظور انجام فرآيندهاي فوق را فراهم نمايد. مأموران مالياتي حوزه كاري خدمات موديان به منظور انجام وظايف محوله در اجراي مفاد ماده (40) آيين نامه موضوع ماده (219) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31 /04 /1394 و به منظور بهره مندي موديان از مزايا و مشوق هاي قانوني، موظف مي باشند كليه اوراق قطعي ماليات را حداكثر ظرف دو ماه پس از صدور اوراق قطعي مالياتي به موديان ذي ربط ابلاغ نمايند (به استثناي اوراقي كه در راستاي ابلاغ الكترونيكي، مستقيما از طريق معاونت فناوري هاي مالياتي بصورت الكترونيكي ابلاغ مي شوند.)

نظر به اجراي صحيح مفاد ماده (97) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31 /04 /1394 براي كليه اظهارنامه هاي مالياتي كه در اجراي مفاد بندهاي (4)، (6)، (7) و (8) اين دستورالعمل براي حسابرسي مالياتي انتخاب مي شوند، ضمن تأكيد بر الزامي بودن رعايت ترتيبات حسابرسي مالياتي موضوع ماده (41) آيين نامه اجرايي موضوع ماده (219) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31 /04 /1394 براي كليه حسابرسان مالياتي و اعضاي هيأت هاي حل اختلاف مالياتي، با ملحوظ نظر قرار دادن مفاد دستورالعمل شماره 60694 /230 /د مورخ 26 /11 /1398، يادآور مي شود در زمان حسابرسي مالياتي اشخاص حقوقي و صاحبان مشاغل گروه اول، ارجاع پرونده مالياتي موديان به هيأت سه نفري حسابرسان موضوع بند (3) ماده (97) قانون ماليات هاي مستقيم پيش از اصلاحيه 31 /04 /1394، موضوعيت نخواهد داشت.

در ارتباط با تسليم اظهارنامه مالياتي مشاركت هاي مدني، نظربه اينكه تعيين تكليف زماني از حيث نحوه تسليم اظهارنامه مالياتي مشاركتي به صورت قهري و يا اختياري در مفاد بند (6) ماده (43) آيين نامه اجرايي موضوع ماده (219) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31 /04 /1394 احصاء شده است، لذا معاونت فناوري هاي مالياتي مكلف است در بازه زماني دريافت اظهارنامه هاي عملكرد 1398 صاحبان مشاغل، با برقراري ارتباطات وب سرويسي با اداره ثبت احوال، از دريافت اظهارنامه هاي مشاركتي قهري كه تاريخ فوت احدي از شركاي آن مشاركت، قبل از سال 1398 مي باشد، جلوگيري نموده و با ثبت پيام خطا در زمان تسليم اظهارنامه، موديان را در اجراي مفاد بند مذكور به تسليم اظهارنامه مشاركت اختياري هدايت نمايند.

با عنايت به مفاد بند (7) ماده (43) آيين نامه اجرايي موضوع ماده (219) قانون ماليات هاي مستقيم اصلاحي مصوب 31 /04 /1394، نظر به اين كه در صورت فوت مودي داراي پرونده شغلي انفرادي در طي سال، شماره اقتصادي پرونده مالياتي وي ابطال و وراث تنها امكان ارسال اظهارنامه و انجام كليه فرآيندهاي مالياتي تا زمان فوت متوفي را دارا مي باشند، لذا معاونت فناوري هاي مالياتي مكلف است در بازه زماني دريافت اظهارنامه هاي عملكرد سال 1398 صاحبان مشاغل، با برقراري ارتباطات وب سرويسي با اداره ثبت احوال، ترتيبي اتخاذ نمايد كه ضمن ابطال شماره اقتصادي متوفي در تاريخ فوت، اطلاع رساني لازم به وراث به منظور انجام ثبت نام جديد در نظام مالياتي به عنوان مشاركت اختياري و ارائه اظهارنامه مالياتي مشاركتي بابت مدت فعاليت از تاريخ فوت لغايت پايان سال 1398 علاوه بر ارائه اظهارنامه مالياتي براي دوره حيات متوفي صورت پذيرد.

اميد علي پارسا